Αγώνα δρόμου για να συλλέξουν τις αναγκαίες ηλεκτρονικές αποδείξεις και να μην πληρώσουν επιπλέον φόρο στην εφορία, θα πρέπει να κάνουν έως το τέλος του χρόνου χιλιάδες φορολογούμενοι.
Η συγκέντρωση αποδείξεων που πληρώθηκαν με κάρτες, e‑banking κλπ, αποτελεί την βασική προϋπόθεση για να μην επιβληθεί το πέναλτι της τάξης του 22%, επί του ποσού των «αποδείξεων που λείπουν».
Στόχος του μέτρου είναι να περιορίσει τη φοροδιαφυγή, η οποία συνεχίζει και στις μέρες μας να βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα και να περιορίζει τα έσοδα που έχει στη διάθεσή του το κράτος για να ασκήσει κοινωνική πολιτική.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να δώσουν μάχη με τον χρόνο για να πιάσουν το στόχο του 30% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματός τους, μέσω των ηλεκτρονικών συναλλαγών.
Φοροτεχνικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου και υπογραμμίζουν την ανάγκη να γίνεται έλεγχος των αποδείξεων και έγκαιρος προγραμματισμός των δαπανών ώστε να αποφευχθούν περιττές επιβαρύνσεις.
Υπογραμμίζουν επίσης ότι με τις e-αποδείξεις, οι φορολογούμενοι θα μπορούν να κερδίσουν φορο –έκπτωση έως και 2.200 ευρώ και να «ξεφουσκώσουν» τον λογαριασμό της εφορίας.
Ο Κώδικας
Σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογίας κάθε φορολογούμενος υποχρεούται να πραγματοποιήσει δαπάνες με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής συνολικού ύψους 30 % του ετήσιου πραγματικού εισοδήματός.
Αυτό σημαίνει ότι εάν έχετε δηλώσει εισόδημα 20.000 ευρώ, είστε υποχρεωμένοι να πραγματοποιήσετε ηλεκτρονικές δαπάνες ύψους τουλάχιστον 6.000 ευρώ και να υπάρχουν και οι αντίστοιχες αποδείξεις λιανικής για τις συναλλαγές αυτές.
Θα πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι υπάρχει ανώτατο όριο στο ποσό που μπορεί να ληφθεί υπόψη για τις δαπάνες αυτές, που είναι τα 20.000 ευρώ.
Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι ακόμα και αν κάνετε ηλεκτρονικές αγορές άνω του συγκεκριμένου ποσού, δεν θα ληφθούν υπόψη πάνω από αυτό το όριο για τον υπολογισμό της απαίτησης.
Το πέναλτι 22 %
Φοροτεχνικοί επισημαίνουν ότι εάν στο τέλος της χρονιάς κάποιος φορολογούμενος δεν έχει καλύψει το ποσοστό των 30 %, θα βρεθεί αντιμέτωπος με πρόσθετο φόρο 22 % επί της διαφοράς.
Το παράδειγμα που ακολουθεί είναι ενδεικτικό για τον κίνδυνο που αντιμετωπίζουν όλοι όσοι συνεχίσουν να κάνουν συναλλαγές με μετρητά και όχι με e-αποδείξεις.
Εάν υποθέσουμε ότι φορολογούμενος έχει εισόδημα 20.000 ευρώ, αυτό σημαίνει ότι το 30 % ισοδυναμεί με 6.000 ευρώ.
Στην περίπτωση κατά την οποία πραγματοποιήσει μόνο 5.000 ευρώ σε ηλεκτρονικές δαπάνες με αποδείξεις, μένει «ακάλυπτο» το ποσό των 1.000 ευρώ, επί του οποίου θα επιβληθεί πρόσθετος φόρος 22 %.
Με έναν απλό υπολογισμό (1.000 × 0,22), η πρόσθετη επιβάρυνση είναι της τάξης των 220 ευρώ, το οποίο ο φορολογούμενος θα μπορούσε να είχε αποφύγει εάν είχε κάνει όλες τις αναγκαίες ηλεκτρονικές συναλλαγές.
Θα πρέπει να σημειωθεί, ότι δεν φορολογείται με 22 % ολόκληρο το εισόδημα ούτε καν το ποσό των αποδείξεων, αλλά μόνο το μέρος που δεν καλύφθηκε και ήταν το αναγκαίο προαπαιτούμενο.
Μετράνε – δεν μετράνε
Από τις δαπάνες που πληρώθηκαν με ηλεκτρονικά μέσα, αναγνωρίζονται οι αποδείξεις λιανικών συναλλαγών για αγαθά και υπηρεσίες, εφόσον πληρώθηκαν με κάρτες ή άλλα ηλεκτρονικά μέσα
Παραδείγματα δαπανών που αναγνωρίζονται:
-Αγορά τροφίμων, ποτών, ειδών καθαρισμού,
-είδη ένδυσης, υπόδησης,
-ηλεκτρικές / ηλεκτρονικές συσκευές
-έπιπλα, διακοσμητικά,
-υπηρεσίες καθαριότητας, επισκευής, συντήρησης (π.χ. υδραυλικός, ηλεκτρολόγος)
-λογαριασμοί ΔΕΚΟ, κοινοχρήστων, τηλεφωνίας
-ιατρικές απλή επισκέψεις, εξετάσεις, νοσήλια
-ασφαλιστήρια συμβόλαια
-δίδακτρα για μαθήματα / φροντιστήρια
-υπηρεσίες συντήρησης σπιτιού, αυτοκινήτου (εφόσον εκδίδεται απόδειξη)
Ωστόσο, δεν μετράνε οι δαπάνες που αφορούν:
-Ενοίκια, λογαριασμούς δανείων (τοκοχρεολυτικές δόσεις)
-φόρους, τέλη, εισφορές
-αγορά ή μίσθωση ακινήτων, αυτοκινήτων, σκαφών
-επενδυτικά προϊόντα (μετοχές, ομόλογα κ.ά.)
-αγορές που γίνονται με μετρητά (χωρίς χρήση ηλεκτρονικού μέσου)
Οι δαπάνες που οδηγούν σε έξτρα έκπτωση φόρου αφορούν:
πληρωμές για κτηνιατρικές υπηρεσίες, εργασίες υδραυλικού, ψυκτικού, συντηρητή θέρμανσης, ηλεκτρολόγου, ξυλουργού, μόνωσης, τοιχοποιίας, σοβατίσματος, τοποθέτησης πλακιδίων, στέγης και παραθύρων λαμαρίνας κ.λπ., σκυροδέματος, υπηρεσίες ταξί, κομμωτήρια, κουρεία και καταστήματα ομορφιάς, υπηρεσίες κηδειών, μασάζ, φυσικής ευεξίας, καθαρισμού και οικιακές υπηρεσίες, ανάπτυξη φωτογραφιών, σχολές χορού, γυμναστήρια και δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου με συνδρομή, διάφορες υπηρεσίες ελεύθερου χρόνου, προσωπική φροντίδα και νοσηλεία (εξαιρούνται νοσοκομειακές δραστηριότητες), νομικές υπηρεσίες και υπηρεσίες φροντίδας παιδιών.
Ύψος έκπτωσης
Η έκπτωση φόρου ανάλογα με το ύψος του εισοδήματος ανέρχεται:
– έως 450 ευρώ για ετήσιο εισόδημα μέχρι 10.000 ευρώ
– έως 1.100 ευρώ αν έχουν ετήσιο εισόδημα από 10.000 έως 20.000 ευρώ,
– έως 1.400 ευρώ για εισόδημα από 20.000 έως 30.000 ευρώ,
– έως 1.800 ευρώ για εισόδημα από 30.000 έως 40.000 ευρώ και
– έως 2.200 ευρώ για ετήσιο εισόδημά πάνω από 40.000 ευρώ.
Για δαπάνες 5.000 ευρώ εκπίπτει από το εισόδημα ποσό 1.500 ευρώ, για 10.000 ευρώ εκπίπτουν 3.000 ευρώ και για 15.000 ευρώ η έκπτωση από το εισόδημα φθάνει στα 4.500 ευρώ.
Πρακτικές συμβουλές
Όπως γίνεται αντιληπτό οι φορολογούμενοι θα πρέπει να ακολουθήσουν συγκεκριμένες στρατηγικές, προκειμένου να μη βρεθούν αντιμέτωποι με τον εφιάλτη του επιπλέον φόρου.
Φοροτεχνικοί υπογραμμίζουν την ανάγκη για καταγραφή κατά διαστήματα (π.χ. ανά τρίμηνο ή εξάμηνο) για το πόσες δαπάνες με ηλεκτρονικά μέσα έχουν γίνει και κυρίως πόσες λείπουν έως το τέλος του χρόνου.
Καλό είναι λοιπόν να βλέπετε ποιο είναι το 30 % του εισοδήματός σας για φέτος και να συγκρίνετε με ό,τι έχετε ήδη κάνει και εάν είστε πίσω, προγραμματίστε να κάνετε τις απαραίτητες δαπάνες.
Εάν έως το τέλος του έτους διαπιστώσετε ότι δεν έχετε καλύψει το όριο, μπορείτε να «φορτώσετε» κάποιες επιπλέον δαπάνες που είναι οι εξής:
-Αγορά ειδών οικιακής χρήσης, ηλεκτρικών συσκευών
-αγορά επίπλων
-συντηρήσεις και επισκευές στο σπίτι
-ιατρικές εξετάσεις, νοσηλεία
-ασφαλιστήρια συμβόλαια
-πληρωμές λογαριασμών (ΔΕΚΟ, κοινόχρηστα)
-μαθήματα / φροντιστήρια
-έξοδα οδικού / τεχνικού / αυτοκινήτου αν εκδίδεται απόδειξη
Ένα καλό κόλπο για να μην έχετε πρόβλημα είναι να συνδυάσετε δουλειές οι οποίες «έμεναν για μετά» μέσα στο Δεκέμβριο, προκειμένου να εξασφαλίσετε το «καύσιμο» που σας λείπει.
Βεβαιωθείτε ότι οι δαπάνες που κάνετε ανήκουν στις επιτρεπτές κατηγορίες και δεν είναι από αυτές που εξαιρούνται.
Καλό είναι να γνωρίζετε ότι δεν μετράνε πληρωμές όπως για το ενοίκιο, η δόση του δανείου και η αγορά αυτοκινήτου.
Η μεγάλη παγίδα
Εάν δεν έχετε το χρόνο ή δεν θέλετε να ασχολείστε με τέτοια θέματα, καλό είναι να συνεργαστείτε με τον λογιστή σας για την πορεία των αποδείξεων και τι πρέπει να κάνετε.
Στο πλαίσιο αυτό:
-ρωτήστε αν υπάρχει κάποια ειδική ρύθμιση για την περίπτωσή σας (π.χ. αν ανήκετε σε ευαίσθητη ομάδα)
-ζητήστε να σας υπολογίζει “πόσο λείπει” από το όριο του 30 % ώστε να ξέρετε πότε να αποφασίσετε τις πρόσθετες δαπάνες.
Η μεγαλύτερη παγίδα είναι να αφήσετε τη «συγκέντρωση αποδείξεων» για την τελευταία εβδομάδα και να μην υπάρχει σχεδιασμός.
Αν χρειάζεστε 2.000 ευρώ, να ξέρετε ότι μπορεί να μην βρείτε εύκολα νόμιμες περιπτώσεις να ξοδέψετε ηλεκτρονικά με απόδειξη στην ύστατη στιγμή.
Παραδείγματα
Αν οι ηλεκτρονικές σας δαπάνες «παραφουσκώσουν», δεν «μετράνε» πέρα από το όριο των 20.000 ευρώ, οπότε μην ξοδέψετε άσκοπα ποσά πολύ πάνω από αυτό, αφού δεν θα έχετε το παραμικρό όφελος για την κάλυψη του 30 %.
Ας δούμε λοιπόν στην πράξη κάποια υποθετικά παραδείγματα για να δούμε πώς λειτουργεί στην πράξη το σύστημα.
Παράδειγμα 1: Μισθωτός
-Φορολογητέο εισόδημα: 25.000 ευρώ
-Υποχρέωση (30 %): 25.000 × 0,30 = 7.500 ευρώ
-Έξοδα με ηλεκτρονικές αποδείξεις που πραγματοποίησε μέσα στη χρονιά: 5.800 ευρώ
-«Ακάλυπτο» ποσό: 7.500 − 5.800 = 1.700 ευρώ
-Πρόσθετος φόρος (22 % επί της διαφοράς): 1.700 × 0,22 = 374 ευρώ
Άρα, εκτός των κανονικών φόρων που θα πληρώσει βάσει της κλίμακας εισοδήματος, θα επιβαρυνθεί με επιπλέον 374 ευρώ λόγω των αποδείξεων που δεν κάλυψε.
Παράδειγμα 2: Ελεύθερος επαγγελματίας
Έστω ότι το δηλωθέν εισόδημα ή το τεκμαρτό (ανάλογα με το σύστημα) είναι 30.000 ευρώ.
-Υποχρέωση 30 % = 9.000 ευρώ.
-Αν έχει πραγματοποιήσει ηλεκτρονικές δαπάνες 8.200 ευρώ, τότε το ακάλυπτο ποσό είναι 800 ευρώ.
-Πρόσθετος φόρος: 800 × 0,22 = 176 ευρώ.
Ο επιπλέον φόρος μπορεί να φαίνεται πιο «διαχειρίσιμος» εδώ, αλλά να έχετε υπόψη:
-Για ελεύθερους επαγγελματίες, πολλές φορές το “εισόδημα” υπολογίζεται πλέον με βάση το τεκμαρτό εισόδημα, το οποίο μπορεί να είναι υψηλότερο από το πραγματικό. Άρα η βάση για τον υπολογισμό του 30 % μπορεί να αυξηθεί.
-Σε περιπτώσεις όπου έχετε πολλές δαπάνες που δεν “μετράνε” (π.χ. αγορά εξοπλισμού, μη ηλεκτρονική πληρωμή) μπορεί να μην “στρώσετε” εύκολα στο τέλος.
Παράδειγμα 3: εισοδήματα από ενοίκια
-Έστω εισόδημα από ενοίκια + άλλες πηγές συνολικά 15.000 ευρώ.
-30 % → 4.500 ευρώ.
-Έχει πραγματοποιήσει ηλεκτρονικές δαπάνες 3.600 €.
-«Ακάλυπτο» = 900 ευρώ.
-Πρόσθετος φόρος: 900 × 0,22 = 198 ευρώ.
Ισχύει δηλαδή το ίδιο μοτίβο, κάτι που σημαίνει ότι η διαφορά τιμωρείται με 22 %.
Εξαιρέσεις
Υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις όπου το ποσοστό του 30 % μειώνεται ή η υποχρέωση απαλλάσσεται εντελώς.
Στο πλαίσιο αυτό, εάν έχετε ήδη πραγματοποιήσει δαπάνες για φόρους εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ, δόσεις δανείων και ενοίκια που αθροιστικά υπερβαίνουν το 60 % του εισοδήματός σας, τότε μπορεί να ισχύει μειωμένο ποσοστό (π.χ. 20 %).
Επίσης, ορισμένες κατηγορίες φορολογουμένων είναι πλήρως εξαιρούμενες από το μέτρο των e-αποδείξεων, δηλαδή δεν υποχρεούνται να καλύψουν το 30 %.
Οι κατηγορίες αυτές περιλαμβάνουν:
-άτομα ηλικίας άνω των 70 ετών,
-άτομα με ποσοστό αναπηρίας 80 % και άνω,
-όσους κατοικούν σε οικισμούς έως 500 κατοίκους ή σε νησιά κάτω των 3.100 κατοίκων (εκτός αν είναι τουριστικοί προορισμοί),
-άτομα που υπηρετούν την στρατιωτική τους θητεία,
-άτομα που βρίσκονται σε δικαστική συμπαράσταση,
-κατοίκους εντός Ελλάδας που φορολογούνται στην αλλοδαπή