Στην τελική ευθεία περνά η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την πλήρη απαγόρευση εισαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Ρωσία στο πλαίσιο των κυρώσεων για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Οι υπουργοί Ενέργειας της ΕΕ συνεδριάζουν σήμερα στο Λουξεμβούργο, με στόχο τη διαμόρφωση κοινής θέσης πριν ξεκινήσουν οι τελικές διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τάχθηκε ήδη υπέρ του μέτρου την περασμένη εβδομάδα, ανοίγοντας τον δρόμο για τη νομοθετική ολοκλήρωση του πακέτου. Σύμφωνα με το πλαίσιο που έχει τεθεί, οι εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου, φυσικού αερίου μέσω αγωγών και υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) θα απαγορευτούν πλήρως έως το 2028 το αργότερο.
Γιατί η απόφαση είναι καθοριστική
Η συμφωνία, εφόσον επικυρωθεί, θα υιοθετηθεί με απλή πλειοψηφία — άρα χώρες όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία, που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από ρωσικό αέριο, δεν θα έχουν τη δυνατότητα άσκησης βέτο. Παράλληλα, εξετάζεται το ενδεχόμενο επιτάχυνσης της απαγόρευσης ειδικά για το ρωσικό ΥΦΑ, στο πλαίσιο της επικείμενης 19ης δέσμης κυρώσεων.
Το 2024-25 η Ρωσία εξακολουθούσε να κατέχει περίπου το 20% των εισαγωγών φυσικού αερίου της ΕΕ, με αξία σχεδόν 4,5 δισ. ευρώ μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2025. Η μείωση αυτής της εξάρτησης παραμένει κομβικό στοιχείο της ευρωπαϊκής ενεργειακής στρατηγικής.
Κυρώσεις με ρήτρα αναστροφής
Παρότι τα μέτρα χαρακτηρίζονται «προσωρινά», μπορούν να αρθούν μόνο εφόσον τερματιστεί ο πόλεμος στην Ουκρανία και η ΕΕ κρίνει ότι δεν υπάρχει λόγος συνέχισης των κυρώσεων. Σε κάθε περίπτωση, η αναμενόμενη συμφωνία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα σημάνει οριστικό τέλος στις εισαγωγές υδρογονανθράκων από τη Ρωσία.
Παράλληλες πολιτικές συζητήσεις
Εκτός από την ενεργειακή διάσταση, στο συμβούλιο που συνεδριάζει σήμερα στο Λουξεμβούργο θα συζητηθούν:
-
οι εξελίξεις στον πόλεμο της Ουκρανίας,
-
η αξιοποίηση δεσμευμένων ρωσικών πόρων για παροχή πολεμικών επανορθώσεων μέσω δανείου,
-
η ανακοίνη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα,
-
καθώς και προτάσεις εμπορικής πίεσης προς το Ισραήλ, όπως η πιθανή αναστολή δασμών σε εισαγωγές.
Στη συνεδρίαση αναμένεται να παρευρεθεί και ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Αντρίι Σιμπίχα, λίγα 24ωρα μετά τη συνάντηση Ζελένσκι – Τραμπ στην Ουάσιγκτον και την προαναγγελθείσα συνάντηση Τραμπ – Πούτιν στην Ουγγαρία.