Νέο γύρο έντασης στις σχέσεις ΗΠΑ–Κούβας προκαλεί η απόφαση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να υπογράψει προεδρικό εκτελεστικό διάταγμα, με το οποίο απειλεί με την επιβολή πρόσθετων τελωνειακών δασμών σε χώρες που πωλούν ή παραδίδουν πετρέλαιο στην Κούβα. Το διάταγμα δημοσιοποιήθηκε από τον Λευκός Οίκος και εντάσσεται στο πλαίσιο της κλιμάκωσης της πολιτικής «μέγιστης πίεσης» της Ουάσιγκτον απέναντι στην κομμουνιστική κυβέρνηση της Αβάνας.
Σύμφωνα με το κείμενο, οι ΗΠΑ «μπορεί» να επιβάλλουν επιπρόσθετο τελωνειακό δασμό ad valorem σε εισαγόμενα αγαθά που προέρχονται από οποιαδήποτε χώρα «πωλεί άμεσα ή έμμεσα ή παραδίδει πετρέλαιο στην Κούβα». Ο όρος ad valorem σημαίνει ότι οι δασμοί θα είναι κυμαινόμενοι και θα υπολογίζονται ανάλογα με την αξία των εισαγόμενων προϊόντων, χωρίς να προσδιορίζεται συγκεκριμένο ποσοστό.
«Έκτακτη ανάγκη» και απειλή για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ
Η απόφαση βασίζεται στην ανακήρυξη κατάστασης «έκτακτης ανάγκης» από τον Ντόναλντ Τραμπ, με το σκεπτικό ότι η Κούβα συνιστά «εξαιρετική απειλή» για την αμερικανική εθνική ασφάλεια. Το διάταγμα αναφέρει ότι η κουβανική κυβέρνηση «ευθυγραμμίζεται και υποστηρίζει χώρες και οργανώσεις εχθρικές προς τις ΗΠΑ», κατονομάζοντας τη Ρωσία, την Κίνα, το Ιράν, καθώς και οργανώσεις όπως η Χαμάς και η Χεζμπολά. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον κατηγορεί την Αβάνα ότι αποσταθεροποιεί την περιοχή μέσω της μετανάστευσης και της βίας και ότι διαδίδει τις κομμουνιστικές της πρακτικές.
Οργισμένη αντίδραση από την Κούβα
Η κουβανική κυβέρνηση αντέδρασε άμεσα, χαρακτηρίζοντας την απόφαση των ΗΠΑ «βάρβαρη πράξη επίθεσης». Ο υπουργός Εξωτερικών της Κούβας, Μπρούνο Ροδρίγκες, κατήγγειλε μέσω ανάρτησής του στο X ότι το μέτρο επιδεινώνει τον «πιο μακρό και απάνθρωπο οικονομικό αποκλεισμό που έχει επιβληθεί ποτέ σε έθνος», τον οποίο υφίσταται η Κούβα εδώ και πάνω από 65 χρόνια.
Όπως υποστήριξε, η νέα κλιμάκωση θα οδηγήσει τον κουβανικό λαό σε «ακραίες συνθήκες ζωής», ενώ βασίζεται –κατά τον ίδιο– σε «μακρύ κατάλογο ψεμάτων» που παρουσιάζουν την Κούβα ως απειλή που δεν είναι. «Η μοναδική απειλή για την ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα της περιοχής είναι η κακόβουλη επιρροή της κυβέρνησης των ΗΠΑ», ανέφερε, κάνοντας λόγο για εκβιασμό και εξαναγκασμό.
Ενεργειακή ασφυξία και διεθνείς επιπτώσεις
Η νέα απειλή των ΗΠΑ διατυπώνεται σε μια περίοδο ιδιαίτερα δύσκολη για την Κούβα, η οποία βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρή ενεργειακή κρίση. Το αμερικανικό εμπάργκο, που ισχύει από το 1962, σε συνδυασμό με τις ελλείψεις καυσίμων των τελευταίων ετών, έχει πλήξει καίρια την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στο νησί.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει διαμηνύσει πρόσφατα ότι η Κούβα δεν θα λαμβάνει πλέον «καθόλου πετρέλαιο» από τη Βενεζουέλα αν δεν υπάρξει συμφωνία με την Ουάσιγκτον, ενώ έχει θέσει υπό αμερικανικό έλεγχο τον αμερικανικό τομέα της Βενεζουέλας, η οποία υπήρξε βασικός προμηθευτής αργού της Κούβας στο παρελθόν. Παράλληλα, χώρες όπως το Μεξικό εξακολουθούν να συγκαταλέγονται στους προμηθευτές πετρελαίου της Κούβας, γεγονός που ενδέχεται να τις φέρει στο στόχαστρο των νέων αμερικανικών μέτρων.