Πράσινο φως από τη Βουλή στο νομοσχέδιο για την αναμόρφωση του πειθαρχικού δικαίου στο Δημόσιο
Το νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών με τίτλο: «Αναμόρφωση του πειθαρχικού δικαίου των υπαλλήλων του δημόσιου τομέα, σύσταση Ελληνικού Κέντρου Εμπειρογνωμοσύνης Διοικητικών Μεταρρυθμίσεων και λοιπές διατάξεις» υπερψηφίστηκε την Πέμπτη 28 Αυγούστου 2025, από την Ολομέλεια της Βουλής.
Μέρος Α’: Πειθαρχικό Δίκαιο – Τι προβλέπεται
Με το Μέρος Α’, τίθεται το νέο θεσμικό πλαίσιο για την απονομή της Πειθαρχικής Δικαιοσύνης στη δημόσια διοίκηση που συνιστά μέρος της ολιστικής μεταρρύθμισης που εξελίσσεται από το 2019 και εξής, αποβλέποντας:
- στην ταχύτερη, αρτιότερη και αποτελεσματικότερη απονομή πειθαρχικής Δικαιοσύνης τόσο για τους δημοσίους υπαλλήλους, όσο και για τους υπαλλήλους των ΟΤΑ και των ΝΠΔΔ,
- στον πλήρη εκσυγχρονισμό του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου και στην τυποποίηση της πειθαρχικής δικαιοδοσίας,
- στην επικαιροποίηση των πειθαρχικών παραπτωμάτων και των επισυρόμενων ποινών με βάση τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα, καθώς και
- στην αντιμετώπιση ενός αισθήματος ατιμωρησίας στη δημόσια διοίκηση.
Στο νέο νομοσχέδιο με τίτλο: «Αναμόρφωση του πειθαρχικού δικαίου των υπαλλήλων του δημόσιου τομέα, σύσταση Ελληνικού Κέντρου Εμπειρογνωμοσύνης Διοικητικών Μεταρρυθμίσεων και λοιπές διατάξεις» προβλέπονται αλλαγές στο πειθαρχικό δίκαιο των δημοσίων υπαλλήλων, ενώ για πρώτη φορά η άρνηση για αξιολόγηση επί δύο συνεχόμενες αξιολογικές περιόδους οδηγεί σε απόλυση.
Προστίθενται νέες πειθαρχικές ποινές που επιβάλλονται σε ορισμένα πειθαρχικά παραπτώματα. Αυτά είναι η στέρηση του δικαιώματος χορήγησης μισθολογικού κλιμακίου από ένα έως πέντε έτη, η αφαίρεση έως τεσσάρων μισθολογικών κλιμακίων και η απαγόρευση άσκησης καθηκόντων προϊσταμένου κατ’ αναπλήρωση ή με ειδικές διατάξεις για διάστημα από ένα έως πέντε έτη.
Ακόμα, προστίθενται νέα πειθαρχικά παραπτώματα στον κατάλογο εκείνων τα οποία δύναται να επισύρουν την οριστική παύση. Ενδεικτικά, συμπεριλαμβάνοται στον σχετικό κατάλογο τα πειθαρχικά παραπτώματα της άσκησης εργασίας ή έργου με αμοιβή χωρίς προηγούμενη άδεια της υπηρεσίας ή άσκησης έργων ασυμβίβαστων με την ιδιότητα του δημοσίου υπαλλήλου.
Αλλαγές προβλέπονται και στη διάρκεια του προσωρινού αποκλεισμού από το Δημόσιο: το διάστημα αναμονής επαναδιορισμού για υπάλληλο που απολύθηκε λόγω οριστικής παύσης ή καταγγελίας σύμβασης διπλασιάζεται από πέντε σε δέκα έτη, εφόσον η απομάκρυνση σχετίζεται με υπαιτιότητα του.
Επιπλέον, με τη νέα ρύθμιση: Αυτοδίκαιη αργία επιβάλλεται σε περίπτωση άσκησης ποινικής δίωξης για οποιοδήποτε κακούργημα, επεκτείνοντας τη σχετική πρόβλεψη που μέχρι σήμερα αφορούσε αποκλειστικά εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας. Δυνητική αργία προβλέπεται για υπαλλήλους που διώκονται για αδικήματα τα οποία δύνανται να οδηγήσουν σε οριστική έκπτωση από την υπηρεσία.
Καταργούνται τα επιμέρους Πρωτοβάθμια Πειθαρχικά Συμβούλια των φορέων, καθώς και το Δευτεροβάθμιο Πειθαρχικό Συμβούλιο, στα οποία προεδρεύουν δικαστές ή εισαγγελείς, των οποίων η συμμετοχή σε πειθαρχικά όργανα δεν αποτελεί βασικό και κύριο, αλλά παράλληλο καθήκον.
Στο πλαίσιο αυτό, για πρώτη φορά θεσπίζεται ενιαίο πειθαρχικό όργανο με τη συμμετοχή 60 λειτουργών του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, το Πειθαρχικό Συμβούλιο Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα, στο οποίο προβλέπεται πλήρης και αποκλειστική απασχόλησή τους, προκειμένου να επιταχυνθεί ο ρυθμός εξέτασης και διεκπεραίωσης των πειθαρχικών υποθέσεων.
Ακόμη, τίθενται δικλείδες ασφαλείας ως προς τη διαφάνεια και την αντικειμενικότητα της διαδικασίας, ενώ προβλέπεται η επικαιροποίηση του καταλόγου των πειθαρχικών παραπτωμάτων, ώστε η δημόσια διοίκηση να μπορεί να διαχειριστεί παραβατικές καταστάσεις που ανακύπτουν τον 21ο αιώνα.
Σημαντική καινοτομία αποτελεί η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών, προκειμένου να απλουστευθεί και να επιταχυνθεί δραστικά η διαδικασία.
Μέρος Β’: Νέος φορέας εξωστρέφειας και μεταφορά τεχνογνωσίας
Με το Μέρος Β’, προβλέπεται η δημιουργία ενός νέου νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου, που αποβλέπει στη μεταφορά τεχνογνωσίας που αποκτήθηκε τα προηγούμενα χρόνια αναφορικά με τη διοικητική μεταρρύθμιση στην Ελλάδα. Πρόκειται για έναν φορέα εξωστρέφειας που δημιουργείται με δεδομένο ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στον στενό πυρήνα των χωρών της Ε.Ε. που έχουν ενσωματώσει νέες τεχνολογίες, αλλά και έχουν ολοκληρώσει με επιτυχία σειρά διοικητικών μεταρρυθμίσεων, συμβάλλοντας καταλυτικά στην αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τον πολίτη, αλλά και στην υποστήριξη του παραγωγικού μοντέλου της χώρας.
Μέρος Γ’: Βελτιωτικές διατάξεις
Τέλος, στο Μέρος Γ’, περιλαμβάνονται βελτιωτικές διατάξεις ως προς τη διαδικασία κτήσης της ελληνικής ιθαγένειας και αναφορικά με θέματα του Ειδικού Ληξιαρχείου, ενώ υπάρχουν και ευεργετικές διατάξεις σε θέματα ανθρώπινου δυναμικού, όπως για:
-την ενίσχυση της στελέχωσης των υπηρεσιών στην Περιφερειακή Ενότητα Έβρου και των φορέων της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας,
-τη συνυπηρέτηση υπαλλήλων του δημόσιου τομέα με τον/την σύζυγο που εργάζεται εκτός δημόσιου τομέα,
-τη διευκόλυνση μετάταξης αποσπασμένων υπαλλήλων στους φορείς όπου υπηρετούν,
-την παράταση ισχύος της βαθμολογίας των επιτυχόντων στον γραπτό διαγωνισμό του Μαρτίου 2023,
-την επιτάχυνση ανάληψης υπηρεσίας του ειδικού ένστολου προσωπικού της Δημοτικής Αστυνομίας, βάσει της 1Κ/2024 προκήρυξης του Α.Σ.Ε.Π.
Θοδωρής Λιβάνιος: «Επιβράβευση των άξιων και ικανών»
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, από το βήμα της Ολομέλειας της Βουλής, ο Υπουργός Εσωτερικών, Θοδωρής Λιβάνιος, ανέφερε τα εξής:
«Το εν λόγω νομοσχέδιο έρχεται να επιβραβεύσει τους άξιους και ικανούς δημοσίους υπαλλήλους, θέτοντας, μεταξύ άλλων, τέλος στην «ομηρία» που δημιουργούσε η οποιαδήποτε εκκρεμής πειθαρχική διαδικασία αποτελώντας τροχοπέδη για την εύρυθμη λειτουργία του ανθρώπινου δυναμικού και εν γένει της Δημόσιας Διοίκησης. Εν έτη 2025, δεν νοείται δημόσιος κρατικός λειτουργός ο οποίος δεν αξιολογείται. Αυτό που επιδιώκουμε με το παρόν νομοσχέδιο είναι με βάση συγκεκριμένα αντικειμενικά κριτήρια, μετρήσιμα αποτελέσματα, στοιχεία που υπάρχουν, να οδηγηθούμε σε μία αντικειμενική αξιολόγηση, η οποία να μπορεί να δώσει μεγαλύτερη δυνατότητα ώστε οι καλοί δημόσιοι υπάλληλοι να επιβραβεύονται, αλλά και όσοι υστερούν να κάνουμε αυτά που χρειάζονται για να βελτιωθούν».
Αντίστοιχα, η Υφυπουργός Εσωτερικών, Βιβή Χαραλαμπογιάννη, σημείωσε: «Η Πειθαρχική Δικαιοσύνη στο Δημόσιο αποκτά πλέον τυποποιημένη μορφή, ισχυρά εχέγγυα για την επιτάχυνση έκδοσης των αποφάσεων και πάνω από όλα αδιαμφισβήτητες δικλείδες ασφαλείας, προκειμένου να μην αδικηθεί κανείς δημόσιος υπάλληλος, αλλά και ταυτόχρονα να μην αδικείται η πλειοψηφία του προσωπικού του δημόσιου τομέα.» Και συμπλήρωσε: «Το Υπουργείο Εσωτερικών αναλαμβάνει πρωτοβουλίες που όχι μόνο εκσυγχρονίζουν τη Δημόσια Διοίκηση, ενισχύουν την εξωστρέφεια του Δημοσίου και βελτιώνουν την καθημερινότητα του πολίτη».