Αναλυτική ανακοίνωση για το κατατεθέν στη Βουλή προς ψήφιση σχέδιο νόμου «Ενεργή Μάχη» του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας εξέδωσε η ΠΟΜΙΔΑ, επισημαίνοντας ότι το κείμενο είναι ουσιωδώς βελτιωμένο στα άρθρα 41 και 43 μετά τη δημόσια διαβούλευση, στην οποία συμμετείχε ενεργά. Όπως τονίζει, διαμορφώνεται πλέον ένα νέο, πιο ορθολογικό και εφαρμόσιμο πλαίσιο για τον ετήσιο καθαρισμό οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων, καθώς και για τη δήλωση του καθαρισμού από τους υπόχρεους ιδιοκτήτες και χρήστες.
Σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ, το τελικό κείμενο διαφοροποιείται θετικά σε δύο βασικά σημεία σε σχέση με εκείνο της διαβούλευσης. Πρώτον, προβλέπεται περαιτέρω επιμήκυνση της προθεσμίας καθαρισμού και ταύτισή της με την προθεσμία υποβολής της δήλωσης, έως τις 15 Ιουνίου κάθε έτους. Δεύτερον, θεσπίζεται ανώτατο όριο προστίμου 2.000 ευρώ για τη μη εκπλήρωση της υποχρέωσης καθαρισμού, δηλαδή δεκαπλάσιο του ελαχίστου των 200 ευρώ.
Με βάση τις αλλαγές αυτές και όσες είχαν ήδη ενσωματωθεί, το νέο πλαίσιο φέρνει σειρά βελτιώσεων σε σχέση με το ισχύον καθεστώς. Η περίοδος καθαρισμού και δήλωσης επεκτείνεται από το διάστημα 1–30 Απριλίου σε 1 Απριλίου έως 15 Ιουνίου, με δυνατότητα παράτασης, αυξάνοντας σημαντικά τον διαθέσιμο χρόνο συμμόρφωσης. Στο σκέλος των προστίμων για μη καθαρισμό, το ποσό ανά τετραγωνικό μέτρο διπλασιάζεται, αλλά ταυτόχρονα τίθεται ανώτατο πλαφόν 2.000 ευρώ, ενώ παραμένει το ελάχιστο των 200 ευρώ. Υπενθυμίζεται ότι σε αυτή την περίπτωση ο ιδιοκτήτης επιβαρύνεται επιπλέον και με τη δαπάνη του αυτεπάγγελτου καθαρισμού από τον οικείο δήμο.
Παράλληλα, εκλογικεύεται το πρόστιμο για τη μη υποβολή δήλωσης καθαρισμού. Αντί του ενιαίου προστίμου των 1.000 ευρώ, προβλέπεται πλέον πρόστιμο 500 ευρώ όταν δεν έχει πραγματοποιηθεί ο καθαρισμός και 100 ευρώ όταν ο καθαρισμός έχει γίνει αλλά δεν δηλώθηκε. Αντίστοιχα, μειώνονται και οι ποινικές συνέπειες για την υποβολή ψευδούς δήλωσης, με την ποινή φυλάκισης να ορίζεται σε τουλάχιστον έξι μήνες και τη χρηματική ποινή στα 5.000 ευρώ, αντί των πολύ αυστηρότερων προβλέψεων που ίσχυαν μέχρι σήμερα.
Σημαντική αλλαγή αποτελεί και η πρόβλεψη εναλλακτικού τρόπου υποβολής της δήλωσης καθαρισμού στην οικεία Πυροσβεστική Υπηρεσία για όσους αδυνατούν να τη δηλώσουν ηλεκτρονικά. Η ΠΟΜΙΔΑ αποδίδει τις βελτιώσεις αυτές στη διάθεση συνεργασίας της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου και ειδικότερα του υπουργού Γιάννη Κεφαλογιάννη με τους εμπλεκόμενους φορείς.
Τι μένει ανοικτό και το κάλεσμα ενόψει αντιπυρικής περιόδου
Παρά τις αλλαγές, η ΠΟΜΙΔΑ επισημαίνει ότι παραμένουν δύο κρίσιμα ζητήματα προς επίλυση. Το πρώτο αφορά την αποκομιδή των υπολειμμάτων του καθαρισμού, η οποία μπορεί μεν να ρυθμιστεί με ΚΥΑ, αλλά δεν περιλαμβάνεται ρητά στις αρμοδιότητες των δήμων στο σχετικό άρθρο του νομοσχεδίου. Το δεύτερο αφορά την ανάγκη απλοποίησης και εξορθολογισμού του περιεχομένου της έννοιας του «καθαρισμού», όπως αυτή εξειδικεύεται στην Πυροσβεστική Διάταξη 20/2024.
Ενόψει της αντιπυρικής περιόδου, που διαρκεί από την 1η Μαΐου έως την 31η Οκτωβρίου, η ΠΟΜΙΔΑ απευθύνει εκ νέου έκκληση προς ιδιοκτήτες και χρήστες οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων να συμμορφωθούν εγκαίρως με την υποχρέωση καθαρισμού, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για βασικό μέτρο πρόληψης και προστασίας της ζωής, της περιουσίας και του κοινωνικού συνόλου.