Αντιμέτωποι με τον κίνδυνο απώλειας της πλήρους υγειονομικής τους κάλυψης βρίσκονται από την 1η Μαρτίου 2026 χιλιάδες ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες, λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τον e-ΕΦΚΑ. Η προθεσμία για την εξόφληση ή τη ρύθμιση των ασφαλιστικών υποχρεώσεων έληξε στις 31 Ιανουαρίου 2026 και όσοι δεν συμμορφώθηκαν χάνουν την ασφαλιστική τους ικανότητα για το νέο ασφαλιστικό έτος.
Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία, περίπου 400.000 μη μισθωτοί εμφανίζουν ληξιπρόθεσμες οφειλές, σε αρκετές περιπτώσεις συσσωρευμένες επί σειρά ετών. Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται και ασφαλισμένοι που έχουν οφειλή μόνο για το 2025, ακόμη και αν αυτή αφορά έναν και μόνο μήνα. Ο e-ΕΦΚΑ έχει διευκρινίσει ότι στις 28 Φεβρουαρίου 2026 λήγει η ασφαλιστική ικανότητα των μη μισθωτών και ανανεώνεται μόνο για όσους έχουν εξοφλήσει ή ρυθμίσει τις οφειλές τους που αφορούν την περίοδο από 1/1/2017 έως 31/12/2025.
Κρίσιμο σημείο αποτελεί το γεγονός ότι ασφαλιστική ικανότητα έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027 εξασφαλίζεται μόνο με την πλήρη εξόφληση όλων των οφειλών, τόσο αυτών που είναι βεβαιωμένες στο ΚΕΑΟ όσο και εκείνων που δεν έχουν μεταφερθεί σε αυτό. Η καταβολή μέρους της οφειλής, χωρίς ολοσχερή εξόφληση, δεν οδηγεί σε ανανέωση της ασφαλιστικής ικανότητας.
Για όσους εξακολουθούν να διατηρούν χρέη, η ένταξη σε ρύθμιση αποτελεί τη μοναδική διέξοδο ώστε να μην μείνουν εκτός συστήματος. Σε αυτή την περίπτωση, η ασφαλιστική ικανότητα δεν χορηγείται για ολόκληρο το έτος, αλλά ανανεώνεται σε μηνιαία βάση, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι όροι της ρύθμισης και καταβάλλονται κανονικά οι δόσεις. Εξαίρεση προβλέπεται για οφειλές έως 100 ευρώ προς e-ΕΦΚΑ και ΚΕΑΟ, καθώς σε αυτές τις περιπτώσεις η ασφαλιστική ικανότητα χορηγείται έως τη λήξη του ασφαλιστικού έτους χωρίς πρόσθετη διαδικασία.
Παρά την απώλεια της ασφαλιστικής ικανότητας, ο e-ΕΦΚΑ διευκρινίζει ότι δεν χάνεται το δικαίωμα πρόσβασης στη δημόσια υγεία. Όλοι οι νόμιμα διαμένοντες πολίτες με ενεργό ΑΜΚΑ διατηρούν δικαίωμα δωρεάν νοσηλείας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης στο δημόσιο σύστημα υγείας. Ωστόσο, στην πράξη παραμένει ουσιώδης η διαφορά ανάμεσα στο βασικό πλαίσιο παροχών για ανασφάλιστους και στην πλήρη ασφαλιστική κάλυψη. Ενδεικτικά, ακόμη και για απλή συνταγογράφηση, πολίτες χωρίς ασφαλιστική ικανότητα θα πρέπει να απευθυνθούν σε δημόσια δομή, με αποτέλεσμα αναμονές και διοικητική επιβάρυνση, ενώ με ενεργή ασφαλιστική ικανότητα η συνταγή μπορεί να εκδίδεται άμεσα από συμβεβλημένους γιατρούς του ΕΟΠΥΥ.
Παράλληλα, ο e-ΕΦΚΑ εφιστά την προσοχή και σε τεχνικά ζητήματα καταχώρισης πληρωμών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι καταβολές εισφορών δεν αποτυπώνονται άμεσα στο πληροφοριακό σύστημα, με αποτέλεσμα ασφαλισμένοι που έχουν πληρώσει εμπρόθεσμα να εμφανίζονται προσωρινά ως ανασφάλιστοι μετά την 1η Μαρτίου. Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται έλεγχος και, εφόσον χρειαστεί, προσέλευση σε υποκατάστημα του e-ΕΦΚΑ για επιτόπου ανανέωση της ασφαλιστικής ικανότητας.
Τέλος, επισημαίνεται ότι οι μισθωτοί δεν επηρεάζονται με τον ίδιο τρόπο, καθώς η ασφαλιστική τους ικανότητα ανανεώνεται αυτόματα έως τον Φεβρουάριο του 2027, εφόσον έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον 50 ημέρες ασφάλισης εντός του 2025 ή στο τελευταίο δωδεκάμηνο πριν από την 1η Μαρτίου 2026.