Με βάση τον νόμο Νόμος 5246/2025, που δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ, από τη μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 50% το 2026 και την πλήρη απαλλαγή από το 2027 εξαιρούνται συγκεκριμένες κατηγορίες ιδιοκτητών και κατοικιών.
Καταρχάς, δεν εντάσσονται στη ρύθμιση όσοι δεν είναι φυσικά πρόσωπα ή δεν έχουν φορολογική κατοικία στην Ελλάδα. Επίσης, εκτός μέτρου μένουν οι ιδιοκτήτες κύριας κατοικίας που βρίσκεται σε οικισμούς με πληθυσμό άνω των 1.500 κατοίκων, με το όριο να αυξάνεται κατ’ εξαίρεση στους 1.700 κατοίκους μόνο για ορισμένες παραμεθόριες περιοχές.
Η γεωγραφική εξαίρεση της Αττικής
Ρητή εξαίρεση προβλέπεται για το σύνολο της Περιφέρεια Αττικής, ανεξαρτήτως πληθυσμού οικισμού. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί η Περιφερειακή Ενότητα Νήσων. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και κύρια κατοικία σε μικρό οικισμό της Αττικής, με πληθυσμό κάτω των 1.500 κατοίκων, δεν δικαιούται καμία ελάφρυνση.
Κόφτης αξίας και δήλωσης κύριας κατοικίας
Καμία μείωση ή απαλλαγή δεν προβλέπεται για κατοικίες των οποίων η συνολική φορολογητέα αξία υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ, ανεξαρτήτως περιοχής ή πληθυσμιακών κριτηρίων. Το όριο αυτό λειτουργεί ως απόλυτος «κόφτης».
Επιπλέον, εκτός ρύθμισης παραμένουν κατοικίες που δεν έχουν δηλωθεί ως κύρια κατοικία στη φορολογική δήλωση του προηγούμενου έτους. Ο χαρακτηρισμός γίνεται αποκλειστικά βάσει της δήλωσης εισοδήματος και όχι με μεταγενέστερες αλλαγές ή πραγματική χρήση.
Παραδείγματα αποκλεισμού από το μέτρο
Ενδεικτικά, ιδιοκτήτης κύριας κατοικίας σε μικρό οικισμό της Αττικής δεν θα λάβει ούτε τη μείωση του 2026 ούτε την απαλλαγή από το 2027, λόγω της συνολικής εξαίρεσης της Περιφέρειας. Αντίστοιχα, φορολογούμενος με κύρια κατοικία σε οικισμό 1.200 κατοίκων της Ηπείρου, αλλά με φορολογητέα αξία άνω των 400.000 ευρώ, αποκλείεται αυτόματα από τη ρύθμιση.
Εκτός μέτρου μένει και ιδιοκτήτης κατοικίας σε οικισμό 1.000 κατοίκων της Κεντρικής Μακεδονίας, εφόσον το ακίνητο δεν είχε δηλωθεί ως κύρια κατοικία στο Ε1 του προηγούμενου έτους, ακόμη κι αν πληρούνται όλα τα υπόλοιπα κριτήρια.
Τι προβλέπει τελικά η ρύθμιση
Η νέα ρύθμιση προβλέπει μεταβατική μείωση ΕΝΦΙΑ κατά 50% για το 2026 και πλήρη απαλλαγή από το 2027 για όσους πληρούν σωρευτικά όλα τα κριτήρια. Εκτιμάται ότι αφορά περίπου 1 εκατ. δικαιώματα επί κατοικιών σε περισσότερους από 12.700 οικισμούς σε όλη τη χώρα, με το ετήσιο δημοσιονομικό κόστος της πλήρους εφαρμογής να ανέρχεται σε περίπου 75 εκατ. ευρώ.