Υπουργείο Εσωτερικών: Κατανομή 50 εκατ. ευρώ στους Δήμους για δράσεις πυροπροστασίας το 2026

Πόροι – ρεκόρ κατανέμονται εφέτος στους 332 Δήμους της χώρας προκειμένου να αξιοποιηθούν αποκλειστικά για δράσεις πυροπροστασίας, με απόφαση που υπέγραψε ο Υπουργός Εσωτερικών, Θοδωρής Λιβάνιος.

Αικατερίνη Στάμου

Η χρηματοδότηση ύψους 50 εκ. ευρώ για το 2026 είναι αυξημένη κατά 10 εκ. ευρώ (25%) σε σχέση με το 2025 και διατίθεται από το Υπουργείο Εσωτερικών προς τους Δήμους και τους Συνδέσμους για την πυροπροστασία. Συγκεκριμένα, οι Δήμοι θα λάβουν 47.500.000 ευρώ και οι Σύνδεσμοι 2.500.000 ευρώ.

Να σημειωθεί ότι η αντιπυρική περίοδος βρίσκεται καθοδόν και ξεκινά την 1η Μαίου, ωστόσο, οι υποχρεώσεις των Δήμων ξεκινούν σε λίγες ημέρες – από την 1η Απριλίου: Με τον νόμο 5281 τίθενται σε ισχύ νέοι κανόνες για τα οικόπεδα. Οι Δήμοι αναλαμβάνουν πλήρως τους ελέγχους καθαρισμών στα ιδιωτικά οικόπεδα, ενώ η Πυροσβεστική θα παρεμβαίνει στις καταγγελίες.

Το 2025 σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφοριών για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS) και την ανάλυση του Meteo, κατατάσσεται στην πέμπτη θέση ανάμεσα στις πιο καταστροφικές αντιπυρικές περιόδους των τελευταίων 20 ετών μέχρι στιγμής, καθώς κάηκαν συνολικά 473.930 στρέμματα στην Ελλάδα. Σαφώς καλύτερη ήταν η εικόνα στην Αττική, καθώς σε σχέση με τον μέσο όρο της τελευταίας εικοσαετίας, καταγράφηκαν περίπου 30% λιγότερες πυρκαγιές, περίπου 45% μικρότερη συνολική καμένη έκταση και περίπου 35% μικρότερη καμένη έκταση ανά πυρκαγιά.

Όπως έχει ανακοινώσει ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, φέτος βαρύτητα δίνεται στην ενίσχυση της επιτήρησης για τον έγκαιρο εντοπισμό πυρκαγιών, σημειώνοντας ότι το σύστημα επιτήρησης βασίζεται στα πυροφυλάκια, στις περιπολίες της Πυροσβεστικής, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των εθελοντών, αλλά και στην εναέρια επιτήρηση κρίσιμων περιοχών.

Η συνεργασία μεταξύ των Ενόπλων Δυνάμεων, της Αστυνομίας, του Λιμενικού, του ΕΚΑΒ, των εθελοντών και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι καθοριστική για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των πυρκαγιών, υπογραμμίζεται.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΑΡΘΡΟ: Αττική: Με 30 drones, νέα Super Puma και 4.500 πυροσβέστες η μάχη της αντιπυρικής περιόδου 2026

Ποιες δράσεις χρηματοδοτούνται;

Οι Δήμοι οφείλουν να αξιοποιήσουν τους πόρους αποκλειστικά για ενέργειες για την αποτροπή του κινδύνου πρόκλησης και την καταστολή πυρκαγιάς, που περιλαμβάνουν καθαρισμούς, υποδομές, εξοπλισμό και λειτουργικά έξοδα.

α) ο προληπτικός καθαρισμός της βλάστησης σε περιοχές ιδιαίτερης προστασίας (άλση, πάρκα, κατασκηνώσεις),

β) η απομάκρυνση των υπολειμμάτων καθαρισμού της βλάστησης που ενεργείται από ιδιοκτήτες, νομείς, επικαρπωτές και μισθωτές οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων, εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων και οικισμών,

γ) ο προληπτικός καθαρισμός της βλάστησης καθ’ υπόδειξη και σε συνεργασία με τις κατά τόπους αρμόδιες Δασικές Υπηρεσίες κυρίως στη ζώνη μίξης δασών – πόλεων και οικισμών,

δ) η συμβολή των Δήμων στη συντήρηση και βελτίωση του δασικού οδικού δικτύου, σε συνεργασία με τις κατά τόπους Δασικές Υπηρεσίες,

ε) η υλοποίηση προληπτικών μέτρων για την αποφυγή πρόκλησης πυρκαγιών από τη λειτουργία χώρων ανεξέλεγκτης εναπόθεσης απορριμμάτων,

στ) η ενίσχυση εθελοντικών δράσεων,

ζ) η προμήθεια εξοπλισμού (βυτιοφόρα, γεννήτριες, ασύρματοι),

η) η κάλυψη λειτουργικών εξόδων (καύσιμα, υπερωρίες προσωπικού) και

θ) η κάλυψη δαπανών μίσθωσης οχημάτων ή μηχανημάτων προς ενίσχυση του έργου της καταστολής ή της αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών.

Η «ακτινογραφία» της χρηματοδότησης

Η φετινή κατανομή είναι η μεγαλύτερη των τελευταίων ετών, αντικατοπτρίζοντας την ανάγκη για θωράκιση.

«Ενεργή Μάχη» – Τι αλλάζει για τους ΟΤΑ

Ο νέος νόμος αλλάζει τα δεδομένα για τους Δήμους, ξεκαθαρίζοντας το τοπίο ως προς της υποχρεώσεις τους, που κρίνονται σε ορισμένους τομείς αυξημένες, ενώ σε άλλους, ο ρόλος περιορίζεται, καθώς υπάρχει μια ορατή μετάβαση από την αποκέντρωση στην κεντρική οργάνωση ως προς τη διαχείριση των φυσικών καταστροφών στην Ελλάδα.

Τα Τοπικά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας (Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π.) παραμένουν αμιγώς γνωμοδοτικά και συντονιστικά, κάτι που υπογραμμίζεται ρητά στο νέο νόμο. Επιχειρησιακές αποφάσεις παίρνει μόνο το Πυροσβεστικό Σώμα και το Κέντρο Επιχειρήσεων, με τους Δήμους να υποστηρίζουν τις δράσεις και να συντονίζουν τους τοπικούς πόρους.

Ωστόσο, για πρώτη φορά οι ΟΤΑ ενσωματώνονται στο εθνικό σύστημα πολιτικής προστασίας ως τμήμα ενός ενιαίου σχεδιασμού. Καθιερώνεται υποχρεωτικά η εκπόνηση Τοπικών Σχεδίων Πρόληψης σε κάθε Δήμο, μεταβιβάζοντας οριστικά τη φιλοσοφία από την διαχείριση της καταστροφής, στην ενεργή προληπτική διαχείριση της περιοχής.

Οι Δήμοι μετατρέπονται σε κρίσιμους κόμβους του εθνικού συστήματος πολιτικής προστασίας τροφοδοτώντας υποχρεωτικά την Εθνική Βάση Δεδομένων με πληροφορίες (πού υπάρχουν επικίνδυνα σημεία, κρίσιμες υποδομές, δρόμοι διαφυγής, ευάλωτοι πληθυσμοί).

Το βάρος της πρόληψης μεταφέρεται σε μεγάλο βαθμό, επίσης, στους Δήμους, καθώς πρέπει να οργανώνουν τους καθαρισμούς οικοπέδων, να απομακρύνουν καύσιμη ύλη, να διαχειρίζονται την βλάστηση, να παίρνουν προληπτικά μέτρα, αλλά και να επιτηρούν επικίνδυνες περιοχές. Τα σχετικά στοιχεία θα καταγράφονται στην Ετήσια Έκθεση Αντιπυρικής Περιόδου, κάτι που σημαίνει ότι η συνέπειά τους θα αξιολογείται και θα ελέγχεται. Επίσης, οι Δήμοι καλούνται να κάνουν ελέγχους και να επιβάλλουν κυρώσεις για τα ακαθάριστα οικόπεδα.

Θετικό βήμα σε αυτόν τον τομέα αποτελεί η πρόβλεψη για ενίσχυση με αποσπάσεις έως 350 στελεχών (μηχανικοί, γεωπόνοι, δασολόγοι, διοικητικοί, τεχνικοί) στις υπηρεσίες πολιτικής προστασίας. Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος της αλλαγής, πρέπει να σημειωθεί, ότι αυτήν τη στιγμή οι περισσότερες υπηρεσίες έχουν μόλις έναν υπάλληλο (!) ή και καθόλου.

Αν παρατηρήσουμε τη μεγάλη εικόνα, το ερώτημα που γεννάται είναι αν μπορούν οι Δήμοι στην Ελλάδα να λειτουργήσουν πράγματι ως αυτοματοποιημένοι τοπικοί κόμβοι ενός τόσο σύνθετου και συνάμα μεγαλόπνοου συστήματος διαχείρισης κρίσεων.