Σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας βρίσκεται η Αθήνα, λόγω των δραματικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, μετά το χτύπημα ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν και την οργισμένη αντίδραση της Τεχεράνης.
Αντώνης Κατωπόδης
Κυβερνητικά στελέχη δεν κρύβουν τον προβληματισμό και την αγωνία τους για τις επιπτώσεις που έχει στην περιφερειακή σταθερότητα και την οικονομία μια γενικευμένη σύγκρουση στην περιοχή. Κοινό μυστικό είναι άλλωστε ότι με την επιχείρηση «επική οργή» έχουν, διαμορφωθεί συνθήκες πλήρους αβεβαιότητας, με αποτέλεσμα όλα τα σενάρια να βρίσκονται πλέον πάνω στο τραπέζι.
Οι συσκέψεις στο Μέγαρο Μαξίμου είναι διαρκείς, καθώς το πλήγμα από drone τύπου Shahed στη βρετανική βάση στο Ακρωτήρι στην Κύπρο, κατέστησε σαφής την ανάγκη για πλήρη ετοιμότητα.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι Ιρανοί θεωρούν θεμιτούς στόχους χώρες στις οποίες λειτουργούν αμερικανικές εγκαταστάσεις, που εντάσσει και την Κύπρο στο πεδίο των πιθανών αντιποίνων. Στο πλαίσιο αυτό αποφασίστηκε ο «θόλος προστασίας στη Μεγαλόνησο μέσω των συστήματων «Κένταυρος» και Aster 30 που έχουν οι φρεγάτες «Κίμων» και «Ψαρά», αλλά-και της αποστολής των τεσσάρων F-16.
Η εκτίμηση που κυριαρχεί είναι ότι με τον τρόπο αυτό, εστάλη ένα πολύ ισχυρό μήνυμα αποτροπής προς την ελληνική κοινωνία. Παράλληλα, η ενημέρωση του πρωθυπουργού προς τους αρχηγούς των κομμάτων, με πρώτο τον Νίκο Ανδρουλάκη, επιβεβαίωσε τη βούλησή του για συναίνεση με όλες τις πολιτικές δυνάμεις.
«Η Ελληνική διπλωματία και οι αναβαθμισμένες Ε.Δ. βρίσκονται στην υπηρεσία του οικουμενικού ελληνισμού. Η σημαία και η καρδιά μας βρίσκεται στην Κύπρο», είπε ο πρωθυπουργός.
Ακρίβεια
Κυβερνητικά στελέχη αναγνωρίζουν ότι θα υπάρξουν επιπτώσεις στην αγορά και δεν κρύβουν την αγωνία τους για νέο σοβαρό κύμα ακρίβειας κυρίως, τις τιμές των καυσίμων. Επίσης, υπενθυμίζουν με νόημα ότι «κάθε φορά που είχαμε διευρυμένες συγκρούσεις είχαμε δυσάρεστες επιπτώσεις και για την παγκόσμια οικονομία».
Πάντως, οι πρώτες ανατιμήσεις στην αντλία έχουν ήδη κάνει την εμφάνισή τους και η ελπίδα όλων είναι ο πόλεμος να έχει μικρή σχετικά διάρκεια, για να μην υπάρξουν δυσάρεστες εξελίξεις.
Σε κάθε περίπτωση η κυβέρνηση δεν πρόκειται να αφήσει την ασυδοσία να κυριαρχήσει στη χώρα, με δεδομένο ότι η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών αδυνατεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της.
Ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, έχει δώσει κατευθυντήριες γραμμές για ελέγχους, προκειμένου να αντιμετωπιστούν άμεσα τυχόν φαινόμενα αισχροκέρδειας. Σε κάθε περίπτωση πάντως, η ανησυχία είναι έντονη λόγω του ότι από τα στενά του Ορμούζ περνάει σχεδόν το 20% του πετρελαίου που καταναλώνεται σε παγκόσμιο επίπεδο.
Τα pass
Με βάση αυτά τα δεδομένα, είναι λογικό στο τραπέζι να πέφτουν εκ νέου σενάρια επιστροφής παλαιών και δοκιμασμένων συνταγών, όπως ήταν οι παροχές fuel pass και μέτρα στήριξης πολιτών και επιχειρήσεων.
Παράγοντες του υπουργείου Οικονομικών, τονίζουν ότι «είμαστε μακριά ακόμη από ένα τέτοιο ενδεχόμενο», σημειώνοντας ότι όλα εξαρτώνται από τη διάρκεια της κρίσης.
Όπως εξηγούν την τελευταία φορά που μπήκαν στη ζωή μας τέτοιες παροχές:
- οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου ήταν ήδη για έναν μήνα στο όριο των 100 δολαρίων και
- οι τιμές στην αντλία είχαν «απογειωθεί» στα 2 ευρώ το λίτρο.
Παρά τον έντονο προβληματισμό, κυβερνητικά στελέχη υπογραμμίζουν ότι η οικονομία έχει αποδείξει ουκ ολίγες φορές την ανθεκτικότητα της σε εξωγενείς παράγοντες.
Εκτιμούν μάλιστα ότι είναι «διαχειρίσιμη» η όποια αρνητική επίδραση και εξηγούν ότι στον προϋπολογισμό έχουν ληφθεί πρόνοιες, προκειμένου να αντιμετωπιστούν δυσμενείς συνθήκες.
Σταθερότητα
Σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη, η Αθήνα, εκ της γεωπολιτικής της θέσης, μπορεί να συνομιλεί με όλες τις κυβερνήσεις των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής.
Όπως επισημαίνουν, στόχος είναι η διατήρηση της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή και τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, κάτι που μπορεί να γίνει με έλεγχο του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Στο πλαίσιο αυτό, βασική κατεύθυνση της Αθήνας είναι:
- η αποφυγή περαιτέρω κλιμάκωσης,
- η προστασία των αμάχων και
- ο σεβασμός στο Διεθνές Δίκαιο.
Μπαράζ επαφών
Μέσα σ’ αυτό το κλίμα της έντονης ανησυχίας ο πρωθυπουργός, έχει μπαράζ τηλεφωνικών επαφών με ξένους ηγέτες, παρουσιάζοντας τα νέα δεδομένα που διαμορφώνονται στη Μέση Ανατολή.
Από την πλευρά του ο Γιώργος Γεραπετρίτης συμμετείχε στην έκτακτη σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την οποία συνεκάλεσε ο Κάγια Κάλας.
Ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας υπογραμμίζει την ανάγκη για αποκλιμάκωση και σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, για να καταστήσει σαφές ότι η Αθήνα είναι δύναμη εκτόνωσης της κρίσης.
Σούδα
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο επίπεδο της ασφάλειας σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, όπως είναι για παράδειγμα η βάση της Σούδας, αλλά και όσες έχουν αμερικανική παρουσία.
Ο 36χρονος που συνελήφθη στο «Ελ. Βενιζέλος» για κατασκοπεία στη Σούδα, φέρεται να είχε απευθείας επικοινωνία με πηγές στο Ιράν. Στο κινητό του μάλιστα βρέθηκαν πλήθος φωτογραφιών από τον ναύσταθμο του Πολεμικού Ναυτικού στη Σούδα.
Όπως έγινε γνωστό, έχουν τεθεί σε εφαρμογή όλα τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα και έχουν ληφθεί άπαντα τα αναγκαία μέτρα ασφαλείας.
Ασφάλεια
Στις προτεραιότητες της κυβέρνησης είναι και η ασφάλεια των Ελλήνων οι οποίοι βρίσκονται στη δύσκολη ζώνη των συγκρούσεων και ο απόλυτος συντονισμός με τους εταίρους.
Η Αθήνα ρίχνει το βάρος της σε θέματα τα οποία αφορούν στη διαχείριση των αιτημάτων επαναπατρισμού, τα οποία υποβάλλονται, μέσω σχετικής πλατφόρμας που έχει ενεργοποιηθεί για κάθε Αρχή. Οι οδηγίες αφορούν στην άμεση και ασφαλή επιστροφή των Ελλήνων που το επιθυμούν, μόλις αποκατασταθεί η εναέρια κυκλοφορία.