Κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης υποχώρησε για πρώτη φορά στα χρονικά η νεανική ανεργία στην Ελλάδα τον Δεκέμβριο, με τη σύγκλιση να επιτυγχάνεται σε μεγάλο βαθμό την τελευταία εξαετία και ιδιαίτερα μετά τη λήξη της πανδημίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και της Eurostat, η ανεργία στην ηλικιακή ομάδα 15 έως 24 ετών διαμορφώθηκε στο 13%, δηλαδή 9,3 μονάδες χαμηλότερα σε σύγκριση με τον τελευταίο μήνα του 2024, ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετρήθηκε στο 14,7%.
Τα στοιχεία δημοσιεύτηκαν στα τέλη Ιανουαρίου, ωστόσο από την ανάλυση των χρονοσειρών των δύο στατιστικών υπηρεσιών προκύπτει ότι πρόκειται για την πρώτη φορά από τον Ιανουάριο του 2000, όταν ξεκίνησε η συστηματική συλλογή δεδομένων, που η Ελλάδα εμφανίζει καλύτερη επίδοση από τον μέσο όρο των 27 κρατών-μελών της ΕΕ. Κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, το χάσμα εις βάρος της χώρας είχε φτάσει ακόμη και τις 37,5 ποσοστιαίες μονάδες.
Παράλληλα, τα στοιχεία του συστήματος «ΕΡΓΑΝΗ» δείχνουν ότι μεταξύ 2019 και 2025 οι ιδιωτικοί υπάλληλοι έως 24 ετών αυξήθηκαν κατά 64.900 άτομα. Με δεδομένο ότι την ίδια περίοδο δημιουργήθηκαν συνολικά 563.000 νέες θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, προκύπτει ότι το 11,5% των νέων προσλήψεων αφορούσε νέους εργαζόμενους.
Το ιστορικό της ελληνικής «επιστροφής»
Το χαμηλότερο σημείο καταγράφηκε τον Μάιο του 2013, όταν η νεανική ανεργία στην Ελλάδα είχε εκτιναχθεί στο 62,5%, έναντι 25% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο δείκτης παρέμεινε πάνω από το 40% έως τα μέσα του 2018, ως αποτέλεσμα της παρατεταμένης αβεβαιότητας και του χαμηλού ρυθμού ανάπτυξης, με τη χώρα να κατατάσσεται σταθερά στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ, συχνά μαζί με την Ισπανία.
Το καλοκαίρι του 2019 το ποσοστό ανεργίας των νέων κυμαινόταν μεταξύ 37% και 38%, ωστόσο η πανδημία «πάγωσε» την οικονομική δραστηριότητα. Από τα τέλη του 2022 και μετά, όταν οι συνέπειες της υγειονομικής κρίσης άρχισαν να υποχωρούν, η νεανική ανεργία μπήκε ξανά σε τροχιά αποκλιμάκωσης.
Με την ανάκαμψη της οικονομίας και τις επενδύσεις να παίζουν σημαντικό ρόλο, το ποσοστό των ανέργων 15 έως 24 ετών έπεσε κάτω από το όριο του 20% το 2024. Η δυναμική αυτή συνεχίστηκε και το 2025, ιδίως προς το τέλος του έτους, καθώς μέσα σε μόλις τρεις μήνες ο δείκτης μειώθηκε κατά σχεδόν οκτώ μονάδες. Παρά τις εποχικές διακυμάνσεις της αγοράς εργασίας, εκτιμάται ότι η συρρίκνωση της ανεργίας στις μικρότερες ηλικίες ήταν βαθιά και συστηματική.
Μελετητές και παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι, πέρα από την αναπτυξιακή πορεία της οικονομίας, καθοριστικό ρόλο έχει παίξει ένα πλέγμα πολιτικών για την ενίσχυση της απασχόλησης των νέων. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 5,4 μονάδες σωρευτικά από το 2019 και η ευρεία εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας, μέσω της οποίας δηλώνονται εργατοώρες που μέχρι πρότινος παρέμεναν αδήλωτες. Οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι οι νέοι εργαζόμενοι είναι συχνά πιο εκτεθειμένοι σε κακές εργοδοτικές πρακτικές, όπως οι απλήρωτες υπερωρίες.
Σημειώνεται επίσης ότι στα τέλη του περασμένου έτους θετική επίδραση στις προσλήψεις είχαν και οι φοροελαφρύνσεις που εξαγγέλθηκαν στη ΔΕΘ, οι οποίες είναι ιδιαίτερα ευνοϊκές για εργαζόμενους έως 25 ετών, καθώς προβλέπουν μηδενική φορολόγηση για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ. Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι η ταχύτητα με την οποία αποκλιμακώθηκε η νεανική ανεργία είναι εντυπωσιακή, καθώς τέτοιες «ουλές» στην αγορά εργασίας συνήθως απαιτούν περισσότερο χρόνο για να επουλωθούν.
Η βελτίωση της εικόνας στην Ελλάδα αποτυπώνεται και στη σύγκριση με την Ισπανία. Αν και οι δύο χώρες είχαν παρόμοια πορεία την περίοδο της κρίσης, από το 2023 και μετά η Ελλάδα εμφανίζει σαφώς καλύτερες επιδόσεις. Ενδεικτικό είναι ότι τον περασμένο Δεκέμβριο η νεανική ανεργία στην Ισπανία μετρήθηκε στο 23,4%, δηλαδή πάνω από δέκα μονάδες υψηλότερα σε σχέση με τη χώρα μας.