Ένα αρχαίο βραζιλιάνικο βότανο ενδέχεται να βοηθήσει στην αντιμετώπιση του εξουθενωτικού πόνου στο γόνατο, σύμφωνα με νέα έρευνα.
Η οστεοαρθρίτιδα είναι πάθηση που επηρεάζει τις αρθρώσεις, προκαλώντας πόνο και δυσκαμψία. Είναι η πιο κοινή μορφή αρθρίτιδας και εκδηλώνεται σε άτομα σε όλον τον κόσμο. Είναι γνωστή και ως εκφυλιστική αρθροπάθεια.
Η οστεοαρθρίτιδα μπορεί να προσβάλει οποιαδήποτε άρθρωση, ιδιαίτερα εάν έχει υποστεί τραυματισμό στο παρελθόν. Τα γόνατα προσβάλλονται από οστεοαρθρίτιδα συχνότερα από κάθε άλλη άρθρωση. Ο λόγος είναι ότι υποβάλλονται σε υπερβολική καταπόνηση, κάμψεις και στροφές. Η οστεοαρθρίτιδα προσβάλλει τις βασικές επιφάνειες της άρθρωσης του γόνατος, καθώς και το χόνδρο κάτω από την επιγονατίδα.
Συνήθως, προσβάλλει και τα δύο γόνατα, και οι ασθενείς νιώθουν πόνο στο μπροστινό και πλαϊνό μέρος των γονάτων.
Η βαριάς μορφής οστεοαρθρίτιδα μπορεί να προκαλέσει ραιβογονία (ύπαρξη κενού μεταξύ των γονάτων). Οι αρθρώσεις στο γόνατο γίνονται ασταθείς και υποχωρούν μόλις δεχτούν βάρος. Αυτό οφείλεται σε μυϊκή αδυναμία ή σε βλάβη στους συνδέσμους.
Η άσκηση, ο έλεγχος του σωματικού βάρους και η φυσικοθεραπεία αποτελούν συνήθεις προσεγγίσεις που συστήνουν οι γιατροί, ωστόσο συχνά δεν επαρκούν για τη διαχείριση του πόνου και της δυσκαμψίας.
Παράλληλα, οι υπάρχουσες επιλογές ανακούφισης από τον πόνο είναι περιορισμένες, βραχυπρόθεσμες και συχνά προσφέρουν ελάχιστο όφελος.
Τώρα, σε πειράματα σε ποντίκια, Βραζιλιάνοι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το φαρμακευτικό φυτό Alternanthera littoralis — γνωστό πιο συχνά ως Joseph’s Coat — θα μπορούσε να μειώσει το πρήξιμο και τη φλεγμονή, καθώς και τον πόνο και τη δυσκαμψία στις αρθρώσεις.
Το φυτό αυτό είναι ιθαγενές της Βραζιλίας, αναπτύσσεται συχνά στις παράκτιες περιοχές της χώρας και παραδοσιακά χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση ορισμένων βακτηριακών, μυκητιασικών, ακόμη και παρασιτικών λοιμώξεων.
Μέχρι σήμερα, η έλλειψη επιστημονικών αποδείξεων γύρω από συμπληρωματικές θεραπείες δεν επέτρεπε στους επαγγελματίες υγείας να τις συστήνουν.
Ωστόσο, οι επιστήμονες τονίζουν ότι, παρότι απαιτούνται περαιτέρω κλινικές δοκιμές για να επιβεβαιωθούν τα οφέλη του φυτού στην αρθρίτιδα, τα ευρήματα της μελέτης είναι ενθαρρυντικά για μελλοντική χρήση στον άνθρωπο.
Γράφοντας στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Ethnopharmacology, οι ερευνητές του Ομοσπονδιακού Πανεπιστημίου του Grande Dourados ανέφεραν ότι η Alternanthera littoralis παρουσίασε «σημαντική αντιφλεγμονώδη, αναλγητική και αντιαρθριτική δράση».
Πρόσθεσαν:
«Τα αποτελέσματα αυτά ενισχύουν την παραδοσιακή χρήση της Alternanthera littoralis και υπογραμμίζουν τις δυνατότητές της ως ασφαλούς και αποτελεσματικής θεραπευτικής επιλογής για τη διαχείριση φλεγμονωδών καταστάσεων».
Στη μελέτη, οι επιστήμονες πραγματοποίησαν φυτοχημικές αναλύσεις του φυτού για να εντοπίσουν τις βιοδραστικές του ενώσεις — φυσικές ουσίες που δεν είναι απαραίτητα θρεπτικά συστατικά, αλλά έχουν σημαντική επίδραση στους ζωντανούς οργανισμούς.
Στη συνέχεια, αξιολόγησαν την αντιφλεγμονώδη δράση αυτών των ενώσεων σε εργαστηριακά πειράματα με περισσότερα από δώδεκα ποντίκια με αρθρίτιδα.
Κατά τη διάρκεια παρακολούθησης 28 ημερών, λήφθηκαν δείγματα αίματος και ούρων για να εκτιμηθεί η επίδραση του φυτού στην καρδιά, τους πνεύμονες, τα νεφρά, το ήπαρ, τον σπλήνα και τις αρθρώσεις.
«Στα πειραματικά μοντέλα παρατηρήσαμε μείωση του οιδήματος, βελτίωση των παραμέτρων των αρθρώσεων και ρύθμιση των φλεγμονωδών μεσολαβητών, γεγονός που υποδηλώνει αντιοξειδωτική και προστατευτική δράση στους ιστούς», ανέφεραν οι ερευνητές.
Τα ευρήματα υποδηλώνουν επίσης ότι το φυτό μπορεί να συμβάλλει στην προστασία του αρθρικού ιστού.
Ωστόσο, επισημαίνουν:
«Παρότι τα αποτελέσματα είναι πολλά υποσχόμενα, οι ακριβείς μοριακοί μηχανισμοί παραμένουν ασαφείς και απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση, ώστε να απομονωθούν και να χαρακτηριστούν οι δραστικές ενώσεις που εμπλέκονται. Παρά τα παρατηρούμενα φαρμακολογικά οφέλη, είναι απαραίτητη μια αυστηρή τοξικολογική αξιολόγηση πριν από οποιαδήποτε θεραπευτική χρήση».
Σήμερα, η αντικατάσταση άρθρωσης μπορεί να εξεταστεί ως λύση μακροχρόνιας ανακούφισης για άτομα με πολύ προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα.
Τα τελευταία χρόνια, ειδικοί συνιστούν και ορισμένες αλλαγές στον τρόπο ζωής για τη μείωση του έντονου πόνου στο γόνατο.
Αν και δεν υπάρχει «μαγική» δίαιτα για την οστεοαρθρίτιδα, υπάρχουν ενδείξεις ότι τα ωμέγα-3 πολυακόρεστα λιπαρά οξέα που περιέχονται στα λιπαρά ψάρια «διαθέτουν αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες που θα μπορούσαν να είναι ωφέλιμες», σύμφωνα με τη Βρετανική Διαιτολογική Ένωση.
Η μεσογειακή διατροφή ενδέχεται επίσης να βοηθήσει.
Μια βρετανική μελέτη του 2016 διαπίστωσε ότι οι συμμετέχοντες όχι μόνο έχασαν βάρος, αλλά παρουσίασαν και σημαντική μείωση των ενδείξεων φλεγμονής και φθοράς του χόνδρου στο σώμα.
Επιπλέον, βελτιώθηκε το εύρος κίνησης του γόνατος και η περιστροφή του ισχίου.
Αυξανόμενες ενδείξεις δείχνουν ακόμη ότι οι ενέσεις απώλειας βάρους μπορεί επίσης να συμβάλλουν στη μείωση του πόνου της οστεοαρθρίτιδας.