Η πολεμική ένταση στη Μέση Ανατολή κλιμακώνεται επικίνδυνα, με τον Ντόναλντ Τραμπ να απειλεί ανοιχτά το Ιράν πως οι ΗΠΑ θα καταστρέψουν το κοίτασμα αερίου South Pars αν η Τεχεράνη συνεχίσει τις επιθέσεις εναντίον του Κατάρ. Η παρέμβαση του Αμερικανού προέδρου ήρθε μετά το νέο κύμα χτυπημάτων σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές του Κόλπου, που ήδη έχει προκαλέσει άνοδο στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου και νέα νευρικότητα στις αγορές.
Μέσω Truth Social, ο Τραμπ προειδοποίησε πως αν το Ιράν επιτεθεί ξανά στο Κατάρ, τότε οι ΗΠΑ, “με ή χωρίς τη βοήθεια ή τη συναίνεση του Ισραήλ”, θα πλήξουν μαζικά το ιρανικό τμήμα του κοιτάσματος South Pars, ενός από τα σημαντικότερα ενεργειακά πεδία στον κόσμο. Παράλληλα, επιβεβαίωσε ότι η ισραηλινή πολεμική αεροπορία έπληξε το ιρανικό τμήμα του υπεράκτιου κοιτάσματος στον Περσικό Κόλπο, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον δεν είχε προηγούμενη γνώση της επιχείρησης.
Χτύπημα στη Ρας Λαφάν και φόβοι για το LNG
Σε αντίποινα, το Ιράν έβαλε στο στόχαστρο τη Ρας Λαφάν στο Κατάρ, τη μεγαλύτερη εγκατάσταση διύλισης και παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο. Η QatarEnergy έκανε λόγο για εκτεταμένες περαιτέρω ζημιές, ενώ οι αρχές του Κατάρ ανακοίνωσαν ότι οι πυρκαγιές που ξέσπασαν περιορίστηκαν πλήρως νωρίς το πρωί και ότι δεν υπήρξαν τραυματισμοί.
Το πλήγμα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς το Κατάρ συγκαταλέγεται στους κορυφαίους εξαγωγείς ΥΦΑ διεθνώς και η Ρας Λαφάν αποτελεί κομβικό σημείο για τον εφοδιασμό της παγκόσμιας αγοράς. Παράλληλα, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανεστάλη μέχρι νεοτέρας η λειτουργία εγκατάστασης φυσικού αερίου στο Αμπού Ντάμπι, μετά την πτώση συντριμμιών από πυραύλους που είχαν αναχαιτιστεί.
Το υπουργείο Εξωτερικών των Εμιράτων καταδίκασε τις ιρανικές επιθέσεις, χαρακτηρίζοντάς τες σοβαρή κλιμάκωση, παραβίαση του διεθνούς δικαίου και επίθεση σε πολιτικές εγκαταστάσεις ζωτικής σημασίας.
Ράλι στο πετρέλαιο και πίεση στις αγορές
Η νέα φάση της κρίσης οδήγησε σε νέα άνοδο τις τιμές της ενέργειας, με το πετρέλαιο Brent να ξεπερνά τα 112 δολάρια το βαρέλι. Οι αγορές παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία την επέκταση της σύρραξης, καθώς ο κίνδυνος για διαταραχή στις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Κόλπο επηρεάζει ήδη τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη.
Η Σαουδική Αραβία προειδοποίησε εκ νέου ότι διατηρεί το δικαίωμα στρατιωτικής ανταπόδοσης απέναντι στο Ιράν, εντείνοντας ακόμη περισσότερο το κλίμα γεωπολιτικής αβεβαιότητας στην περιοχή.
Στο επίκεντρο το στενό του Χορμούζ
Στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής παραμένει και το στενό του Χορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του πετρελαίου και του φυσικού αερίου που κατευθύνεται στις παγκόσμιες αγορές. Ο κίνδυνος αποκλεισμού του περάσματος από το Ιράν θεωρείται κομβικός για την εξέλιξη της κρίσης.
Την ίδια ώρα, η UKMTO, που υπάγεται στο βρετανικό υπουργείο Άμυνας, ανέφερε ότι δύο πλοία χτυπήθηκαν από άγνωστο βλήμα στον Κόλπο του Ομάν και ανοικτά της Ρας Λαφάν, με το ένα περιστατικό να προκαλεί πυρκαγιά. Η ναυτική ασφάλεια στην περιοχή δοκιμάζεται, ενώ ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός αναμένεται να ζητήσει τη δημιουργία ασφαλούς θαλάσσιου διαδρόμου για τα πλοία που έχουν αποκλειστεί στον Περσικό Κόλπο.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, περισσότερα από 3.200 πλοία και περίπου 20.000 ναυτικοί βρίσκονται σε αναμονή κοντά στο στενό του Χορμούζ, σε ένα σκηνικό που απειλεί να προκαλέσει ευρύτερη αναστάτωση στο παγκόσμιο εμπόριο.
Διεθνείς παρεμβάσεις και φόβοι για νέα ανάφλεξη
Η ενεργειακή και στρατιωτική κλιμάκωση αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο των συζητήσεων και στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, καθώς η άνοδος των τιμών της ενέργειας ενισχύει τις ανησυχίες για νέο πληθωριστικό κύμα.
Ο Εμανουέλ Μακρόν κάλεσε σε μορατόριουμ στα πλήγματα εναντίον πολιτικών και κυρίως ενεργειακών υποδομών, έπειτα από επικοινωνία που είχε με τον Ντόναλντ Τραμπ και τον εμίρη του Κατάρ. Ο Γάλλος πρόεδρος υπογράμμισε ότι οι άμαχοι πληθυσμοί, οι βασικές ανάγκες τους και η ασφάλεια των ενεργειακών προμηθειών πρέπει να προστατευθούν από περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση.
Ο πόλεμος, που διανύει πλέον την τρίτη του εβδομάδα, έχει προκαλέσει πάνω από 2.200 θανάτους, με τη συντριπτική πλειονότητα των θυμάτων να καταγράφεται στο Ιράν και στον Λίβανο, όπου μαίνεται παράλληλα το μέτωπο ανάμεσα στη Χεζμπολά και τον ισραηλινό στρατό.