Η κυβέρνηση επιχειρεί μια «μικρή επανάσταση» στην καθημερινότητα των πολιτών μέσω του νέου νομοσχεδίου για τη μείωση της γραφειοκρατίας που προωθεί ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης. Με φόντο τις χρόνιες παθογένειες του ελληνικού κράτους, η αντιπροεδρία έδωσε στη δημοσιότητα ένα αναλυτικό ενημερωτικό σημείωμα με δώδεκα ερωταπαντήσεις, επιχειρώντας να εξηγήσει τι αλλάζει, γιατί γίνεται τώρα και πώς επηρεάζεται ο πολίτης στην πράξη.
Όπως επισημαίνεται, το συγκεκριμένο νομοσχέδιο δεν αποτελεί την πρώτη παρέμβαση της κυβέρνησης στον τομέα της απλούστευσης διαδικασιών. Προηγήθηκαν η ψηφιοποίηση εκατοντάδων υπηρεσιών μέσω του gov.gr, η αναβάθμιση της εξυπηρέτησης σε ΕΦΚΑ και υγεία, η αξιολόγηση στο Δημόσιο και η μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Η κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι υπάρχουν μετρήσιμα αποτελέσματα, τονίζει όμως ότι η προσπάθεια δεν έχει ολοκληρωθεί και συνεχίζεται με νέες στοχευμένες παρεμβάσεις.
Οι διαδικασίες που επιλέχθηκαν για αλλαγές προέκυψαν, σύμφωνα με το σημείωμα, από εκθέσεις του Συνηγόρου του Πολίτη, προτάσεις βουλευτών, διάλογο με τα υπουργεία και παράπονα πολιτών μέσω της πλατφόρμας του υπουργείου Εσωτερικών. Πρόκειται για δεκατέσσερις περιπτώσεις που αφορούν ευρύτερα τμήματα της κοινωνίας και για τις οποίες δίνονται συγκεκριμένες, πρακτικές λύσεις, με στόχο τον περιορισμό της αυθαιρεσίας της Διοίκησης και τη διευκόλυνση των πολιτών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη χρήση υπεύθυνης δήλωσης αντί για την προσκόμιση πιστοποιητικών. Η διοικητική πράξη θα εκδίδεται άμεσα, με μεταγενέστερο έλεγχο των δικαιολογητικών. Σε περίπτωση ανακριβούς δήλωσης, η πράξη θα ανακαλείται και θα επιβάλλεται αυστηρότερη ποινή, ανάλογη με το όφελος που επιδιώχθηκε. Παράλληλα, αποκλείονται από αυτή τη δυνατότητα όσοι έχουν καταδικαστεί στο παρελθόν για ψευδή δήλωση. Η φιλοσοφία της ρύθμισης είναι ο πολίτης να μην προσκομίζει έγγραφα που ήδη διαθέτει η Δημόσια Διοίκηση, όπως ληξιαρχικές πράξεις, πτυχία ή πιστοποιητικά συγγενών.
Τι αλλάζει σε ακίνητα, υπηρεσίες και συναλλαγές με το κράτος
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και στο πεδίο των διεκδικήσεων ακινήτων από το Δημόσιο. Αντιμετωπίζεται το φαινόμενο διεκδικήσεων χωρίς σαφή τίτλο, με επίκληση ακόμη και της οθωμανικής περιόδου. Η ρύθμιση ευθυγραμμίζεται με τη νομολογία του Αρείου Πάγου και θέτει συγκεκριμένες προϋποθέσεις και χρονικά ορόσημα, προστατεύοντας ιδιοκτήτες που διαθέτουν τίτλους πριν από το 1975 ή έχουν εγκατασταθεί με υπόδειξη του κράτους. Παράλληλα, εξαιρούνται κοινόχρηστοι χώροι, αιγιαλοί, αρχαιολογικοί χώροι και δεν θίγεται η δασική νομοθεσία.
Ο πολίτης θα μπορεί πλέον να παρακολουθεί την πορεία των υποθέσεών του με το Δημόσιο μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας, βλέποντας σε ποιον υπάλληλο έχει χρεωθεί η υπόθεση και ποιος είναι ο εκτιμώμενος χρόνος διεκπεραίωσης. Ταυτόχρονα, μπαίνουν κανόνες στη δημοσιότητα των εγκυκλίων, ώστε να είναι εύκολα προσβάσιμες και πάντα επικαιροποιημένες, με υποχρεωτική ανάρτηση στις ιστοσελίδες των αρμόδιων φορέων.
Αλλαγές προβλέπονται και στη μεταβίβαση ακινήτων, καθώς οι συμβολαιογράφοι θα λειτουργούν ως one stop shop, αναλαμβάνοντας τη συλλογή δικαιολογητικών, την υποβολή δηλώσεων και την πληρωμή φόρων και εξόδων, ώστε οι πολίτες να περιορίζονται ουσιαστικά μόνο στην υπογραφή. Παράλληλα, ενισχύεται ο ρόλος των πιστοποιημένων επαγγελματιών σε λειτουργίες του Δημοσίου, με την κυβέρνηση να επικαλείται την εμπειρία από τον ΕΦΚΑ, όπου η επιτάχυνση στην απονομή συντάξεων έχει ήδη φέρει απτά αποτελέσματα.
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης εξορθολογισμό στη συμμόρφωση της Διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις, με συγκεκριμένη προθεσμία και έλεγχο από τη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου, καθώς και πάγια ρύθμιση για την αποζημίωση πολιτών σε περιπτώσεις ιδιαίτερης σημασίας, όπως φυσικές καταστροφές, σοβαρά ατυχήματα ή ιατρικά λάθη σε δημόσια νοσοκομεία.
Η κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι η προσπάθεια κατά του λεγόμενου «βαθέος κράτους» δεν σταματά εδώ. Στα επόμενα βήματα περιλαμβάνονται το σχέδιο νόμου για την απλοποίηση των αδειοδοτήσεων στη βιομηχανία, η επέκταση της αξιολόγησης στο Δημόσιο, η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας και η μεταρρύθμιση σε κρίσιμους τομείς, όπως οι Πολεοδομίες και ο ΟΣΕ. Στόχος, όπως υπογραμμίζεται, είναι ο πολίτης να πάψει να αισθάνεται ανυπεράσπιστος απέναντι στη γραφειοκρατία και να μπορεί να βρίσκει το δίκιο του χωρίς ταλαιπωρία.