Μία από τις πιο αγαπημένες γιορτές των καλοφαγάδων και των Αποκριών έρχεται φέτος νωρίτερα, καθώς η Τσικνοπέμπτη το 2026 «πέφτει» την Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου. Με την έλευση του Φεβρουαρίου ξεκινούν οι προετοιμασίες για την κορύφωση της αποκριάτικης περιόδου, με την Τσικνοπέμπτη να δίνει το σύνθημα για γλέντι, κρέας και καρναβαλική διάθεση.
Η φετινή Τσικνοπέμπτη σηματοδοτεί ουσιαστικά την έναρξη των εκδηλώσεων που οδηγούν στην Κυριακή της Απόκρεω στις 22 Φεβρουαρίου και ολοκληρώνονται με την Καθαρά Δευτέρα στις 23 Φεβρουαρίου, οπότε και ξεκινά η Σαρακοστή.
Η ιστορία και το νόημα της Τσικνοπέμπτης
Η ονομασία της Τσικνοπέμπτης προέρχεται από την «τσίκνα», τη χαρακτηριστική μυρωδιά του ψημένου κρέατος, και από την ημέρα της εβδομάδας, την Πέμπτη. Η επιλογή της συγκεκριμένης ημέρας δεν είναι τυχαία, καθώς στην ορθόδοξη παράδοση η Τετάρτη και η Παρασκευή είναι ημέρες νηστείας, ενώ η Πέμπτη προσφερόταν για γλέντια και υπερβολές.
Η Τσικνοπέμπτη τοποθετείται στη μέση της Κρεατινής εβδομάδας, της δεύτερης εβδομάδας του Τριωδίου, κατά την οποία επιτρέπεται η κατανάλωση κρέατος ακόμη και τις ημέρες που κανονικά νηστεύουμε. Παραδοσιακά, το τραπέζι περιλαμβάνει ψητά ή τηγανητά κρέατα, με τις συνταγές και τα έθιμα να διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή.
Από τη γαστρονομία στο μασκάρεμα
Πέρα από το φαγητό, η Τσικνοπέμπτη συνδέεται άρρηκτα με το μασκάρεμα και τις αποκριάτικες εκδηλώσεις. Το έθιμο έχει ρίζες σε αρχαίες ειδωλολατρικές πρακτικές, που στόχο είχαν την αποτροπή των κακών πνευμάτων του χειμώνα και την εξασφάλιση καλής σοδειάς την άνοιξη. Στις σύγχρονες πόλεις και χωριά, οι γειτονιές γεμίζουν από καπνούς ψησταριάς, μουσική, κρασί και αυθόρμητα γλέντια σε σπίτια, καταστήματα και δημόσιους χώρους.
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, την ημέρα αυτή καταναλώνεται ό,τι κρεατικό υπάρχει στο σπίτι, ως προετοιμασία για την επόμενη εβδομάδα της Τυρινής, τη λεγόμενη «λευκή εβδομάδα», κατά την οποία επιτρέπονται γαλακτοκομικά, αυγά και ψάρια, αλλά όχι κρέας. Η Κυριακή που ακολουθεί, η Κυριακή της Απόκρεω, είναι αφιερωμένη στη θεματική της Δευτέρας Παρουσίας και της κρίσης του Θεού, με επίκεντρο την αγάπη και όχι την τιμωρία.
Η Τσικνοπέμπτη σήμερα
Καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, η Τσικνοπέμπτη μετατρέπει τις γειτονιές σε υπαίθριες γιορτές, με το κόκκινο χρώμα να κυριαρχεί συμβολικά, είτε στο κρέας είτε στο κρασί, υπενθυμίζοντας τη χαρά της ζωής αλλά και την προσμονή του Πάσχα. Για πολλούς, αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό και εξωστρεφές έθιμο των Αποκριών, που συνδυάζει παράδοση, κοινωνικότητα και γαστρονομική απόλαυση.