Σημαντικές αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο δρομολογούνται το επόμενο διάστημα, με βασικό στόχο την ενίσχυση της προστασίας των κληρονόμων και τη δραστική μείωση των αποποιήσεων κληρονομιάς που προκαλούνται από υπέρογκα χρέη. Κεντρικός άξονας των παρεμβάσεων είναι η αποσύνδεση των οφειλών του θανόντος από την προσωπική περιουσία των κληρονόμων, εξέλιξη που αναμένεται να δημιουργήσει ένα πιο ευέλικτο και ασφαλές πλαίσιο για τη διαχείριση της κληρονομικής περιουσίας.
Παράλληλα, στο υπό διαμόρφωση πακέτο αλλαγών περιλαμβάνονται παρεμβάσεις στη νόμιμη μοίρα, καθώς και η εισαγωγή κληρονομικών συμβάσεων, με στόχο τον περιορισμό των κινδύνων που μέχρι σήμερα οδηγούσαν χιλιάδες πολίτες στην αποποίηση κληρονομιάς, ακόμη και όταν υπήρχε περιουσιακό όφελος.
Νομολογία υπέρ των κληρονόμων πριν τις αλλαγές
Την ίδια ώρα, πριν ακόμη τεθούν σε ισχύ οι επικείμενες νομοθετικές ρυθμίσεις, η νομολογία καταγράφει ήδη θετικές εξελίξεις υπέρ των κληρονόμων. Χαρακτηριστική είναι πρόσφατη υπόθεση, στην οποία το Ελληνικό Δημόσιο αποφάσισε να μην ασκήσει αίτηση αναίρεσης κατά απόφασης του Ελεγκτικό Συνέδριο, με την οποία ακυρώθηκε καταλογισμός εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ σε βάρος πολίτη υπό την ιδιότητά του ως κληρονόμου.
Η στάση αυτή υιοθετήθηκε κατόπιν γνωμοδότησης του Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, το οποίο έκρινε ότι η δικαστική κρίση ήταν νομικά ορθή και επαρκώς αιτιολογημένη.
Η υπόθεση των 700.000 ευρώ
Η υπόθεση αφορούσε παλαιά οφειλή αποβιώσαντος, η οποία αναζητήθηκε από συγγενικό του πρόσωπο. Με την υπ’ αριθμ. 1428/2025 απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου έγινε δεκτή ανακοπή πολίτη από τη Φλώρινα, με αποτέλεσμα να ακυρωθούν τόσο η ατομική ειδοποίηση καταβολής όσο και η πράξη ταμειακής βεβαίωσης. Με τα έγγραφα αυτά ζητούνταν από τον πολίτη να καταβάλει ποσό άνω των 700.000 ευρώ ως εξ αδιαθέτου κληρονόμος του αποβιώσαντος αδελφού του.
Το δικαστήριο έκρινε ότι ο πολίτης είχε υποβάλει εμπρόθεσμα δήλωση αποποίησης της κληρονομιάς, καθώς δεν είχε γνώση ούτε της επαγωγής της κληρονομίας σε αυτόν ούτε της προηγούμενης αποποίησης από πλησιέστερους συγγενείς. Όπως επισημάνθηκε, η προθεσμία για την αποποίηση άρχισε να τρέχει μόνο από τη στιγμή που ο ίδιος ενημερώθηκε για τη σχετική δικαστική απόφαση και έλαβε την ατομική ειδοποίηση από τη φορολογική διοίκηση.
Παράλληλα, το Ελεγκτικό Συνέδριο διαπίστωσε ότι δεν υπήρξε καμία ανάμιξη του ανακόπτοντος στη διαχείριση ή αποδοχή της κληρονομίας, γεγονός που αποκλείει την ευθύνη του για τα χρέη του αποβιώσαντος.
Καμία αναίρεση από το Δημόσιο
Στη γνωμοδότησή του, το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους υπογράμμισε ότι οι κρίσεις του δικαστηρίου ως προς τα πραγματικά περιστατικά δεν υπόκεινται σε αναιρετικό έλεγχο. Ως εκ τούτου, κρίθηκε ότι δεν συντρέχει κανένας νόμιμος και βάσιμος λόγος για την άσκηση αίτησης αναίρεσης από το Ελληνικό Δημόσιο.
Η συγκεκριμένη υπόθεση θεωρείται ενδεικτική της κατεύθυνσης προς την οποία κινούνται τόσο η νομολογία όσο και οι επικείμενες νομοθετικές αλλαγές, ενισχύοντας το αίσθημα ασφάλειας των κληρονόμων απέναντι σε δυσανάλογα και άγνωστα χρέη.