Ανησυχητική αύξηση των θανάτων μεταναστών καταγράφεται στη Μεσόγειο τους πρώτους μήνες του 2026, παρά τη μείωση των απόπειρων διέλευσης προς την Ευρώπη, σύμφωνα με στοιχεία διεθνών οργανισμών και ερευνητών.
Συγκεκριμένα, τουλάχιστον 655 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους ή αγνοούνται μεταξύ Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου 2026, έναντι 287 την ίδια περίοδο το 2025, καταγράφοντας υπερδιπλασιασμό και νέο αρνητικό ρεκόρ για τη συγκεκριμένη εποχή από το 2014.
Κακοκαιρία και πιο επικίνδυνες διαδρομές
Η κεντρική Μεσόγειος παραμένει η πιο θανατηφόρα μεταναστευτική οδός παγκοσμίως, με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης να καταγράφει μόνο στο δεκαήμερο 15-25 Ιανουαρίου 104 θύματα σε τρία ναυάγια μεταξύ Λιβύης και Τυνησίας.
Σύμφωνα με τη Frontex, οι ακραίες καιρικές συνθήκες, όπως η καταιγίδα που έπληξε πρόσφατα τη Μεσόγειο, επιδείνωσαν σημαντικά την κατάσταση, καθιστώντας τα θαλάσσια ταξίδια ακόμη πιο επικίνδυνα.
Παράλληλα, η ενίσχυση των συνοριακών ελέγχων έχει οδηγήσει τα κυκλώματα διακινητών να αλλάξουν διαδρομές, μεταφέροντας τα σημεία αναχώρησης σε περιοχές με μεγαλύτερη απόσταση και αυξημένους κινδύνους, όπως η Μιζράτα στη Λιβύη και η βόρεια Τυνησία.
Λιγότερες διελεύσεις, περισσότερα θύματα
Η μείωση των παράτυπων διελεύσεων, που σύμφωνα με τη Frontex έχει περιοριστεί περίπου στο μισό, συνδέεται άμεσα με την αύξηση των θανάτων, όπως επισημαίνουν ειδικοί.
Οι αυστηρότεροι έλεγχοι ωθούν τους μετανάστες σε πιο επικίνδυνα ταξίδια, συχνά σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες και με ακατάλληλα πλωτά μέσα, αυξάνοντας την πιθανότητα ναυαγίων.
Ταυτόχρονα, το σχεδόν πλήρες κλείσιμο της χερσαίας οδού μέσω των Βαλκανίων αφήνει ως μοναδική επιλογή τη θαλάσσια διαδρομή, εντείνοντας την πίεση στη Μεσόγειο.
Καταγγελίες για εμπόδια στις διασώσεις
Μη κυβερνητικές οργανώσεις καταγγέλλουν ότι οι νέοι κανονισμοί και οι διαδικασίες αποβίβασης δυσχεραίνουν τις επιχειρήσεις διάσωσης.
Όπως αναφέρουν, τα πλοία διάσωσης υποχρεώνονται να κατευθύνονται σε μακρινά λιμάνια μετά από κάθε επιχείρηση, περιορίζοντας τη δυνατότητα άμεσης ανταπόκρισης σε νέες κλήσεις κινδύνου.
Παράλληλα, επικρίνεται η ανάθεση επιχειρήσεων διάσωσης σε λιβυκές ομάδες, που κατηγορούνται για επικίνδυνες πρακτικές.
Περιορισμένες νόμιμες οδοί και «φαύλος κύκλος»
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο περιορισμός των νόμιμων οδών εισόδου στην Ευρώπη ωθεί περισσότερους ανθρώπους σε παράτυπες και επικίνδυνες διαδρομές.
Όπως τονίζεται, δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος, όπου η αυστηροποίηση των μέτρων οδηγεί σε αύξηση του κινδύνου για τους μετανάστες, χωρίς να αντιμετωπίζονται οι βασικές αιτίες της μετακίνησης.
Η κατάσταση στη Μεσόγειο παραμένει κρίσιμη, με τις ανθρωπιστικές οργανώσεις να ζητούν ενίσχυση των επιχειρήσεων διάσωσης και δημιουργία ασφαλών και νόμιμων διαδρόμων μετανάστευσης.