Σε τροχιά επεξεργασίας εισέρχεται το πακέτο μέτρων που θα εξεταστεί και θα κοστολογηθεί ενόψει της κατάρτισης του προεκλογικού προγράμματος για την επόμενη τετραετία, με το οικονομικό επιτελείο να κινείται εντός των αυστηρών πλαισίων που θέτουν οι νέοι δημοσιονομικοί κανόνες της Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρά τους περιορισμούς, οι ισχυρές επιδόσεις των δημόσιων οικονομικών τα τελευταία δύο χρόνια δημιουργούν περιθώρια στοχευμένων παρεμβάσεων.
Αναλυτές εκτιμούν ότι ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος για το 2027 ενδέχεται να υπερβεί κατά πολύ το 1 δισ. ευρώ, εφόσον επιβεβαιωθεί η δυναμική των εσόδων. Ήδη στο τραπέζι βρίσκεται η μείωση της παρακράτησης φόρου για τα φυσικά πρόσωπα, με ετήσιο κόστος που υπολογίζεται περίπου στα 650 εκατ. ευρώ, μέτρο που χαρακτηρίζεται «διαχειρίσιμο» δημοσιονομικά.
Παράλληλα εξετάζονται παρεμβάσεις στο ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα, οι οποίες θα μπορούσαν να μειώσουν τα φορολογικά βάρη για περισσότερους από 450.000 επαγγελματίες που υπάγονται στο συγκεκριμένο καθεστώς. Ωστόσο, το πεδίο αυτό συνδέεται άμεσα με την αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών, καθώς το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα έχει παρουσιαστεί στους ευρωπαϊκούς θεσμούς ως μόνιμο εργαλείο καταπολέμησης της φοροδιαφυγής.
Στο μικροσκόπιο τίθεται επίσης ο συντελεστής φορολόγησης των προσωπικών εταιρειών. Με τον ισχύοντα συντελεστή 22%, οι συγκεκριμένες εταιρικές μορφές εμφανίζονται λιγότερο ελκυστικές έναντι των ατομικών επιχειρήσεων, γεγονός που, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, λειτουργεί ανασταλτικά για επαγγελματικές συνεργασίες. Το Υπουργείο Οικονομικών αποφεύγει προς το παρόν τις δημόσιες δεσμεύσεις, ωστόσο στο παρασκήνιο έχουν ξεκινήσει τεχνικές ασκήσεις για την αποτίμηση του κόστους και των δημοσιονομικών επιπτώσεων εναλλακτικών σεναρίων.
Καθοριστικός παράγοντας για τις τελικές αποφάσεις παραμένει η πορεία των δημόσιων οικονομικών. Οι εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι και το 2025 ο προϋπολογισμός της γενικής κυβέρνησης θα κλείσει με υπέρβαση του στόχου του πρωτογενούς πλεονάσματος, το οποίο ενδέχεται να ξεπεράσει –ενδεχομένως αισθητά– το 4% του ΑΕΠ, έναντι στόχου 3,7%. Υπενθυμίζεται ότι το 2024 το πρωτογενές πλεόνασμα είχε διαμορφωθεί στο ιδιαίτερα υψηλό 4,7% του ΑΕΠ.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο αυτή η υπέρβαση, και ειδικά η καλύτερη του αναμενομένου πορεία των φορολογικών εσόδων, μπορεί να θεωρηθεί μόνιμη. Μόνο τότε μπορεί να μεταφραστεί σε σταθερό δημοσιονομικό χώρο για παροχές το 2027.
Το πακέτο της ΔΕΘ του 2026, που θα αφορά το 2027, αναμένεται να κριθεί το επόμενο τρίμηνο. Στα τέλη Μαρτίου καταφθάνει στην Αθήνα αντιπροσωπεία της Κομισιόν για διαπραγματεύσεις, με κεντρικό θέμα –μεταξύ άλλων– την πρόοδο στη μείωση της φοροδιαφυγής. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται καθοριστική για τη δημιουργία μόνιμων εσόδων και, κατ’ επέκταση, για την υλοποίηση νέων παρεμβάσεων με σταθερό δημοσιονομικό αποτύπωμα.