Σε ισχύ βρίσκεται από την 1η Ιανουαρίου 2026 το νέο καθεστώς παραγραφής οφειλών προς τα ασφαλιστικά ταμεία, με βασική αλλαγή τη μείωση του χρόνου παραγραφής στα πέντε χρόνια για τις νέες εισφορές προς τον e-ΕΦΚΑ.
Η αλλαγή αφορά ελεύθερους επαγγελματίες, εργοδότες και αυτοαπασχολούμενους, ενώ παράλληλα υποχρεώνει τον ασφαλιστικό φορέα να κινείται ταχύτερα για τη βεβαίωση και την είσπραξη των απαιτήσεών του.
Πώς λειτουργεί η νέα παραγραφή
Με βάση το νέο πλαίσιο, οι οφειλές που δημιουργούνται από το 2026 και μετά παραγράφονται σε πέντε χρόνια, αντί για δέκα που ίσχυε μέχρι σήμερα. Ωστόσο, η παραγραφή δεν ξεκινά άμεσα με τη δημιουργία της οφειλής.
Η προθεσμία αρχίζει από την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους. Έτσι, για εισφορές που αφορούν το 2026, η πενταετία ξεκινά την 1η Ιανουαρίου 2027 και ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2031.
Αυτό σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες οφειλές παραγράφονται την 1η Ιανουαρίου 2032, εφόσον δεν έχει προηγηθεί καμία ενέργεια από τον ασφαλιστικό φορέα.
Πότε διακόπτεται η παραγραφή
Η παραγραφή δεν ισχύει αυτόματα σε όλες τις περιπτώσεις, καθώς μπορεί να διακοπεί εάν ο οφειλέτης ενημερωθεί για το χρέος του.
Η διακοπή μπορεί να προκύψει μέσω ειδοποίησης, ηλεκτρονικού μηνύματος, πράξης βεβαίωσης ή μέτρων αναγκαστικής είσπραξης, όπως κατασχέσεις. Σε αυτή την περίπτωση, η πενταετία ξεκινά εκ νέου από την ημερομηνία της ενέργειας.
Γιατί μειώθηκε ο χρόνος παραγραφής
Η αλλαγή αποτελεί συνέχεια παρεμβάσεων μετά από αποφάσεις του Συμβούλιο της Επικρατείας, το οποίο έκρινε ότι η παλαιότερη εικοσαετής παραγραφή ήταν υπερβολική.
Αρχικά, το όριο μειώθηκε στα δέκα χρόνια και στη συνέχεια, με τον νόμο 4997/2022, προβλέφθηκε η περαιτέρω μείωση στα πέντε χρόνια για οφειλές από το 2026 και μετά.
Τι σημαίνει για τους οφειλέτες
Το νέο σύστημα αλλάζει σημαντικά την καθημερινότητα των ασφαλισμένων. Από τη μία πλευρά, δίνει τη δυνατότητα σε επαγγελματίες να απαλλαγούν πιο γρήγορα από παλαιά χρέη.
Από την άλλη, μειώνει τα χρονικά περιθώρια και αυξάνει την πίεση για άμεση τακτοποίηση, καθώς οι υπηρεσίες του ΚΕΑΟ και του ΕΦΚΑ έχουν ενισχύσει τους ελέγχους και τις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις για ταχύτερη καταγραφή των οφειλών.
Παράλληλα, διατηρείται η δυνατότητα εξόφλησης ακόμη και μετά την παραγραφή, για όσους επιθυμούν να αναγνωρίσουν ασφαλιστικό χρόνο για συνταξιοδοτικούς λόγους.
Το νέο καθεστώς αναμένεται να επιταχύνει τις διαδικασίες είσπραξης και να αλλάξει τη συμπεριφορά τόσο των οφειλετών όσο και των ασφαλιστικών αρχών, διαμορφώνοντας ένα πιο αυστηρό αλλά και σαφές πλαίσιο.