Στο «τρέξιμο» για τα ασανσέρ: Οδηγός για ιδιοκτήτες ακινήτων

Αντιμέτωποι με έναν νέο εφιάλτη βρίσκονται χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων οι οποίοι έχουν διαμερίσματα κυρίως σε παλαιές πολυκατοικίες, καθώς καλούνται να βρουν λύση με το ασανσέρ.

Το πρόβλημα σε καμία περίπτωση δεν προέκυψε ξαφνικά, καθώς έχει τις ρίζες του στο βαθύ παρελθόν, τώρα όμως έφτασε το πλήρωμα του χρόνου και οι ιδιοκτήτες θα κληθούν να βάλουν το χέρι στην τσέπη.
Ουδείς ασφαλώς αμφισβητεί ότι η ασφάλεια των ανελκυστήρων είναι υψίστης σημασίας τόσο για την προστασία των ενοίκων όσο και για τη διασφάλιση της λειτουργίας κτιρίων — κατοικιών, επαγγελματικών χώρων και δημόσιων κτηρίων.
Η ανάγκη για ασφάλεια καταγράφεται σε νομοθετικά πλαίσια από τη δεκαετία του 1980, καθώς οι πρώτες διατάξεις, με τη μορφή του ΦΕΚ πρόβλεπαν την υποχρέωση καταγραφής και τήρησης κανόνων ασφαλείας στις εγκαταστάσεις ανελκυστήρων.
Παρά τις θεσμικές ρυθμίσεις τόσο του 2008 όσο και του 2019, η εφαρμογή τους καθυστέρησε, καθώς τα δεδομένα για το πλήθος και την κατάσταση των εγκαταστάσεων παρέμεναν διάσπαρτα και αναξιοποίητα.
Η κυβέρνηση αναγνωρίζοντας το πρόβλημα προχώρησε από το 2022 στη δημιουργία ηλεκτρονικού Ενιαίου Μητρώου Ανελκυστήρων ως κεντρικό εργαλείο εποπτείας και ασφάλειας.
Έως τον Ιούνιο 2025, η προσπάθεια αντιμετώπισης της κατάστασης συνάντησε σοβαρά εμπόδια, με αποτέλεσμα τίποτα να μην προχωρά και η υλοποίηση μιας ανάγκης να παίρνει συνεχώς παράταση.

Η εξέλιξη αυτή είχε ως αφετηρία της δύο σημαντικές παραμέτρους οι οποίες είναι οι εξής:

Α. Οι μόλις 17 πιστοποιημένοι φορείς δεν επαρκούν για τη διεκπεραίωση αιτημάτων.

Β. Οι διαχειριστές και ιδιοκτήτες αιτούνται νέα παράταση λόγω γραφειοκρατίας, αυξημένου κόστους και δυσκολιών συντονισμού.

Το αποτέλεσμα ήταν, η αρχική προθεσμία της 30ης Ιουνίου 2025 να πάρει παράταση, με το υπουργείο να αναστέλλει τα πρόστιμα και να προωθεί τη δημιουργία ψηφιακού μητρώου έως τις 30 Νοεμβρίου.
Στο πλαίσιο αυτό, από τις αρχές Ιουλίου λειτουργεί πλέον η ηλεκτρονική πλατφόρμα elevator.mindev.gov.gr για την απογραφή όλων των ανελκυστήρων (ενεργών ή όχι, παλαιών ή ήδη πιστοποιημένων).
Με είσοδο μέσω TAXISnet ή κωδικών Δημόσιας Διοίκησης καταχωρούνται πληροφορίες όπως διεύθυνση, έτος εγκατάστασης, αριθμός στάσεων, συντηρητής, ιδιοκτήτης κλπ.
Στο πλαίσιο αυτό, κάθε ανελκυστήρας λαμβάνει μοναδικό κωδικό (UUID), που θα συνοδεύει όλες τις μελλοντικές ενέργειες που αφορούν στη συντήρηση, την ασφάλιση, τον έλεγχο και τη μεταβίβαση.
Στην ουσία, στόχος της πολιτείας είναι όχι μόνο η νομιμότητα, αλλά και η σταδιακή αναβάθμιση και ενεργειακή ανασυγκρότηση, ειδικά στις παλαιότερες εγκαταστάσεις που συχνά δεν πληρούν τα σύγχρονα πρότυπα.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, οι ιδιοκτήτες ακινήτων θα πρέπει να «τρέξουν», καθώς οι προθεσμίες είναι ασφυκτικές και το κυριότερο ελλοχεύει ο κίνδυνος να βρεθούν αντιμέτωποι με μπελάδες με το κράτος.

Ο «Χ-τύπος» θα επιχειρήσει μέσα από συγκεκριμένες ερωτήσεις – απαντήσεις να λύσει τον Γόρδιο Δεσμό, ενημερώνοντας ιδιοκτήτες, διαχειριστές και επιχειρήσεις για τις υποχρεώσεις τους.

Μέσα από αυτόν τον χρήσιμο οδηγό άπαντες έχουν την ευκαιρία να κατανοήσουν τι συμβαίνει με τα πρόστιμα, τα πραγματικά κόστη, αλλά και τα οφέλη που θα υπάρξουν με την αναβάθμιση του ασανσέρ.

1. Τι είναι υποχρεωτική απογραφή ανελκυστήρα; Αφορά στη διαδικασία καταγραφής όλων των ανελκυστήρων που λειτουργούν σε δημόσια και ιδιωτικά κτίρια στην Ελλάδα. Η απογραφή αυτή πραγματοποιείται μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας του Υπουργείου Ανάπτυξης, στη διεύθυνση elevator.mindev.gov.gr, και είναι υποχρεωτική για όλους τους ανελκυστήρες, ανεξαρτήτως ηλικίας, πιστοποίησης ή τεχνικής κατάστασης. Η διαδικασία απογραφής απαιτεί την καταχώριση βασικών στοιχείων, όπως: στοιχεία ιδιοκτήτη ή διαχειριστή, διεύθυνση του κτιρίου, έτος εγκατάστασης του ανελκυστήρα, αριθμός στάσεων, στοιχεία του υπεύθυνου συντηρητή. Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας, κάθε ανελκυστήρας αποκτά έναν μοναδικό κωδικό αναγνώρισης (UUID), ο οποίος θα τον συνοδεύει σε κάθε μελλοντική διαδικασία συντήρησης, ελέγχου, ασφάλισης ή μεταβίβασης ακινήτου.
2. Ποιοι είναι υπεύθυνοι για την απογραφή: Την ευθύνη έχουν σε κάθε περίπτωση οι ιδιοκτήτες ή διαχειριστές των κτιρίων, οι υπεύθυνοι συντήρησης ή εγκατάστασης ανελκυστήρων και ασφαλώς οι υπεύθυνοι λειτουργίας δημόσιων κτιρίων. Η διαδικασία απογραφής μπορεί να πραγματοποιηθεί από οποιονδήποτε από αυτούς τους φορείς, μέσω σύνδεσης στην πλατφόρμα με τους κωδικούς TaxisNet ή τους Κωδικούς Δημόσιας Διοίκησης για δημόσια κτίρια.
3. Ποιες είναι οι προθεσμίες για την απογραφή; Η απογραφή των ανελκυστήρων πρέπει να έχει ολοκληρωθεί έως τις 30 Νοεμβρίου 2025. Η αρχική προθεσμία της 30ης Ιουνίου 2025 παρατάθηκε για να διευκολυνθεί η καθολική συμμετοχή και να αρθούν εμπόδια συμμόρφωσης, όπως η γραφειοκρατία και η έλλειψη επαρκών πιστοποιημένων φορέων.
4. Τι γίνεται με όσους δεν συμμορφωθούν; Για την πρώτη φάση της απογραφής, δεν επιβάλλονται πρόστιμα για τη μη συμμόρφωση. Ωστόσο, μετά την ολοκλήρωση της απογραφής, οι ανελκυστήρες που δεν έχουν καταγραφεί δεν θα μπορούν να συντηρηθούν νόμιμα και θα θεωρούνται μη ασφαλείς. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι ανελκυστήρες χωρίς αριθμό απογραφής θα σφραγίζονται έως ότου συμμορφωθούν.
5. Ποιες είναι οι οικονομικές συνέπειες της μη συμμόρφωσης; Οι συνέπειες της μη συμμόρφωσης περιλαμβάνουν αδυναμία νόμιμης συντήρησης του ανελκυστήρα, θεώρηση του ανελκυστήρα ως μη ασφαλούς και ενδεχόμενη επιβολή προστίμων σε μελλοντικές φάσεις της διαδικασίας. Η μη απογραφή των ανελκυστήρων στο σχετικό Μητρώο εντός της προαναφερόμενης προθεσμίας επισύρει διοικητικό πρόστιμο ανά ανελκυστήρα: χίλια ευρώ για ανελκυστήρες που βρίσκονται σε κτίρια με χρήση κατοικίας, 2.500 ευρώ για ανελκυστήρες σε κτίρια με επαγγελματική ή μεικτή χρήση (π.χ. στην ίδια πολυκατοικία κάποια διαμερίσματα να αξιοποιούνται ως γραφεία και άλλα ως κατοικίες), 5.000 ευρώ για ανελκυστήρες σε κτίρια προσπελάσιμα από το ευρύ κοινό (για παράδειγμα, εμπορικά κέντρα).
6. Θα υπάρχει συνέχεια στα πρόστιμα για όσους δεν συμμορφωθούν; Ναι σε επόμενη φάση, αφού ολοκληρωθεί η διαδικασία της απογραφής, θα προσδιοριστεί το ύψος των προστίμων που θα επιβάλλονται σε όλους όσοι δεν θα πιστοποιούν τα ασανσέρ τους.
7. Ποιες είναι οι διαδικασίες πιστοποίησης; Η διαδικασία πιστοποίησης ανελκυστήρα στην Ελλάδα περιλαμβάνει τα εξής βήματα: Απογραφή στην πλατφόρμα: Ο ιδιοκτήτης ή διαχειριστής του κτιρίου καταχωρεί τα στοιχεία του ανελκυστήρα στην επίσημη πλατφόρμα του Υπουργείου Ανάπτυξης. Έλεγχος από πιστοποιημένο φορέα: Μετά την απογραφή, ο ανελκυστήρας υπόκειται σε έλεγχο από πιστοποιημένο φορέα ελέγχου τύπου Α ή Β, σύμφωνα με την ΚΥΑ 28425/2008. Έκδοση πιστοποιητικού: Εφόσον ο ανελκυστήρας πληροί τις τεχνικές προδιαγραφές και τα πρότυπα ασφαλείας, εκδίδεται πιστοποιητικό ασφαλούς λειτουργίας. Καταχώριση στο μητρώο: Το πιστοποιητικό καταχωρείται στο Ενιαίο Μητρώο Ανελκυστήρων, το οποίο είναι προσβάσιμο από αρμόδιες αρχές και φορείς. Η πιστοποίηση αυτή διασφαλίζει την ασφάλεια των χρηστών και τη συμμόρφωση με τις ευρωπαϊκές και εθνικές κανονιστικές απαιτήσεις.
8. Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για την πιστοποίηση; Το θέμα είναι άκρως σοβαρό και όσοι είναι οι ιδιοκτήτες ακινήτων, έχουν κάποιες πολύ συγκεκριμένες υποχρεώσεις. Ειδικότερα για την πιστοποίηση απαιτούνται: -Συμμόρφωση με τις τεχνικές προδιαγραφές: Ο ανελκυστήρας πρέπει να πληροί τις απαιτήσεις του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 2014/33/ΕΕ και της ΚΥΑ 28425/2008. -Πιστοποιημένος φορέας ελέγχου: Ο έλεγχος πρέπει να διενεργείται από φορέα που είναι αναγνωρισμένος από τον Εθνικό Οργανισμό Πιστοποίησης (Ε.Ο.Π.). -Έγκυρη απογραφή: Ο ανελκυστήρας πρέπει να έχει καταγραφεί στο Ενιαίο Μητρώο Ανελκυστήρων. Προηγούμενη συντήρηση: Ο ανελκυστήρας πρέπει να έχει υποβληθεί σε τακτική συντήρηση από πιστοποιημένο συντηρητή.
9. Ποιοι είναι οι κίνδυνοι για τους ιδιοκτήτες; Η μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις απογραφής και πιστοποίησης συνεπάγεται: -Αδυναμία νόμιμης συντήρησης: Χωρίς πιστοποιητικό, δεν επιτρέπεται η συντήρηση του ανελκυστήρα.-Ασφαλιστικές επιπτώσεις: Σε περίπτωση ατυχήματος, η ασφαλιστική κάλυψη μπορεί να ακυρωθεί. Πρόστιμα: Αν και για την πρώτη φάση δεν επιβάλλονται πρόστιμα, μελλοντικά μπορεί να επιβληθούν διοικητικές κυρώσεις. -Νομικές ευθύνες: Ο ιδιοκτήτης ή διαχειριστής μπορεί να αντιμετωπίσει νομικές συνέπειες σε περίπτωση ατυχήματος.
10. Ποιο είναι το κόστος για τους ιδιοκτήτες ακινήτων; Το εύρος των τιμών για μερική, ολική ανακαίνιση ή και για αντικατάσταση ενός ανελκυστήρα δεν είναι ευκαταφρόνητο. Όσον αφορά δε το κόστος των παρεμβάσεων, η τιμολόγηση είναι ένα πολυπαραγοντικό θέμα καθώς έχει να κάνει με την παλαιότητα του ασανσέρ, το πόσο καλά συντηρημένο είναι και τι πρέπει να αντικατασταθεί. Μια ενδεικτική τιμή ανακαίνισης κυμαίνεται από τις 2.000 ευρώ, για ένα σχετικά καινούργιο και καλά συντηρημένο ασανσέρ, μέχρι τις 8.000 ευρώ. Μετά τις όποιες αλλαγές/επιδιορθώσεις, η έκδοση του πιστοποιητικού κοστίζει περίπου 300 ευρώ (με ΦΠΑ) και το βάρος επιμερίζεται στους ιδιοκτήτες. Οι ενοικιαστές των διαμερισμάτων δεν συμμετέχουν στα έξοδα σε κανένα από τα στάδια της πιστοποίησης.
11. Ποια είναι τα οφέλη για τους ιδιοκτήτες; Η συμμόρφωση με την υποχρεωτική απογραφή και πιστοποίηση των ανελκυστήρων προσφέρει στους ιδιοκτήτες και διαχειριστές κτιρίων σημαντικά οφέλη. Μεταξύ αυτών είναι τα εξής:

– Ασφάλεια χρηστών και προσωπικού: Η πιστοποίηση διασφαλίζει ότι ο ανελκυστήρας πληροί τα πρότυπα ασφαλείας, μειώνοντας τον κίνδυνο ατυχημάτων.

-Νομική κάλυψη: Η ύπαρξη έγκυρου πιστοποιητικού λειτουργίας διευκολύνει τις διαδικασίες σε περίπτωση ελέγχων από αρμόδιες αρχές ή ασφαλιστικών εταιρειών.

-Αύξηση αξίας ακινήτου: Ένα πιστοποιημένο κτίριο θεωρείται πιο αξιόπιστο και ελκυστικό στην αγορά, αυξάνοντας την εμπορική του αξία.

–Ευκολία σε μεταβιβάσεις: Η ύπαρξη πλήρους φακέλου για τον ανελκυστήρα διευκολύνει τις διαδικασίες σε περίπτωση πώλησης ή ενοικίασης του ακινήτου.

-Συμμόρφωση με τη νομοθεσία: Η πιστοποίηση διασφαλίζει τη συμμόρφωση με τις εθνικές και ευρωπαϊκές κανονιστικές απαιτήσεις, αποφεύγοντας τυχόν νομικές επιπτώσεις.

Μπαίνει τάξη

Το υπουργείο Ανάπτυξης, εκτιμά ότι θα μπει τάξη στο χάος, καθώς για πρώτη φορά θα γνωρίζει πόσοι ανελκυστήρες υπάρχουν και πού, και κυρίως ποιας ηλικίας είναι.

Με τον τρόπο αυτό, θα μπορέσει να σχεδιάσει την πολιτική του σχετικά με τη σταδιακή υλοποίηση της όλης διαδικασίας επιθεώρησης, πιστοποίησης και καταχώρισης των ανελκυστήρων, η οποία είναι απόλυτα απαραίτητη για την ασφάλεια των πολιτών.