Αντώνης Κατωπόδης
Αναταράξεις στην πολιτική ζωή προκαλεί το φαινόμενο Καρυστιανού, που δεν «διαβάζεται» πλέον ως έκφραση της κοινωνικής οργής για την ατιμωρησία στην τραγωδία των Τεμπών, αλλά και ως ένα κίνημα με ευρύτερες προεκτάσεις.
Η αποδοχή της στην κοινωνία αποτυπώνεται σε όλες τις δημοσκοπήσεις, γεγονός που καθιστά σαφές, ότι όλα είναι ανοικτά, ως προς τις ισορροπίες που θα διαμορφωθούν στην περίπτωση που προχωρήσει στην ίδρυση νέου κόμματος.
Πολιτικοί παρατηρητές τονίζουν ότι η δημόσια παρουσία της έχει μετατοπιστεί από σύμβολο πένθους και διεκδίκησης δικαιοσύνης, σε φορέα λόγου που περιγράφει ένα πλαίσιο ρήξης με το «παλιό».
Η ίδια αποφεύγει να ανακοινώνει ρητά κομματικό εγχείρημα, αλλά φροντίζει να διατυπώνει σαφείς «κόκκινες» γραμμές, αποκλείοντας κάθε σύμπλευση με πρόσωπα και σχηματισμούς που έχουν κυβερνήσει στο παρελθόν.
«Στόχος είναι ένα νέο κόμμα, με σημαία τη δήμευση των περιουσιών διεφθαρμένων πολιτικών», τόνισε σε πρόσφατες συνεντεύξεις της, σημειώνοντας ότι η ίδρυσή του θα γίνει «στη σωστή στιγμή».
Στο παρασκήνιο, δεν είναι λίγοι αυτοί που μιλούν ευθέως για ένα νέο ρεύμα το οποίο εάν οργανωθεί, μπορεί να αλλάξει τους συσχετισμούς, σε μια συγκυρία, η οποία χαρακτηρίζεται από αμφισβήτηση των υπαρχόντων πολιτικών κομμάτων.
Ο προβληματισμός είναι πιο έντονος από ποτέ στα κομματικά επιτελεία, καθώς άπαντες έχουν συνειδητοποιήσει ότι ένα κομμάτι της κοινωνίας δείχνει έτοιμο να επενδύσει σε κάτι ριζικά διαφορετικό.
Οι αναφορές της σε δικαιοσύνη, ισονομία και σύγκρουση με το σύστημα, συγκινεί μια μερίδα πολιτών που δεν μπορεί και δεν θέλει να ταυτίζεται με κόμματα τα οποία έχουν κυβερνήσει τη χώρα.
Όταν μάλιστα δηλώνει ότι «οτιδήποτε έχει ακουμπήσει το παλιό δεν το συζητάμε», δείχνει ότι ετοιμάζεται για το επόμενο πολιτικό της βήμα, καθώς χαράσσει μια καθαρή γραμμή αποκλεισμού.
Όπως γίνεται αντιληπτό, οι θέσεις που εκφράζει έχουν σαφές πολιτικό περιεχόμενο, καθώς απευθύνεται σε έναν κόσμο που θέλει κάτι άφθαρτο που δεν περιλαμβάνει ακόμη και πρόσωπα με θετικό αποτύπωμα στο πρόσφατο πολιτικό παρελθόν.
Η διαφοροποίηση αυτή έχει διπλό στόχο:
Α. Να συσπειρώνει πολίτες που έχουν αποστασιοποιηθεί από τους γνωστούς πρωταγωνιστές.
Β. Να δημιουργήσει ένα αφήγημα που είναι μακριά από τα παραδοσιακά δίπολα.
Μετρήσεις
Οι δημοσκοπήσεις ναι μεν αποτελούν φωτογραφίες της στιγμής, δεν παύουν όμως να δείχνουν εάν ένα πρόσωπο ή ένας πολιτικός φορέας, έχουν δυναμική και απήχηση στην κοινωνία.
Σύμφωνα με έρευνες, ένα ενδεχόμενο κόμμα με επικεφαλής τη Μαρία Καρυστιανού συγκεντρώνει υψηλότερες θετικές προσδοκίες σε σύγκριση με σενάρια πολιτικής επανεμφάνισης άλλων γνωστών προσώπων.
Το άθροισμα των απαντήσεων «πολύ πιθανό» και «αρκετά πιθανό» να ψηφίσουν ένα κόμμα με την κ. Καρυστιανού αγγίζει περίπου το 30%, την ώρα που η απόρριψη παραμένει πλειοψηφική.
Δεξαμενές
Το εύρημα αυτό ασφαλώς και δεν διαβάζεται ως βεβαιότητα επιτυχίας, αλλά ως ένδειξη αναζήτησης από ένα σημαντικό κομμάτι της κοινωνίας, που επιθυμεί να εκφράσει την αντίθεσή του στο σημερινό πολιτικό σύστημα
Οι πιθανές δεξαμενές ενός τέτοιου εγχειρήματος εκτείνονται σε ευρύ πολιτικό φάσμα, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι δεν είναι πλέον και τόσο ευδιάκριτα τα διλήμματα μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς.
Αναλυτές εντοπίζουν ενδιαφέρον από:
-απογοητευμένους ψηφοφόρους της Ν.Δ.
-πρώην υποστηρικτές του ΣΥΡΙΖΑ και
-πολίτες που σήμερα κινούνται προς σχηματισμούς διαμαρτυρίας.
Το κοινό σημείο δεν είναι ιδεολογικό με τη στενή έννοια, αλλά αξιακό και σε κάθε περίπτωση αφορά έννοιες όπως δικαιοσύνη, διαφάνεια, ισότητα απέναντι στον νόμο και απόρριψη της ατιμωρησίας.
Το αβαντάζ
Η αλήθεια είναι ότι η Μαρία Καρυστιανού θα έχει ένα μεγάλο αβαντάζ στην περίπτωση κατά την οποία πάρει τη μεγάλη απόφαση, που δεν είναι άλλη από την ίδρυση νέου πολιτικού φορέα.
Το πλεονέκτημα της είναι ότι δεν κουβαλάει το βάρος προηγούμενων κυβερνήσεων, δεν εντάσσεται δηλαδή σε παραδοσιακά στρατόπεδα και δεν απαξιώνεται εύκολα με τους συνήθεις όρους της κομματικής αντιπαράθεσης.
Αυτό ναι μεν την καθιστά, τουλάχιστον σε επίπεδο δυναμικής, ιδιαίτερα ελκυστική σε πολίτες που νιώθουν πολιτικά «άστεγοι», αλλά αυτό δεν οδηγεί αυτομάτως στο συμπέρασμα ότι ο δρόμος είναι στρωμένος με ροδοπέταλα.
Τα ρίσκα
Αυτή βέβαια είναι η μια όψη του νομίσματος γιατί η άλλη έχει σχέση με το ότι η μετάβασή της στον πολιτικό στίβο είναι μια εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση, καθώς εμπεριέχει μεγάλα ρίσκα.
Το αίτημα για παράδειγμα για «νέα πρόσωπα» είναι ισχυρό, αλλά δύσκολο στην πράξη, καθώς ζητούμενο σε κάθε νέο εγχείρημα είναι «πόσο νέα» είναι αυτά τα πρόσωπα και τι εκπροσωπούν.
Ένα δεύτερο ρίσκο έχει σχέση με τις «αντοχές» των «νέων προσώπων» στις επιθέσεις που θα δεχτούν από τους πολιτικούς τους αντιπάλους και το τρίτο και κυριότερο εάν αυτή η προσπάθεια θα έχει αφήγημα.
Κοινό μυστικό άλλωστε είναι πως ένα κόμμα κρίνεται από τη σαφήνεια των θέσεων του και τις προτάσεις που κάνει σε κρίσιμους τομείς όπως είναι η οικονομία, το κοινωνικό κράτος και η εξωτερική πολιτική.
Στην ουσία δηλαδή, η πρόκληση για την κ. Καρυστιανού δεν είναι μόνο να εκφράσει τη δυσπιστία απέναντι στο πολιτικό σύστημα, αλλά κυρίως να τη μετασχηματίσει σε συνεκτικό σχέδιο με διάρκεια.
Υπ’ αυτή την έννοια, το αν η δυναμική της θα μετουσιωθεί σε κόμμα με εκλογικό αποτύπωμα, θα κριθεί από τις θέσεις που θα εκφράσει και κυρίως από το εάν οι θέσεις της θα αποδομηθούν από το υπάρχουν πολιτικό σύστημα.