Μία νέα εποχή στην ενοποίηση και τον εκσυγχρονισμό των διαδικασιών που σχετίζονται με την οδική ασφάλεια εγκαινιάζει ο νόμος για την ψηφιακή ενίσχυση της οδικής ασφάλειας του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Στόχος είναι η αναβάθμιση, η καταγραφή, η βεβαίωση και η είσπραξη τροχονομικών παραβάσεων μέσα από διαφανείς ψηφιακές διαδικασίες, με έμφαση στην πρόληψη των τροχαίων ατυχημάτων και την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας.
Πιλοτικές κάμερες σε οκτώ κομβικά σημεία
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, μέχρι τα τέλη του έτους θα λειτουργήσουν πιλοτικά κάμερες σε οκτώ σημεία της Αττικής. Πρόκειται για κεντρικές αρτηρίες και σημεία υψηλής επικινδυνότητας.
Στον Δήμο Αθηναίων, οι κάμερες θα τοποθετηθούν στη συμβολή των οδών Πανεπιστημίου και Λεωφόρου Βασιλίσσης Σοφίας. Στον Δήμο Αγίας Παρασκευής, στο σημείο όπου η Λεωφόρος Μεσογείων τέμνεται με τη Λεωφόρο Χαλανδρίου. Στον Δήμο Ραφήνας – Πικερμίου, στη Λεωφόρο Μαραθώνος και την οδό Φλέμινγκ. Στον Δήμο Καλλιθέας, στη λεωφόρο Συγγρού και την οδό Αγίας Φωτεινής. Στον Δήμο Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης στη Λεωφόρο Ποσειδώνος και την οδό Ερμού, στον Δήμο Αλίμου στη Λεωφόρο Ποσειδώνος και τη Λεωφόρο Αλίμου, στον Δήμο Ελληνικού – Αργυρούπολης στη Λεωφόρο Βουλιαγμένης και την οδό Τήνου και στον Δήμο Φιλοθέης – Ψυχικού στη Λεωφόρο Κηφισίας και την οδό Εθνικής Αντιστάσεως.
Οι κάμερες αυτές, όπως και όσες θα ακολουθήσουν μετά την ολοκλήρωση του διαγωνισμού, θα εγκατασταθούν σε σημεία υψηλού κινδύνου και θα “κουμπώσουν” στο νέο πληροφοριακό σύστημα που αναμένεται να λειτουργήσει έως το Πάσχα.
Μέσω των καμερών θα καταγράφονται σοβαρές παραβάσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, όπως παραβίαση ερυθρού σηματοδότη, υπέρβαση ταχύτητας, μη χρήση ζώνης ασφαλείας, χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση, καθώς και κίνηση σε λωρίδες έκτακτης ανάγκης. Η ένταση των ελέγχων στοχεύει στην αποτροπή τροχαίων και στην ευαισθητοποίηση των πολιτών.
Το νέο Ενιαίο Ηλεκτρονικό Σύστημα (Ε.Η.Σ.)
Κεντρικός πυλώνας της μεταρρύθμισης είναι η δημιουργία του Ενιαίου Ηλεκτρονικού Συστήματος Καταγραφής και Διαχείρισης Παραβάσεων (Ε.Η.Σ.), υπό την εποπτεία του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Το σύστημα θα διασυνδέει δεδομένα ελέγχου από φορητές συσκευές και κάμερες, προσφέροντας αυτοματοποιημένη καταγραφή και επεξεργασία παραβάσεων.
Τα δεδομένα θα περιλαμβάνουν εικόνες, βίντεο και χρονικά μεταδεδομένα, τα οποία θα διαβιβάζονται κρυπτογραφημένα, με στόχο την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Οι πολίτες θα ενημερώνονται για τις παραβάσεις τους μέσω ψηφιακής θυρίδας στο gov.gr ή μέσω μηνυμάτων και θα έχουν τη δυνατότητα υποβολής ηλεκτρονικών ενστάσεων.
«Δεν αφορά απλώς διαδικασίες, αλλά ανθρώπινες ζωές»
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ανέδειξε τη βαθιά ανθρώπινη διάσταση της μεταρρύθμισης:
«Ο νόμος για την “Ψηφιακή ενίσχυση της οδικής ασφάλειας” είναι μια μεταρρύθμιση που δεν αφορά απλώς διαδικασίες, αλλά την ίδια την προστασία της ανθρώπινης ζωής. Κάθε άνθρωπος που χάνεται στην άσφαλτο, μας υπενθυμίζει ότι η αδράνεια δεν είναι επιλογή».
«Γι’ αυτό», συνέχισε ο κ. Παπαστεργίου, «προχωρούμε σε ένα σύγχρονο, διαφανές και πλήρως ψηφιακό σύστημα καταγραφής και διαχείρισης παραβάσεων, με στόχο την αντιμετώπιση των αιτιών των συγκρούσεων: την υπερβολική ταχύτητα, τη χρήση κινητού, την παραβίαση φωτεινών σηματοδοτών, τη μη χρήση κράνους και ζώνης».
Δύο βασικοί άξονες: κάμερες και σύστημα
Ο υπουργός περιέγραψε δύο κρίσιμους άξονες της μεταρρύθμισης: «Η μεταρρύθμιση στην οποία προχωρούμε με τα υπουργεία Υποδομών και Μεταφορών και Προστασίας του Πολίτη στηρίζεται σε δύο κρίσιμους άξονες. Πρώτον, στην εγκατάσταση καμερών σε επικίνδυνα σημεία, εκεί όπου η εμπειρία και τα δεδομένα δείχνουν αυξημένη πιθανότητα ατυχημάτων. Δεύτερον, στο νέο “Ενιαίο Πληροφοριακό Σύστημα”, ένα ψηφιακό εργαλείο που επιτρέπει άμεση ενημέρωση του πολίτη, γρήγορη βεβαίωση της παράβασης, απλοποιημένες ενστάσεις και ηλεκτρονική πληρωμή, εξασφαλίζοντας πλήρη διαφάνεια και λογοδοσία».
«Ήδη, ξεκινά η πιλοτική εφαρμογή του νέου αυτού μοντέλου, με την εγκατάσταση καμερών σε οκτώ σημεία της Αττικής, ώστε να δοκιμαστεί στην πράξη η αποτελεσματικότητα του νέου μοντέλου. Ο στόχος μας παραμένει απλός και βαθιά ανθρώπινος: λιγότερες παραβάσεις, ασφαλέστεροι δρόμοι και, πάνω απ’ όλα, περισσότερες ζωές που θα σωθούν», κατέληξε ο κ. Παπαστεργίου.
2.500 κάμερες και τεχνητή νοημοσύνη
Το νέο δίκτυο καμερών θα φτάσει συνολικά τις 2.500. Από αυτές, οι 2.000 θα είναι σε σταθερά σημεία υψηλής επικινδυνότητας, ενώ 500 θα εγκατασταθούν σε λεωφορεία δημόσιων συγκοινωνιών για την επιτήρηση των λεωφορειολωρίδων. Η Περιφέρεια Αττικής θα εγκαταστήσει επιπλέον 388 κάμερες, οι οποίες θα διασυνδεθούν με το Ε.Η.Σ., μαζί με τις ήδη εγκατεστημένες στην Αττική οδό.
Η προηγμένη τεχνολογία αναγνώρισης πινακίδων με τεχνητή νοημοσύνη θα επιτρέπει την κατηγοριοποίηση παραβάσεων και την ταχύτερη αναγνώριση των παραβατών. Η ψηφιακή αφαίρεση άδειας οδήγησης θα μπορεί να γίνεται άμεσα με την καταγραφή των παραβάσεων, ενισχύοντας την αίσθηση ασφάλειας στους δρόμους.
Λιγότερη γραφειοκρατία, μεγαλύτερη εισπραξιμότητα
Η εφαρμογή του μέτρου αναμένεται να βελτιώσει σημαντικά την καθημερινότητα των πολιτών, καθώς οι διαδικασίες καταγραφής παραβάσεων και βεβαίωσης προστίμων γίνονται πιο διαφανείς και άμεσες. Οι πολίτες θα μπορούν να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο την κατάσταση των προστίμων τους, μειώνοντας τη γραφειοκρατία.
Ταυτόχρονα, το νέο σύστημα θα ελαφρύνει το έργο των αστυνομικών αρχών, επιτρέποντάς τους να εστιάσουν περισσότερο στην πρόληψη και την ουσιαστική αστυνόμευση. Παράλληλα, βελτιώνεται η εισπραξιμότητα των προστίμων, η οποία σήμερα παραμένει χαμηλή τον πρώτο χρόνο, με στόχο τα έσοδα των Δήμων να είναι όχι μόνο ακέραια, αλλά και πραγματικά εισπραττόμενα.
Ανοιχτά δεδομένα και κουλτούρα οδικής ασφάλειας
Το Ε.Η.Σ. θα διαθέτει ανωνυμοποιημένα ανοικτά δεδομένα, ώστε φορείς, ερευνητές και η Τοπική Αυτοδιοίκηση να μπορούν να τα αξιοποιούν για τον σχεδιασμό πολιτικών οδικής ασφάλειας. Σημαντικό σκέλος της μεταρρύθμισης είναι η καλλιέργεια κουλτούρας οδικής ασφάλειας στην κοινωνία, μέσα από ενημερωτικές δράσεις, εκπαιδευτικές καμπάνιες και σεμινάρια.
Η επιτυχής εφαρμογή του σχεδίου, όπως τονίζεται, θα έχει άμεσες θετικές συνέπειες: οι πολίτες θα αισθάνονται πιο ασφαλείς στους δρόμους, θα ενισχυθεί η εμπιστοσύνη προς τις δημόσιες αρχές και θα επικαιροποιηθούν οι διαδικασίες επιβολής των κανόνων. Οι παραβάτες θα αντιμετωπίζουν ταχύτερα τις συνέπειες των πράξεών τους, με στόχο την αποτροπή νέων παραβάσεων.
Χρηστή διοίκηση και εμπιστοσύνη των πολιτών
Η ενσωμάτωση τεχνολογίας αιχμής βελτιώνει τη διαχείριση των δημόσιων πόρων και περιορίζει τις καθυστερήσεις στην επιβολή προστίμων. Το νέο σύστημα προϋποθέτει συνεργασία και συμμετοχή από όλους, με στόχο την ενημέρωση των πολιτών και την προώθηση της οδικής ασφάλειας.
Η εφαρμογή του πλαισίου αναδεικνύει τη σημασία της χρηστής διοίκησης και της ευθύνης του κράτους απέναντι στους πολίτες, ενισχύοντας τη διαφάνεια και τη λογοδοσία. Η κυβέρνηση επιδιώκει να οικοδομήσει ένα ασφαλέστερο οδικό περιβάλλον και να ενισχύσει την εμπιστοσύνη προς τις δημόσιες αρχές, με τη συμμετοχή και τη στήριξη των πολιτών να θεωρούνται κρίσιμες για τη διαμόρφωση μιας νέας κουλτούρας ευθύνης στον δρόμο.