Εντάσεις έχουν προκληθεί στις πολυκατοικίες, καθώς αρκετοί είναι εκείνοι που προσπαθούν να αποφύγουν πάση θυσία να πληρώσουν για τις απαιτούμενες εργασίες και διαδικασίες που ορίζονται από το νομικό πλαίσιο για τους ανελκυστήρες, εν όψει της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής καταγραφής στο Μητρώο.
Σε ορισμένες περιπτώσεις δημιουργείται το σύνηθες πρόβλημα με όσους δηλώνουν ότι δεν χρησιμοποιούν τον ανελκυστήρα και αρνούνται να πληρώσουν τα σχετικά κοινόχρηστα
Το ζήτημα είναι συχνό, αλλά η νομοθεσία είναι σαφής.
Σύμφωνα με τον νόμο 3741/1929 για την οριζόντια ιδιοκτησία, η συντήρηση των κοινόχρηστων μερών – στα οποία περιλαμβάνεται και ο ανελκυστήρας – αποτελεί κοινό βάρος για όλους τους συνιδιοκτήτες. Η συμμετοχή κάθε ιδιοκτήτη καθορίζεται ανάλογα με τα χιλιοστά του ή με βάση ό,τι ορίζει ο κανονισμός της πολυκατοικίας. Δηλαδή, διαπραγματεύσιμο δεν είναι το αν θα πληρώσει κάποιος, αλλά το πόσο.
Αν ο κανονισμός δεν αναφέρει ειδική ρύθμιση, η δαπάνη κατανέμεται αναλογικά στα χιλιοστά κάθε ιδιοκτησίας. Ωστόσο, αν υπάρχει διαφορετική πρόβλεψη (π.χ. ανά διαμέρισμα ή όροφο), αυτή υπερισχύει.
Η άρνηση πληρωμής με το επιχείρημα ότι κάποιος δεν χρησιμοποιεί τον ανελκυστήρα δεν έχει νομική βάση. Τα δικαστήρια έχουν αποφανθεί κατ’ επανάληψη ότι όλοι οι συνιδιοκτήτες υποχρεούνται να συμμετέχουν στις κοινές δαπάνες, ανεξάρτητα από τη χρήση που κάνουν. Έτσι, ακόμη και ο ιδιοκτήτης ισογείου ή κάποιος που χρησιμοποιεί πάντα τις σκάλες δεν απαλλάσσεται.
Σε περίπτωση που κάποιος επιμένει να μην πληρώσει, η πολυκατοικία μπορεί να κινηθεί νομικά, εκδίδοντας διαταγή πληρωμής για να εισπράξει το ποσό που του αναλογεί. Με άλλα λόγια, η άρνηση συμμετοχής στα κοινόχρηστα του ανελκυστήρα μπορεί να οδηγήσει σε δικαστικές συνέπειες.
Τι λέει ο νόμος για τους ανελκυστήρες
Το πλαίσιο για τους ανελκυστήρες καθορίζεται από την ΚΥΑ Φ.Α/9.2/οικ.28425/1245/2008, η οποία ορίζει ότι κάθε ανελκυστήρας πρέπει να συντηρείται τακτικά από αδειοδοτημένο συνεργείο, να διαθέτει βιβλιάριο συντήρησης στο οποίο καταγράφονται οι εργασίες και να ελέγχεται περιοδικά από διαπιστευμένο φορέα. Η ευθύνη για την τήρηση όλων αυτών ανήκει στον ιδιοκτήτη (εφόσον είναι μόνος ένας π.χ. σε μονοκατοικίες) ή στον διαχειριστή, ο οποίος ενεργεί για λογαριασμό όλων των συνιδιοκτητών.
Πλέον, όμως, υπάρχει μια πρόσθετη υποχρέωση: η ηλεκτρονική απογραφή όλων των ανελκυστήρων στο μητρώο του Υπουργείου Ανάπτυξης, με προθεσμία έως τις 30 Νοεμβρίου 2025. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι κάθε πολυκατοικία θα πρέπει να έχει φροντίσει για πλήρη καταχώριση των στοιχείων του ανελκυστήρα και του συνεργείου συντήρησης. Χωρίς αυτήν την απογραφή, αλλά και χωρίς τους ελέγχους και τις πιστοποιήσεις που ορίζει η ΚΥΑ, ο ανελκυστήρας θεωρείται μη νόμιμος και δεν πρέπει να λειτουργεί.
Το κόστος και η φρενίτιδα από το πρώτο crash test
Το αλαλούμ που επικράτησε τους πρώτους μήνες και η πίεση της ΠΟΜΙΔΑ ήταν οι βασικοί λόγοι που το υπουργείο άλλαξε ρότα στο συγκεκριμένο θέμα.
Πολλοί, υπό τον φόβο των προστίμων, έσπευσαν να πάρουν την πολυπόθητη πιστοποίηση ακόμα και όταν ο προϋπολογισμός της πολυκατοικίας «δεν έβγαινε».
Σημειώνεται πως το κόστος των αλλαγών για να γίνει ένας ανελκυστήρας ασφαλής, κυμαίνεται από 2.000 ευρώ, για ένα σχετικά καινούργιο ασανσέρ και φτάνει μέχρι τις 8.000 ευρώ. Οσο για την έκδοση πιστοποιητικού, μια μέση τιμή είναι 120 ευρώ συν ΦΠΑ.
Το συγκεκριμένο κόστος διαμοιράζεται στους ιδιοκτήτες των διαμερισμάτων μιας πολυκατοικίας (οι ενοικιαστές δεν συμμετέχουν σε αυτά τα έξοδα).
Iδιοκτήτης διαμερίσματος στην Καλλιθέα περιγράφει το δύσκολο δίμηνο που βίωσαν στην πολυκατοικία όπου διαμένει. «Ο διαχειριστής μας πίεσε φοβερά να προλάβουμε τη καταληκτική ημερομηνία, παρότι οι περισσότεροι εξηγούσαμε πως δεν μπορούμε να ανταπεξέλθουμε σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα στα 11.000 ευρώ που ήταν το κόστος των αλλαγών στο ασανσέρ. Στις 20 Ιουνίου, ο διαχειριστής μας απειλούσε πως θα κλειδώσει το ασανσέρ, αν δεν εισπράξει τα χρήματα για τις επισκευές. Εγώ ξεχρέωσα το μερίδιο μου μόλις πριν από λίγες ημέρες. Υπολείπονται ακόμα 700 ευρώ, όμως ευτυχώς ο τεχνικός θα προχωρήσει με τις αλλαγές για να ξεμπερδεύουμε».
Μια κατάσταση ροκ περιγράφουν πως έζησαν τους τελευταίους μήνες και οι τεχνικοί ανελκυστήρων αλλά και οι πιστοποιητές. «Από τα μέσα Μαΐου, όταν και “ξύπνησε” το κοινό βλέποντας την προθεσμία να εκπνέει, μέχρι και τις 20 Ιουνίου, το γραφείο μας πρόλαβε να διεκπαιρεώσει μόνο 4 ανακαινίσεις από τις 240 που μας ζητήθηκαν. Tεχνικοί ανελκυστήρων, βιοτεχνίες ανταλλακτικών, πιστοποιητές, όλοι εργαζόμασταν νυχθημερόν» λέει , εγκαταστάτης-συντηρητής ασανσέρ με εμπειρία στον χώρο. Ο ίδιος επισημαίνει πως για να ολοκληρωθεί η διαδικασία με τον σωστό τρόπο θα χρειαστεί πολύς καιρός ακόμα.