Τιτίνα Στάμου
Τι λένε στον ΧΤΥΠΟ οι Εμπορικοί Σύλλογοι των Βορείων Προαστίων
Η φετινή Black Friday έδειξε ότι ενώ οι μεγάλες αλυσίδες διατηρούν την υπεροχή τους, οι μικρές επιχειρήσεις χρειάζεται να επαναπροσδιορίσουν την εμπορική τους στρατηγική.
Βροχές και χαλάζι δεν εμπόδισαν τους καταναλωτές να σχηματίσουν ουρές έξω από καταστήματα μεγάλων εμπορικών οδών και πολυκαταστημάτων, σπεύδοντας να εκμεταλλευτούν τις εκπτώσεις της φετινής «Black Friday».
Ρεπορτάζ του ΧΤΥΠΟΥ μεταφέρει τον παλμό της ημέρας, φανερώνοντας το ολοένα και μεγαλύτερο χάσμα ανάμεσα στα εμπορικά κέντρα και τις τοπικές αγορές, αλλά και ανάμεσα στις ΜμΕ και τις μεγάλες αλυσίδες – ένα χάσμα που ρίχνει βαριά σκιά στο λιανικό εμπόριο.
«Φρενίτιδα» επικράτησε στις μεγαλύτερες αλυσίδες προϊόντων τεχνολογίας και ηλεκτρονικών, που βρίσκονται σταθερά ψηλά στις λίστες αγορών – μαζί με τα είδη σπιτιού, και τα προϊόντα υγείας/ομορφιάς. Όπως δήλωσε στον ΧΤΥΠΟ διευθυντικό στέλεχος μιας από τις μεγαλύτερες αλυσίδες του κλάδου, «ο τζίρος ήταν διπλάσιος και τριπλάσιος σε σχέση με τα Σάββατα σε όλα τα τμήματα. Κάθε φορά που υπάρχουν ακραίες καιρικές συνθήκες, ο κόσμος αποφεύγει τις ανοιχτές αγορές και προτιμά τα mall. Ωστόσο, είναι ξεκάθαρο ότι η Black Friday ήταν αυτή που τράβηξε τον περισσότερο κόσμο». Την ίδια στιγμή, οι υπάλληλοι περιέγραψαν ένα χαοτικό σκηνικό, όπου “έτρεχαν και δεν έφθαναν ” προκειμένου να εξυπηρετήσουν τον κόσμο.
Παρόμοια εικόνα μας έδωσε και άλλη μία από τις πιο μεγάλες εταιρείες προϊόντων τεχνολογίας και ειδών γραφείου: «Η κατάσταση ήταν απολύτως αναμενόμενη, με τζίρους πάνω από το διπλάσιο του Σαββάτου σε όλες τις κατηγορίες προϊόντων, ιδιαίτερα στις οικιακές συσκευές και στα ηλεκτρονικά» περιέγραψε υπεύθυνος πωλήσεων.
Ωστόσο, αν και στα μεγάλα εμπορικά κέντρα και τους εμπορικούς δρόμους η κίνηση ήταν πιο υψηλή, οι καταναλωτές εμφανίστηκαν συνολικά συγκρατημένοι. Ο Θάνος Μαύρος, Εταίρος EY Ελλάδος και Επικεφαλής Τομέα Λιανεμπορίου της EY στη Νοτιοανατολική Ευρώπη εξήγησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, με αφορμή σχετική έρευνα του οργανισμού, ότι «το 45% των ερωτώμενων φαίνεται να αμφιβάλουν κατά πόσο οι προσφορές αντιστοιχούν σε πραγματικές μειώσεις τιμών, ενώ 30% μας είπαν ότι τα προϊόντα που τους ενδιαφέρουν σπάνια περιλαμβάνονται σε αυτές τις εκπτώσεις ή προσφορές».
Κάτοικος του Δήμου Κηφισιάς, Νέας Ερυθραίας, Εκάλης, ανέφερε χαρακτηριστικά στην εφημερίδα: «Ειλικρινά, δεν βλέπω πραγματικές εκπτώσεις. Ίδιες τιμές βλέπαμε και πριν την Black Friday, απλώς τώρα τις παρουσιάζουν ως προσφορές. Προτιμώ να αγοράζω από το Temu.»
ΜΕ ΛΙΣΤΑ ΟΙ ΑΓΟΡΕΣ ΣΤΑ ΕΜΠΟΡΙΚΑ
Η κίνηση ευρύτερα στα εμπορικά κέντρα των Βορείων Προαστίων, κατά την Black Friday, ήταν σε παρόμοια επίπεδα με το Σαββατοκύριακο, ίσως και λίγο χαμηλότερη. Παρ’ όλα αυτά, φαίνεται ότι ο κόσμος επισκέπτεται τα mall πιο στοχευμένα, πηγαίνοντας απευθείας σε συγκεκριμένα καταστήματα όπου έχει εντοπίσει καλές προσφορές. «Η κίνηση δεν παρουσίασε κάτι ιδιαίτερο. Παρότι οι εκπτώσεις ήταν σταθερές, η προσέλευση κινήθηκε στα επίπεδα του Σαββάτου ή και λίγο χαμηλότερα» ανέφερε υπεύθυνη μεγάλου πολυκαταστήματος fast-fashion, αντικατοπτρίζοντας την επίγευση που άφησε η Black Friday στα μεγάλα εμπορικά κέντρα.
Κατάστημα γνωστής μάρκας ρούχων πολυτελείας μας είπε ότι «η κίνηση ήταν κάπως αυξημένη. Όλα τα είδη είχαν έκπτωση και ο κόσμος ανταποκρίθηκε». Να σημειωθεί ότι, για τέτοιου είδους brands η στόχευση είναι δυσκολότερη, καθώς κάθε μάρκα χρειάζεται να απευθυνθεί τόσο σε πιο εύπορους καταναλωτές, που πραγματοποιούν αγορές χωρίς να χρειάζονται μεγάλες εκπτώσεις, όσο και σε ένα ευρύτερο κοινό που αναζητά premium προϊόντα σε πιο προσιτή τιμή.
Άλλη εικόνα από τις ΗΠΑ, αλλά ο τζίρος στην Ελλάδα ανεβαίνει
Με τίποτα δεν μπορεί να συγκριθεί, εντούτοις, ο αγοραστικός ενθουσιασμός που επικράτησε το τριήμερο στην χώρα μας, με τις ατέλειωτες ουρές των Αμερικανών, που σχηματίζονται παραδοσιακά από την προηγούμενη νύχτα και τις εκπτώσεις να φθάνουν το 80%. Ο τζίρος της Black Friday εκτιμάται στα 74 δις δολάρια παγκοσμίως και στα 11 δις δολάρια στις ΗΠΑ, ενώ στην Ελλάδα τα τελευταία τρία χρόνια ο τζίρος, κατά τη διάρκεια του Νοεμβρίου από τα 100 εκατ. ευρώ τριπλασιάστηκε στα 300 εκατ. ευρώ.
Η κα Μάρθα Ψωμιάδου, Γενική Γραμματέας Εμπορικού Συλλόγου Κηφισιάς τόνισε πως «πάντα η Black Friday αφήνει κάτι καλό. Ο κόσμος το περιμένει πώς και πώς, φθάνει και τα καταστήματα να κάνουν ουσιαστικές εκπτώσεις. Το τριήμερο έδωσε σίγουρα ένα boost στην τοπική αγορά».
Η αγορά πέρασε έτσι από ένα στάδιο αυξημένης εμπορικής δραστηριότητας, το οποίο αναμένεται να διαμορφώσει σε μεγάλο βαθμό το κλίμα για την εορταστική περίοδο που ακολουθεί. Την Κυριακή τα καταστήματα είχαν τη δυνατότητα προαιρετικά να παραμείνουν ανοιχτά, ενώ, τη Δευτέρα, ακολούθησε η Cyber Monday με εκπτώσεις στα ηλεκτρονικά καταστήματα. Άλλωστε, στην Ελλάδα σημειώνεται μια σημαντική μεταβολή, καθώς οι διαδικτυακές αγορές έχουν διπλασιαστεί έναντι της επισκεψιμότητας στα φυσικά εμπορικά καταστήματα με ποσοστό άνω του 40%.
Το κινεζικό ηλεκτρονικό εμπόριο κόβει τζίρο από τη γειτονιά
Το ίδιο θετικό αποτέλεσμα δεν καταγράφηκε, όμως, στο μεγαλύτερο μέρος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες βρίσκονται σε δυσχερή θέση. Οι μικρές επιχειρήσεις συνεχίζουν να δυσκολεύονται να ανταγωνιστούν τους μεγάλους παίκτες της αγοράς, που για μια ακόμη φορά πήραν τα «πρωτεία» των πωλήσεων της Black Friday. Τις πταίει άραγε για αυτό; Πρόεδροι των πιο ενεργών Εμπορικών Συλλόγων των Βορείων Προαστίων μοιράστηκαν στον ΧΤΥΠΟ την οπτική τους.
Η κα Μαρία Μίλλερ, Πρόεδρος Εμπορικού Συλλόγου Χαλανδρίου, περιέγραψε μια πραγματικά δύσκολη κατάσταση για τους Χαλανδριώτες εμπόρους: «Τα πράγματα στο Χαλάνδρι δεν είναι καλά. Ίσως στην Αθήνα να υπήρχε περισσότερος κόσμος, ωστόσο, άλλο η εικόνα και άλλο τα πραγματικά δεδομένα – δηλαδή πόσοι ψωνίζουν. Όλα τα καταστήματα κλείνουν, τα έξοδα είναι πάρα πολλά και δεν μπορούν να αντέξουν, τα ενοίκια είναι στο θεό. Τα καταστήματα δεν μπορούν να ανταγωνιστούν τις τιμές των πολυκαταστημάτων και των κινέζικων πλατφορμών.»
Η κινέζικη επέλαση, αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη χώρα μας, έχοντας αλλάξει τελείως τα δεδομένα. Το τελευταίο 12μηνο ένα “δίδυμο e-shops” έχει κατακτήσει πάνω από το 20% του μεριδίου των διαδικτυακών πωλήσεων απευθυνόμενο σε 2,75 εκατ. Έλληνες πελάτες με τιμές χαμηλότερες της αγοράς έως και -70%, ενώ παράλληλα επεκτείνονται στην Ευρώπη με αποθήκες και καταστήματα, όπως σημείωσε σε δήλωσή του, ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς, Βασίλης Κορκίδης.
Τα δέματα από Κίνα «C2c – China to customer» έχουν τριπλασιαστεί σε αριθμό φτάνοντας ημερησίως τα 80.000 και σε αξία τα 2,5 εκατ. ευρώ, κατακλύζοντας την ελληνική αγορά και μειώνοντας τις πωλήσεις των ελληνικών μικρών και ΜμΕ εμπορικών καταστημάτων κατά τουλάχιστον -15%.
ΣΤΑΘΗΣ ΝΟΥΒΕΛΟΓΛΟΥ: «ΤΑ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΜΕΝΟΥΝ ΑΝΟΙΧΤΑ ΜΕ ΕΚΠΤΩΣΕΙΣ BLACK FRIDAY ΓΙΑ ΕΝΑ ΜΗΝΑ»
Ο Πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Νέας Ιωνίας, Στάθης Νουβέλογλου, δήλωσε πως η Black Friday «σαν μέρα δεν ήταν καλή, δεν ευνόησε ο καιρός. Ωστόσο είναι ένα μοντέλο που αρχίζει να εδραιώνεται στο αγοραστικό κοινό, αν και δεν εξυπηρετεί τόσο τον μικροεπιχειρηματία». Παράλληλα, υπογράμμισε τις στρεβλώσεις που δημιουργεί στην αγορά η παρατεταμένη περίοδος εκπτώσεων: «Η αγορά δεν κινείται καλά, το λιανεμπόριο δεν έχει τη δυναμική για είναι ανταγωνιστικό. Οι επαγγελματίες δεν το χρησιμοποιούν σωστά. Τα καταστήματα δεν μπορεί να μένουν ανοιχτά με εκπτώσεις Black Friday για μια εβδομάδα ή ένα μήνα, καθώς δεν είναι πειστικές».
Σημαντικό ρόλο παίζει, όπως εξήγησε ο κος Στάθης Νουβέλογλου, «τι έχει ετοιμάσει ο έμπορος και το πώς έχει διαμορφωθεί η αγορά, και από την άλλην, τι χρήματα έχει στην τσέπη του ο καταναλωτής. Η ψυχολογία και η διαμόρφωση κατάλληλης ατμόσφαιρας με στόλισμα και το γενικότερο περιβάλλον είναι σημεία στα οποία μένουμε πίσω, αλλά είναι βασικά για τις πωλήσεις των συγκεκριμένων ειδών.
Στη Νέα Ιωνία ιδιαίτερο πρόβλημα είναι το πάρκινγκ, και θα αποτελέσει μεγάλο πρόβλημα και κατά την εορταστική περίοδο φέτος και τις επόμενες – αυτό χρειάζεται άμεση, έστω πρόχειρη λύση, ίσως ένα εγκαταλελειμμένο κτίριο ή διαμόρφωση κάποιου χώρου σε πολύ πλατιά πεζοδρόμια.
Παράλληλα, δεν μπορεί εν έτη 2025 να πλημμυρίζουν σπίτια και καταστήματα, στη Νέα Ιωνία, το θέμα των αντιπλημμυρικών κινείται με πολύ αργά βήματα».
Το βλέμμα στις γιορτές
Μένει να φανεί αν οι τοπικές επιχειρήσεις θα καταφέρουν να κάνουν την ανατροπή στο κλείσιμο του έτους, κατά το τέταρτο τρίμηνο, το οποίο περιλαμβάνει την περίοδο της Black Friday, αλλά και εκείνη των Χριστουγέννων. Οι αναλύσεις του Ινστιτούτου Επιχειρηματικότητας της ΕΣΕΕ δεν αφήνουν αισιόδοξα μηνύματα. Μεγάλη πρόκληση παραμένει η διαφήμιση, καθώς οι διαθέσιμοι πόροι των μεγάλων αλυσίδων είναι πολλαπλάσιοι, ενώ για τις ηλεκτρονικές αγορές η προώθηση θεωρείται αναγκαία.
Ο Πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, κ. Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, τόνισε ότι για τις επιχειρήσεις σημασία έχει ο συνολικός ετήσιος τζίρος και όχι η εικόνα ενός μεμονωμένου διαστήματος, καθώς στο τέλος του έτους γίνεται ο συνολικός απολογισμός.
Υπενθύμισε ότι εκτός από τον τζίρο, αυτό που “καίει” τις επιχειρήσεις είναι το συνολικό κόστος λειτουργίας τους, ενώ επισήμανε ότι η μείωση του εισοδήματος των νοικοκυριών δημιουργεί πίεση στην κατανάλωση, καθώς «το 56% των χαμηλών εισοδημάτων κατευθύνεται πλέον σε στέγη και βασικά αγαθά».
Επίσης, ο κ. Χατζηθεοδοσίου χαιρέτισε την πρωτοβουλία της κυβέρνησης για τον περιορισμό στο 3% των αυξήσεων ενοικίων επαγγελματικών χώρων, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για ένα μέτρο που δίνει μια ανάσα στις επιχειρήσεις.