Στην ολομέλεια της Βουλής εισάγεται σήμερα το νομοσχέδιο για τη νόμιμη μετανάστευση με τίτλο «Προώθηση Πολιτικών Νόμιμης Μετανάστευσης», το οποίο, σύμφωνα με το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, αποσκοπεί στη διαμόρφωση μιας σύγχρονης μεταναστευτικής πολιτικής που προωθεί την ανάπτυξη, ενισχύει την κοινωνική συνοχή, προστατεύει τη νομιμότητα και διασφαλίζει το κράτος δικαίου.
Παράλληλα, κατατέθηκε τροπολογία που ανοίγει τον δρόμο για τη δημιουργία προσωρινών δομών στην Κρήτη υπό την αιγίδα του υπουργείου Μετανάστευσης. Όπως διευκρίνισε στη Βουλή ο Θάνος Πλεύρης, μέχρι σήμερα η ίδρυση δομής απαιτούσε την έκδοση Προεδρικού Διατάγματος, διαδικασία που συχνά προκαλεί καθυστερήσεις. Με τη νέα ρύθμιση, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, η σύσταση δομών θα μπορεί να γίνεται με υπουργική απόφαση. Σύμφωνα με τον υπουργό, προβλέπονται δύο προσωρινοί χώροι, στο Ηράκλειο και στα Χανιά, όπου θα πραγματοποιείται η αρχική φιλοξενία και ο διαχωρισμός των ατόμων. Όσοι έχουν προσφυγικό προφίλ θα ακολουθούν τη διαδικασία παροχής ασύλου και μεταφοράς, ενώ όσοι έχουν μη προσφυγικό προφίλ, βάσει των διατάξεων του νέου νόμου που θα εφαρμοστεί από τον Σεπτέμβριο, θα οδηγούνται σε χώρους κράτησης ώστε, μετά την απόρριψη του ασύλου τους, να ακολουθείται η διαδικασία επιστροφής.
Στην ίδια τροπολογία προβλέπεται επίσης η δυνατότητα να δίνονται αντισταθμιστικά όχι μόνο στους δήμους που πλήττονται από το μεταναστευτικό, αλλά και στις περιφέρειες, ανάλογα με τις πιέσεις που δέχονται.
Τι αλλάζει σε άδειες διαμονής, εργασία και έλεγχο της μετανάστευσης
Το νομοσχέδιο παρεμβαίνει σε όλα τα στάδια της διαδικασίας αδειοδότησης, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και την επιτάχυνση της εξυπηρέτησης πολιτών τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στην Ελλάδα. Εισάγει αυτόματη ανανέωση για τις «ασφαλείς» κατηγορίες αδειών, όπως η εξαρτημένη εργασία, με μοναδική επιφύλαξη λόγους δημόσιας τάξης και ασφάλειας, ενώ καθιερώνει ελάχιστη διάρκεια δύο ετών για κάθε άδεια διαμονής.
Ταυτόχρονα, ενισχύονται οι διαδικασίες μετάκλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες, απλουστεύονται τα στάδια και παρέχεται μεγαλύτερη ευελιξία στην αλλαγή εργοδότη. Θεσπίζεται ελάχιστο ηλικιακό όριο και εντάσσονται οι Εταιρείες Προσωρινής Απασχόλησης ως δυνητικοί εργοδότες, ενώ καθιερώνεται fast track διαδικασία για εργαζόμενους σε μεγάλα δημόσια έργα και στρατηγικές επενδύσεις.
Σε επίπεδο διεθνούς συνεργασίας, το σχέδιο νόμου προωθεί διμερείς διακρατικές συμφωνίες με χώρες προέλευσης, δίνοντας έμφαση τόσο στις επιστροφές παράνομα διαμενόντων όσο και στην καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης. Παράλληλα, επιδιώκεται η προσέλκυση ανθρώπινου δυναμικού υψηλής εξειδίκευσης μέσω νέων κατηγοριών εθνικών θεωρήσεων, όπως Tech visa και Talent visa, με ρυθμίσεις για επισκέψεις καθηγητών και επιτάχυνση προξενικών διαδικασιών σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ενώ αυξάνεται και η διάρκεια άδειας διαμονής για εργαζόμενους υψηλής ειδίκευσης μέσω της Blue Card.
Οι άδειες διαμονής για σπουδές θα ισχύουν για όλη τη διάρκεια των σπουδών, παρέχοντας ταυτόχρονα δικαίωμα μερικής απασχόλησης και δυνατότητα παραμονής μετά την αποφοίτηση για αναζήτηση εργασίας, με ταχύτερη χορήγηση θεωρήσεων στο πλαίσιο διεθνών συνεργασιών. Επιπλέον, σύμφωνα με το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, το νομοσχέδιο αξιοποιεί τους δικαιούχους διεθνούς προστασίας που διαμένουν νόμιμα στη χώρα, προωθώντας προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης σε τομείς με ελλείψεις, όπως οι κατασκευές, η αγροτική παραγωγή και ο τουρισμός, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από επιδόματα και την ενίσχυση της ένταξης στην αγορά εργασίας.
Στο σκέλος της ασφάλειας και της καταπολέμησης της παράνομης διακίνησης, προβλέπονται αυστηρές κυρώσεις σε όλα τα επίπεδα. Το νομοσχέδιο τιμωρεί τη συνδρομή σε παράνομους μετανάστες ακόμη και από νόμιμους μετανάστες, προβλέπει απώλεια καθεστώτος νομιμότητας για όσους συνδράμουν με οποιονδήποτε τρόπο και εισάγει ακόμη και ισόβια κάθειρξη για διακινητές. Παράλληλα, θεσπίζεται η υφ’ όρων απόλυση αλλοδαπών που εκτίουν πλημμεληματικές ποινές φυλάκισης, υπό την προϋπόθεση της άμεσης απέλασης.
Σχετικά με τις ΜΚΟ, το νέο πλαίσιο ρυθμίζει τη λειτουργία τους με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας, απλοποιεί τη διαδικασία εγγραφής στο μητρώο του υπουργείου και αυστηροποιεί τις κυρώσεις για μέλη που εμπλέκονται σε διακίνηση. Προβλέπεται πολυετής κάθειρξη και διαγραφή της ΜΚΟ από το μητρώο, κατάργηση προνομιακών προγραμματικών συμβάσεων και σύναψη συμβάσεων αποκλειστικά μέσω διαγωνιστικών διαδικασιών. Τέλος, το νομοσχέδιο προβλέπει τη σύσταση Επιτροπής Συντονισμού Μεταναστευτικής Πολιτικής για την αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων.