Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου συναντάται σήμερα με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στη Φλόριντα, σε μια κρίσιμη συγκυρία για το μέλλον της ανακωχής στη Λωρίδα της Γάζας, καθώς οι διαπραγματεύσεις για την έναρξη της λεγόμενης δεύτερης φάσης της συμφωνίας δείχνουν να έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο. Η συνάντηση, η πέμπτη κατά σειρά από την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, πραγματοποιείται στο Μαρ-α-Λάγκο, στο Παλμ Μπιτς, όπου ο Αμερικανός πρόεδρος περνά τις γιορτές.
Η δεύτερη φάση της ανακωχής στο επίκεντρο
Κεντρικό θέμα των συνομιλιών αναμένεται να είναι η επιτάχυνση των διαδικασιών για την εφαρμογή της δεύτερης φάσης της συμφωνίας εκεχειρίας στη Γάζα, την οποία προωθεί προσωπικά ο Ντόναλντ Τραμπ. Η κατάπαυση του πυρός μεταξύ του ισραηλινού στρατού και της Χαμάς, που ισχύει από τις 10 Οκτωβρίου, παραμένει εύθραυστη, με τις δύο πλευρές να αλληλοκατηγορούνται για παραβιάσεις.
Η δεύτερη φάση προβλέπει τον αφοπλισμό της Χαμάς, την προοδευτική αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων από τον παλαιστινιακό θύλακα, τον σχηματισμό μεταβατικών παλαιστινιακών αρχών και την ανάπτυξη διεθνούς δύναμης σταθεροποίησης. Ωστόσο, η Χαμάς αντιδρά έντονα στο ενδεχόμενο αφοπλισμού, ενώ το Ισραήλ θέτει ως προϋπόθεση για την έναρξη των συνομιλιών την επιστροφή του λειψάνου του τελευταίου ομήρου που παραμένει στη Γάζα, κάτι που το παλαιστινιακό κίνημα δηλώνει πως δεν έχει καταφέρει ακόμη να εντοπίσει.
Ο ρόλος των ΗΠΑ και το σχέδιο για μεταβατική διακυβέρνηση
Η Ουάσιγκτον, σε συνεργασία με περιφερειακούς μεσολαβητές, επιδιώκει να ξεμπλοκάρει τη διαδικασία. Νωρίτερα μέσα στον μήνα, ο ειδικός απεσταλμένος του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και ο σύμβουλος και γαμπρός του προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ, είχαν επαφές στο Μαϊάμι με εκπροσώπους του Κατάρ, της Αιγύπτου και της Τουρκίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Axios, ο Λευκός Οίκος επιθυμεί να ανακοινώσει το συντομότερο δυνατό τον σχηματισμό παλαιστινιακής κυβέρνησης τεχνοκρατών, η οποία θα εποπτεύεται από επιτροπή υπό την προσωπική καθοδήγηση του Ντόναλντ Τραμπ, όπως προβλέπει το αμερικανικό σχέδιο για τη μεταβατική φάση στη Γάζα. Μάλιστα, εξετάζεται η συγκρότηση νέας «επιτροπής ειρήνης», με στόχο να συνεδριάσει στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός τον Ιανουάριο.
Ιράν, Συρία και Χεζμπολάχ στο τραπέζι
Πέρα από τη Γάζα, η ατζέντα της συνάντησης περιλαμβάνει το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, τη Συρία και τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου αναμένεται να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στο Ιράν, προειδοποιώντας για την ανοικοδόμηση του πυρηνικού του προγράμματος και την ενίσχυση των στρατιωτικών του δυνατοτήτων.
Τον Ιούνιο, Ισραήλ και Ιράν ενεπλάκησαν σε πόλεμο 12 ημερών, με ισραηλινά πλήγματα σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις και αμερικανικούς βομβαρδισμούς σε τρεις κρίσιμες υποδομές. Η Τεχεράνη απάντησε με επιθέσεις drones και πυραύλων, ενώ ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν έκανε λόγο για «ολοκληρωτικό πόλεμο» που διεξάγουν εναντίον της χώρας του οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και οι Ευρωπαίοι.
Πολιτικές σκοπιμότητες και εσωτερικές πιέσεις
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η χρονική στιγμή της συνάντησης είναι ιδιαίτερα κρίσιμη. Ο Ισραηλινός ακτιβιστής για την ειρήνη Γκερσόν Μπάσκιν τονίζει ότι η καθυστέρηση της δεύτερης φάσης ευνοεί τη Χαμάς, δίνοντάς της χρόνο να αποκαταστήσει την παρουσία της, ενώ οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν την παράταση της σημερινής κατάστασης.
Από την πλευρά του, ο αναλυτής του Chatham House, Γιόσι Μέκελμπεργκ, εκτιμά ότι η συνάντηση προσφέρει στον Μπενιαμίν Νετανιάχου τη δυνατότητα να μετατοπίσει το ενδιαφέρον στο Ιράν, ενόψει των βουλευτικών εκλογών του φθινοπώρου του 2026, απομακρύνοντας την προσοχή από τις εσωτερικές πολιτικές πιέσεις. Όπως σημειώνει, βασικός στόχος του Ισραηλινού πρωθυπουργού παραμένει «η παραμονή του στην εξουσία».