Τιτίνα Στάμου
-
Η ιστορία του «Plague Doctor» δείχνει πώς μια εικόνα χωρίς το πλαίσιο μπορεί να γεννήσει… διαδικτυακό πανικό – Ένα φαινόμενο που ονομάζεται «context collapse».
-
Ο Μάνος Δανέζης μιλά αποκλειστικά στον ΧΤΥΠΟ για την εμπειρία του.
Πανικός εξαπλώθηκε ανά την Ελλάδα, όταν φωτογραφίες ενός άντρα με μαύρα ρούχα και «ράμφος» που περπατούσε στους δρόμους του Πόρτο Ράφτη, σάρωσαν το διαδίκτυο.
Στην εποχή μας, μια και μόνη εικόνα αρκεί για να μας πανικοβάλει – ή και να μας απομακρύνει από την πραγματικότητα… Ποιος είναι όμως τελικά ο άνθρωπος πίσω από τη μάσκα και τι έχει να πει το περιστατικό για εμάς τους ίδιους;
@esmennn_ Εγώ #fyp ♬ Original Sound – Unknown
«Αντί να φοβόμαστε αυτό που δεν ξέρουμε, μπορούμε να το μάθουμε»
Την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου, τον γύρο του διαδικτύου έκαναν βίντεο και φωτογραφίες ενός μαυροφορεμένου άνδρα, συνοδευμένες από λεζάντες και τίτλους όπως: «Ο Τρόμος του Πόρτο Ράφτη», «Παράξενος τύπος κυκλοφορεί με μαύρη στολή και ράμφος», «Απίστευτη και ανατριχιαστική εμφάνιση». Οι κάτοικοι του Πόρτο Ράφτη, τότε, άρχισαν να στέλνουν το βίντεο μεταξύ τους σε chat, ενώ, παράλληλα, οι εικόνες γρήγορα κυκλοφόρησαν σε ομάδες και ειδησεογραφικά site παράγοντας μαζικό πανικό.
Στον απόηχο αλλεπάλληλων κρίσεων (όπως της πανδημίας), παραπληροφόρησης και συνεχούς ενημέρωσης είμαστε πιο έτοιμοι να υποθέσουμε ότι κάτι πρόκειται για απειλή, παρά για μια καλλιτεχνική η χιουμοριστική πράξη. Τα social media, άλλωστε «τρέφονται» από τον φόβο μας.
Ο 22χρονος Μάνος Δανέζης, ο άντρας πίσω από την αμφίεση, χρειάστηκε να κάνει δημόσια ανάρτηση σε τοπικά groups, διευκρινίζοντας ότι η μεταμφίεσή του έγινε στο πλαίσιο του «cosplay» και της προετοιμασίας του για το AthensCon Festival – μια μεγάλη γιορτή της σύγχρονης ποπ κουλτούρας και των χόμπι που συνδέονται με αυτή. Στο φεστιβάλ, χαρακτήρες από αγαπημένα βιβλία, graphic novels ή κόμικς, ταινίες, σειρές, βιντεοπαιχνίδια ή επιτραπέζια και παιχνίδια ρόλων παίρνουν σάρκα και οστά, προσελκύοντας πλήθος κόσμου κάθε χρόνο.
Μάνος Δανέζης: «Η τέχνη, η φαντασία και η δημιουργικότητα δεν πρέπει να μπαίνουν σε “καραντίνα” επειδή κάποιος δεν τις καταλαβαίνει»
Ένας από τους φίλους του cosplay είναι και ο κος Δανέζης, ο οποίος μοιράζεται στην εφημερίδα μας τις σκέψεις από την σπάνια αυτή εμπειρία του και το μήνυμα που ήθελε να περάσει με την μεταμφίεσή του ως γιατρός της μαύρης πανούκλας (γνωστός χαρακτήρας διεθνώς ως “Plague Doctor”).
Το cosplay είναι χόμπι σας; Τι σημαίνει για εσάς;
Το cosplay είναι ένας δημιουργικός τρόπος έκφρασης. Για μένα είναι κάτι αντίστοιχο με το να ντύνεται κάποιος για μια θεατρική παράσταση ή να συμμετέχει σε μια χορευτική ομάδα: χρειάζεται φαντασία, δουλειά και πάθος.
Είναι ένας χώρος όπου νέοι άνθρωποι –και όχι μόνο– μπορούν να νιώσουν ελεύθεροι να δημιουργήσουν, να παίξουν ρόλους και να επικοινωνήσουν με άλλους που αγαπούν την τέχνη, τα κόμικς και τον κινηματογράφο.
Δεν το βλέπω σαν «μεταμφίεση», αλλά σαν μια μορφή τέχνης που ενώνει κοινότητες σε όλο τον κόσμο.
Γιατί επιλέξατε τη συγκεκριμένη στολή για cosplay;
Η στολή που φορούσα είναι μέρος ενός χαρακτήρα που παρουσιάζω στο AthensCon 2025. Έκανα μια μικρή πρόβα περπατήματος έξω από το σπίτι μου για να δω αν η στολή εφαρμόζει σωστά και αν μπορώ να κινηθώ άνετα.
Δεν ήταν κάποια απόπειρα πρόκλησης· ήταν απλώς μια τεχνική δοκιμή πριν το event.
Όπως ένας ηθοποιός δοκιμάζει το κοστούμι του πριν βγει στη σκηνή, έτσι κι εγώ έκανα μια σύντομη πρόβα.
Σας δημιούργησε άγχος ή φόβο όλο αυτό; Υπήρξαν απειλές ή αρνητικά σχόλια;
Με στενοχώρησε η υπερβολική αντίδραση και το γεγονός ότι κάποιοι άνθρωποι έσπευσαν να φοβηθούν το διαφορετικό.
Δεν ένιωσα φόβο, αλλά σίγουρα ένιωσα έκπληξη για το πόσο γρήγορα μπορεί κάτι αθώο να παρερμηνευτεί όταν κυκλοφορεί χωρίς συμφραζόμενα.
Υπήρξαν σχόλια που ήταν προσβλητικά ή ειρωνικά, αλλά τα αντιμετώπισα με ψυχραιμία. Θεωρώ ότι ο θυμός ή ο φόβος συνήθως ξεκινούν από την άγνοια.
Υπήρξαν θετικά μηνύματα από άτομα που κατάλαβαν την πρόθεσή σας;
Ναι, υπήρξαν άνθρωποι που έγραψαν ότι ήταν ξεκάθαρο πως επρόκειτο για cosplay.
Πολλοί μάλιστα αναγνώρισαν και τον χαρακτήρα, κάτι που με έκανε να χαμογελάσω.
Το πιο ωραίο ήταν ότι μου έστειλαν και cosplayers από την κοινότητα για να πουν “μην ανησυχείς, όλοι έχουμε ζήσει παρεξηγήσεις όταν φοράμε στολές”.
Αυτό δείχνει ότι υπάρχει ένα υποστηρικτικό, δημιουργικό κομμάτι της κοινωνίας που αγκαλιάζει το διαφορετικό.
Πιστεύετε ότι τέτοιου είδους δημιουργικές εμφανίσεις μπορούν να «παρεξηγηθούν» σε μικρές περιοχές;
Δυστυχώς, ναι. Σε μικρότερα μέρη όπου τέτοιου τύπου events δεν είναι τόσο γνωστά, ο κόσμος δεν έχει συνηθίσει να βλέπει cosplay στην καθημερινότητα.
Όμως αυτή είναι και η ομορφιά της τέχνης: ανοίγει συζητήσεις και βοηθά τον κόσμο να γνωρίσει νέες κουλτούρες.
Αντί να φοβόμαστε αυτό που δεν ξέρουμε, μπορούμε να το μάθουμε.
Πόσο νομίζετε ότι επηρέασε τον πανικό το γεγονός ότι οι πρώτες φωτογραφίες κυκλοφόρησαν χωρίς εξήγηση;
Πιστεύω πως αυτό ήταν καθοριστικό.
Μια φωτογραφία χωρίς πλαίσιο μπορεί να δημιουργήσει οποιαδήποτε αφήγηση θέλει αυτός που τη δημοσιεύει.
Αν από κάτω δεν υπήρχε εξήγηση ότι επρόκειτο για cosplay για το AthensCon, τότε είναι φυσικό κάποιοι να μπερδευτούν.
Όταν κυκλοφορεί ένα στιγμιότυπο χωρίς πληροφορία, συχνά γεμίζει με… φαντασία, και όχι από την καλή πλευρά της.
Θα συμμετείχατε ξανά σε δημόσιο cosplay ή θα το σκεφτόσασταν δεύτερη φορά;
Φυσικά και θα συμμετείχα ξανά.
Το γεγονός αυτό δεν με κάνει να θέλω να κρυφτώ· αντιθέτως, με ενισχύει στο να συνεχίσω να εκφράζομαι δημιουργικά.
Το μόνο που αλλάζει είναι ότι ίσως την επόμενη φορά θα είμαι πιο προσεκτικός στο να μην παρεξηγηθεί κάτι τόσο απλό και καλοπροαίρετο.
Η τέχνη, η φαντασία και η δημιουργικότητα δεν πρέπει να μπαίνουν σε «καραντίνα» επειδή κάποιος δεν τις καταλαβαίνει.