Η οριστική λήξη των υπαγωγών αυθαιρέτων των κατηγοριών 1‑4 σηματοδοτεί μια κρίσιμη καμπή για χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων που έχουν υπαχθεί σε τακτοποίηση: αν οι ιδιοκτησίες αυτές δεν έχουν τακτοποιηθεί πλήρως και νόμιμα, κινδυνεύουν να βγουν εκτός ρυθμίσεων, με σοβαρές νομικές και οικονομικές συνέπειες, συμπεριλαμβανομένων πιθανών προστίμων ή δυσκολιών στη μεταβίβαση και χρηματοδότηση.
Σε δήλωση – παρέμβασή του, με την οποία διατυπώνει πρόταση για δίκαιη και βιώσιμη λύση στις υπαγωγές αυθαιρέτων όλων των κατηγοριών, ο Διονύσης Κεκάτος Αντιδήμαρχος Δήμου Ανδραβίδας Κυλλήνης, Αρχιτέκτονας Μηχανικός, π. πρόεδρος Α.Π. ΤΕΕ και π. αντιπρόεδρος ΣΑΔΑΣ –ΠΕΑ Αττικής, διαπιστώνει έλλειψη ευθύνης και παρελκυστικές λογικές στους κυβερνητικούς χειρισμούς για τα αυθαίρετα και καλεί κυβέρνηση και υπουργείο Περιβάλλοντος να αναλάβουν άμεσες πρωτοβουλίες.
«Να σταματήσουν αμέσως οι αυθαίρετοι κυβερνητικοί σχεδιασμοί για τα αυθαίρετα», τονίζει ο Διονύσης Κεκάτος Αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων και Πολεοδομικού Σχεδιασμού Δήμου Ανδραβίδας Κυλλήνης, Αρχιτέκτονας – Μηχανικός
Το πλήρες κείμενο της δήλωσης παρέμβασης του Διονύση Κεκάτου έχει ως εξής:
«Η κυβέρνηση, αντί να αξιοποιεί το θέμα των αυθαιρέτων ως «κρυφό χαρτί» για αιφνιδιασμούς και τετελεσμένα εις βάρος των πολιτών, των Δήμων και της αγοράς των κατασκευών είτε ως «μπαλαντέρ» που θα βγάλει την τελευταία στιγμή από το μανίκι σε εκλογική και πελατειακή παρτίδα, οφείλει να φερθεί υπεύθυνα και να αναγνωρίσει, όπως καλά γνωρίζει, ότι η τακτοποίηση αυθαιρέτων είναι προϋπόθεση δικαιοσύνης, λειτουργικής αγοράς και βιώσιμων Δήμων.
Το αρμόδιο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και η κυβέρνηση οφείλουν άμεσα να αναλάβουν δημόσια δέσμευση και να προχωρήσουν, όχι μόνον σε παράταση της προθεσμίας υπαγωγής αυθαιρέτων των κατηγοριών 1 έως 4 σε τακτοποίηση αλλά σε ανοιχτή χωρίς προθεσμία διαδικασία τακτοποίησης αυθαιρέτων, συνδεδεμένη με την Ταυτότητα Κτιρίου. Και παράλληλα σε επαναφορά της δυνατότητας υπαγωγής αυθαιρέτων της κατηγορίας 5 ιδίως για δημοτικά κτίρια.
Η πραγματικότητα είναι ότι σχεδόν κανένα ακίνητο στη χώρα δεν ταυτίζεται πλήρως με τα εγκεκριμένα σχέδια της οικοδομικής του άδειας ή με τα περιγραφόμενα στα συμβόλαιά του. Αποκλίσεις μικρές ή και σημαντικές δημιουργήθηκαν διαχρονικά στις κατασκευές κτιρίων, κυρίως λόγω ασαφειών και μεταβαλλόμενων ερμηνειών της πολεοδομικής νομοθεσίας, είτε επειδή σε παλαιότερες περιόδους δεν ήταν υποχρεωτική η έκδοση οικοδομικής άδειας για δημοτικά και δημόσια κτίρια. Οι σημερινοί ιδιοκτήτες συχνά αγνοούν πλήρως αυτές τις καταστάσεις και τις ανακαλύπτουν μόνο όταν, με αφορμή μια μεταβίβαση, καλούνται να εκδώσουν Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου.
Εδώ εντοπίζεται το κρίσιμο ζήτημα. Η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, όπως θεσμοθετήθηκε και εφαρμόζεται σήμερα, δεν μπορεί να συνταχθεί χωρίς προηγούμενη ρύθμιση των πολεοδομικών παραβάσεων. Επομένως, χωρίς ενεργό και λειτουργικό πλαίσιο τακτοποίησης αυθαιρέτων, η Ταυτότητα δεν εκδίδεται, οι μεταβιβάσεις μπλοκάρονται, η αγορά ακινήτων παραλύει και η ακίνητη περιουσία πολιτών και Δήμων εγκλωβίζεται. Η πρόβλεψη λήξης της δυνατότητας υπαγωγής αυθαιρέτων στον Ν. 4495/2017 στις 31 Μαρτίου 2026 δεν ανταποκρίνεται ούτε στην πραγματικότητα ούτε στις ανάγκες της κοινωνίας και της οικονομίας.
Από τη στιγμή που η Πολιτεία αναγνώρισε, μέσω του Ν. 4495/2017, ότι αυθαίρετες κατασκευές και χρήσεις προ του 2011 μπορούν να τακτοποιηθούν, είναι αυτονόητο ότι αυτό πρέπει να ισχύει για όλους, χωρίς χρονικούς αποκλεισμούς. Η αρχή της ισότητας των πολιτών απέναντι στον νόμο, όπως κατοχυρώνεται συνταγματικά, δεν μπορεί να συμβιβάζεται με διαδοχικές προθεσμίες που δημιουργούν πολίτες δύο ταχυτήτων. Γι’ αυτό απαιτείται ο Ν. 4495/2017 να καταστεί μόνιμο πλαίσιο τακτοποίησης, πλήρως συνδεδεμένο με την έκδοση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου, ώστε το σύστημα να ενεργοποιείται κάθε φορά που αυτή απαιτείται.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το ζήτημα της κατηγορίας 5, που αφορά ακίνητα με μεγάλες αυθαιρεσίες και καταργήθηκε το 2020, με ελάχιστες και χτυπητές εξαιρέσεις (κληρονομιές, πλειστηριασμούς, leasing, Ε.Τ.Α.Δ ΑΕ, περιοχές έκτακτης ανάγκης) έως 31.12.2025. Η επαναφορά της δυνατότητας υπαγωγής αυθαιρέτων κατηγορίας 5 για όλα τα ακίνητα προ του 2011, με αυστηρά κριτήρια και πλήρη διαφάνεια, είναι αναγκαία.
Ειδικά για τα δημοτικά κτίρια, σχολεία, δημαρχεία και υποδομές κοινωνικού χαρακτήρα, η σημερινή απαγόρευση στερεί τη δυνατότητα ενεργειακής αναβάθμισης, ανακαίνισης και στατικής θωράκισης, ακόμη και στην εφαρμογή των απαιτούμενων μέτρων πυροπροστασίας.
Η άμεση πολιτική δέσμευση για παράταση, μονιμοποίηση και εξορθολογισμό του πλαισίου τακτοποίησης δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια· είναι ζήτημα δικαιοσύνης, λειτουργικότητας και βιώσιμης ανάπτυξης».