Σε κομβικό σημείο βρίσκεται η αντιμετώπιση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, καθώς η μεταδοτικότητα της ζωονόσου εμφανίζει σαφή κάμψη, καθιστώντας καθοριστικής σημασίας την αυστηρή και καθολική εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας για την πλήρη εξάλειψή της. Τα δεδομένα των τελευταίων εβδομάδων αποτυπώνουν επιβράδυνση της εξάπλωσης, την ώρα που κυβέρνηση και επιστημονική κοινότητα στέλνουν σαφές μήνυμα αποφυγής του εμβολιασμού.
Σύμφωνα με επικυρωμένα στοιχεία της Εθνική Επιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς, από τον Αύγουστο του 2024 έως και τις 18 Ιανουαρίου έχουν θανατωθεί 472.928 αιγοπρόβατα, ενώ καταγράφηκαν 2.061 επιβεβαιωμένα κρούσματα σε 2.559 εκτροφές σε όλη τη χώρα.
Παρέμβαση της κυβέρνησης και σαφές μήνυμα κατά του εμβολιασμού
Στη διαχείριση της κρίσης έχει εισέλθει ενεργά και η κεντρική κυβέρνηση. Σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκος Μητσοτάκης, επιβεβαιώθηκε η προσήλωση στην αυστηρή εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας και η ξεκάθαρη αντίθεση στον εμβολιασμό. Παράλληλα, ανακοινώθηκε ότι η κατάσταση παρακολουθείται στενά και ότι θα υπάρξει νέα επίσημη ενημέρωση το προσεχές διάστημα.
Μιλώντας στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο πρόεδρος της ΕΕΕΔΕΕ και πρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Χαράλαμπος Μπιλλίνης, υπογράμμισε ότι «ο συνδυασμός χειμερινών καιρικών συνθηκών και ενισχυμένων μέτρων βιοασφάλειας έχει περιορίσει αισθητά την εξάπλωση του νοσήματος».
Θεαματική επιβράδυνση των κρουσμάτων
Ιδιαίτερα ενθαρρυντική χαρακτηρίζεται η εικόνα των τελευταίων εβδομάδων. Τον Οκτώβριο του 2025, όταν συγκροτήθηκε η ΕΕΕΔΕΕ, καταγράφονταν περίπου 200 νέες μολυσμένες εκτροφές την εβδομάδα, με δείκτη μετάδοσης κοντά στο 2. Την προηγούμενη εβδομάδα, οι νέες μολυσμένες εκτροφές περιορίστηκαν σε περίπου οκτώ, ενώ ο δείκτης μετάδοσης υποχώρησε στο 0,5. Ενδεικτικό της τάσης είναι ότι στο διάστημα 10 έως 18 Ιανουαρίου καταγράφηκαν μόλις 16 νέα κρούσματα σε έξι περιφέρειες.
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται αφενός στον χειμώνα, που περιορίζει τις μετακινήσεις ζώων, και αφετέρου στην εντατικοποίηση των ελέγχων και στην απαγόρευση των παράνομων μετακινήσεων. «Βρισκόμαστε σε σημείο καμπής», τόνισε ο κ. Μπιλλίνης, επισημαίνοντας ότι τα μέτρα αποδίδουν, αλλά απαιτείται περαιτέρω αυστηροποίηση ενόψει της άνοιξης, όταν αναμένεται αύξηση της κινητικότητας.
Κενά στην εφαρμογή των μέτρων σε τοπικό επίπεδο
Την ίδια ώρα, αναδεικνύονται προβλήματα στην εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας σε ορισμένες περιοχές. Ειδική αναφορά έγινε σε περιφέρειες όπου έχουν διακοπεί οι απολυμαντικοί σταθμοί λόγω λήξης συμβάσεων προσωπικού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Περιφέρεια Θεσσαλίας, όπου δημιουργούνται κενά στις απολυμάνσεις, ενώ η λειτουργία των σταθμών με ωράριο δημοσίου δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες, καθώς οι μετακινήσεις ζώων πραγματοποιούνται καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.
Δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο στην ΕΕ
Σε ό,τι αφορά τη συζήτηση για τον εμβολιασμό, ο πρόεδρος της ΕΕΕΔΕΕ ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο για την ευλογιά αιγοπροβάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το ίδιο επισημαίνεται και σε επιστολή του αρμόδιου επιτρόπου Υγείας και Καλής Μεταχείρισης των Ζώων, Όλιβερ Βάρχελι, όπου τονίζεται ότι η χρήση μη εγκεκριμένων εμβολίων θα επέφερε σοβαρούς περιορισμούς στη διακίνηση ζώων και ζωικών προϊόντων.
Όπως προειδοποιεί ο κ. Μπιλλίνης, ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα είχε βαριές συνέπειες για τα ελληνικά γαλακτοκομικά προϊόντα και ιδίως για τη φέτα, τόσο εντός της ΕΕ όσο και στις εξαγωγές προς τρίτες χώρες.
Προϋπόθεση η καθολική εφαρμογή των μέτρων
Σύμφωνα με την επιστημονική εκτίμηση, εφόσον τα μέτρα βιοασφάλειας εφαρμοστούν καθολικά και χωρίς εξαιρέσεις, η ευλογιά μπορεί να εξαλειφθεί. Στη συνέχεια θα τεθεί το ζήτημα της ανασύστασης των εκτροφών, με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να επεξεργάζεται σχέδιο στήριξης των κτηνοτρόφων, ώστε να επανέλθουν στην παραγωγή με ευνοϊκούς όρους.
Κλείνοντας, απευθύνθηκε έκκληση για αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας και για αποφυγή διάδοσης ψευδών πληροφοριών σχετικά με παράνομα εμβόλια, με την επισήμανση ότι τέτοιες πρακτικές όχι μόνο δεν επιλύουν το πρόβλημα, αλλά ενδέχεται να προκαλέσουν σοβαρές επιπτώσεις στον πρωτογενή τομέα και στη διακίνηση των ελληνικών ζωικών προϊόντων.