Με βασικό στόχο την ταχύτερη αποπληρωμή των ακριβών διμερών δανείων προς τις χώρες της ευρωζώνης, που προέρχονται από το πρώτο μνημόνιο, η Ελλάδα προχώρησε στις 15 Δεκεμβρίου σε νέα κίνηση πρόωρης εξόφλησης χρέους. Ο σχεδιασμός προβλέπει την πλήρη αποπληρωμή των συγκεκριμένων δανείων έως το 2031, δηλαδή δέκα χρόνια νωρίτερα από την αρχικά προβλεπόμενη λήξη τους το 2041.
Εξόφληση 5,287 δισ. ευρώ με έγκριση ESM
Έπειτα από την έγκριση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), αποπληρώθηκαν δάνεια του Greek Loan Facility (GLF) συνολικού ύψους 5,287 δισ. ευρώ, τα οποία έφεραν κυμαινόμενο επιτόκιο και είχαν ωριμάνσεις από το 2033 έως το 2041. Η κίνηση αυτή προστέθηκε στις προηγούμενες πρόωρες αποπληρωμές, που αθροιστικά ξεπερνούν τα 15 δισ. ευρώ, ενισχύοντας περαιτέρω τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους και περιορίζοντας την έκθεση της χώρας στον κίνδυνο αυξήσεων επιτοκίων.
Συγκεκριμένα, τον Δεκέμβριο του 2024 είχαν αποπληρωθεί υποχρεώσεις 7,935 δισ. ευρώ, το 2023 5,29 δισ. ευρώ και το 2022 2,645 δισ. ευρώ. Παράλληλα, έχει ήδη προγραμματιστεί νέα πρόωρη αποπληρωμή ύψους 8,8 δισ. ευρώ εντός του 2026, με στόχο τη συνέχιση της μείωσης των ακριβών υποχρεώσεων του πρώτου μνημονίου.
Εξοικονόμηση δισεκατομμυρίων σε τόκους
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόωρη αποπληρωμή δανείων προς το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, για την οποία έχουν διατεθεί συνολικά 7,9 δισ. ευρώ, οδηγώντας ουσιαστικά στη διαγραφή του σχετικού χρέους. Συνολικά, η Ελλάδα έχει αποπληρώσει πρόωρα δάνεια ύψους 29 δισ. ευρώ, εξοικονομώντας μέχρι σήμερα περισσότερα από 3,5 δισ. ευρώ σε τόκους. Μόνο από την αποπληρωμή της 15ης Δεκεμβρίου, η ελάφρυνση από τόκους εκτιμάται σε περίπου 1,6 δισ. ευρώ.
Επόμενος στόχος τα δάνεια του EFSF
Μετά τα διμερή δάνεια του GLF, στο επίκεντρο του σχεδιασμού μπαίνουν οι ακριβές υποχρεώσεις προς τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), συνολικού ύψους 141,8 δισ. ευρώ, οι οποίες λήγουν το 2070. Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, σε συνεργασία με τον Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ), εξετάζονται σενάρια περαιτέρω ελάφρυνσης του προϋπολογισμού από τα βάρη των μνημονιακών δανείων.
Η ανάγκη αυτή καθίσταται ακόμη πιο πιεστική από το 2034, όταν θα αρχίσουν να προστίθενται οι οφειλές ύψους 61,9 δισ. ευρώ προς τον ESM, οι οποίες θα πρέπει να αποπληρωθούν έως το 2060.
Ρόλος-κλειδί το «μαξιλάρι» ρευστότητας
Καθοριστικό ρόλο στη στρατηγική πρόωρων αποπληρωμών παίζει το ισχυρό «μαξιλάρι» ταμειακών διαθεσίμων, που υπολογίζεται σε περίπου 44,8 δισ. ευρώ, σε συνδυασμό με τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, τα οποία φέτος εκτιμώνται στο 3,8% του ΑΕΠ. Τα στοιχεία αυτά επιτρέπουν στη χώρα να καλύπτει απρόσκοπτα τις δαπάνες τόκων και ταυτόχρονα να προχωρά σε προεξοφλήσεις χρέους, μειώνοντας το συνολικό κόστος δανεισμού.
Σύμφωνα με τον ΟΔΔΗΧ, οι συνολικές χρηματοδοτικές ανάγκες για το 2026 ανέρχονται σε 24,7 δισ. ευρώ. Από αυτά, 8,9 δισ. ευρώ αφορούν χρεολύσια και 5,2 δισ. ευρώ τόκους, συμπεριλαμβανομένων των πράξεων ανταλλαγής επιτοκίων. Επιπλέον, αναμένονται έσοδα 4,2 δισ. ευρώ από πηγές όπως το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ενώ 618 εκατ. ευρώ εκτιμάται ότι θα προέλθουν από συμμετοχές σε μετοχές και επενδυτικά κεφάλαια.
Το αποτέλεσμα είναι ότι δεν υφίσταται πίεση για εσπευσμένες εξόδους στις διεθνείς κεφαλαιαγορές, με τον ΟΔΔΗΧ να ακολουθεί στοχευμένη στρατηγική που δίνει έμφαση στη διατήρηση της κανονικότητας στις εκδόσεις, στη σταθερή παρουσία στις αγορές και στη συνεχή βελτίωση της ρευστότητας στη δευτερογενή αγορά.