Ο πληθωρισμός τροφίμων στην Ευρωζώνη παραμένει αισθητά υψηλότερος σε σύγκριση με την περίοδο πριν από την πανδημία, κυρίως λόγω των έντονων αυξήσεων στις διεθνείς τιμές συγκεκριμένων προϊόντων, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Σε μέσα επίπεδα στο 11μηνο Ιανουαρίου–Νοεμβρίου 2025, ο γενικός δείκτης τιμών τροφίμων διαμορφώθηκε στο 2,9%, ξεπερνώντας τον μακροχρόνιο μέσο όρο της προ πανδημίας περιόδου (2,2%). Τη μεγαλύτερη συμβολή στην άνοδο είχαν οι αυξήσεις σε κρέας, καφέ, τσάι, κακάο, σοκολάτα και γλυκά, οι οποίες εξηγούν πάνω από το 50% της ετήσιας αύξησης του πληθωρισμού τροφίμων, παρότι η στάθμισή τους στον σχετικό δείκτη είναι μικρότερη από 25%.
Από την εκτίναξη του 2023 στη μερική ομαλοποίηση
Οι ανατιμήσεις στα περισσότερα τρόφιμα έχουν σε γενικές γραμμές ομαλοποιηθεί μετά τη διετία 2022–2023, όταν ο δείκτης τιμών τροφίμων κορυφώθηκε τον Μάρτιο του 2023 με 15,5% σε ετήσια βάση. Αντίθετα, τα προαναφερόμενα προϊόντα συνεχίζουν να λειτουργούν ως βασικός μοχλός πληθωριστικών πιέσεων.
Οι διεθνείς αυξήσεις ξεκίνησαν ήδη από την περίοδο της πανδημίας, λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, και εντάθηκαν μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Τότε επηρεάστηκαν κυρίως σιτάρι, δημητριακά, ζάχαρη, αυγά και γαλακτοκομικά, ενώ στη συνέχεια ακολούθησε το ελαιόλαδο, λόγω μειωμένης παραγωγής στις μεσογειακές χώρες. Τα τελευταία δύο χρόνια, όμως, το βάρος μετατοπίστηκε σε κρέας, κακάο, σοκολάτα και καφέ.
Έντονες διακυμάνσεις σε καφέ και σοκολάτα
Οι διεθνείς τιμές του καφέ υπερδιπλασιάστηκαν στις αρχές του 2025 σε σχέση με τις αρχές του 2024. Σύμφωνα με την Trading Economics, ακολούθησε πτώση 28% από τον Φεβρουάριο έως τον Ιούλιο του 2025, νέα άνοδος περίπου 40% έως τον Νοέμβριο και στη συνέχεια εκ νέου υποχώρηση. Η ΕΚΤ επισημαίνει ότι τέτοιες μεταβολές περνούν στις τιμές καταναλωτή με χρονική καθυστέρηση, όπως είχε δείξει και παλαιότερη έρευνα του ΔΝΤ.
Αντίστοιχα, η διεθνής τιμή της σοκολάτας εκτινάχθηκε από το δεύτερο εξάμηνο του 2023, κορυφώθηκε τον Απρίλιο του 2024 και παρότι υποχώρησε στη συνέχεια, παραμένει σε υψηλά επίπεδα.
Μοσχάρι στο επίκεντρο των ανατιμήσεων στο κρέας
Οι αυξήσεις στο κρέας αφορούν κυρίως το μοσχάρι. Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι τιμές παραγωγού στην Ευρώπη αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 28% σε ετήσια βάση στα τέλη Νοεμβρίου 2025. Μετά από μια σύντομη σταθεροποίηση τον Οκτώβριο, οι τιμές επανήλθαν σε ανοδική πορεία, αγγίζοντας ιστορικά υψηλά επίπεδα, λόγω περιορισμένης διαθεσιμότητας ζώων και ισχυρής παγκόσμιας ζήτησης.
Στο πρώτο 9μηνο του 2025, η παραγωγή βόειου κρέατος στην ΕΕ μειώθηκε κατά 3,7%, με έντονη πτώση σε μεγάλους παραγωγούς όπως η Γερμανία (-6,8%), η Γαλλία και η Ισπανία (-2,8%). Ως αποτέλεσμα, οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 14,2% στο πρώτο 8μηνο του έτους.
Την ίδια εικόνα καταγράφει και ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ, σύμφωνα με τον οποίο ο δείκτης τιμών κρέατος αυξήθηκε 5,1% το 2025. Οι τιμές για βόειο και πρόβειο κρέας ενισχύθηκαν έντονα, ενώ αντίθετα οι τιμές του χοιρινού μειώθηκαν λόγω εξασθένησης της παγκόσμιας ζήτησης και του κοτόπουλου λόγω αυξημένης προσφοράς.
Ρόλος μισθών και προοπτικές για το 2026
Η ανάλυση της ΕΚΤ δείχνει ότι στις αυξήσεις των τιμών συμβάλλει και η άνοδος των μισθών στον τομέα των λιανικών πωλήσεων. Οι αμοιβές σε εμπόριο, μεταφορές και καταλύματα παρέμειναν υψηλές το 2025 σε σχέση με τα προ πανδημίας επίπεδα, ενισχύοντας το κόστος λειτουργίας.
Παρά τις συνεχιζόμενες πιέσεις, η ΕΚΤ εκτιμά ότι ο πληθωρισμός τροφίμων θα υποχωρήσει αισθητά το 2026, πλησιάζοντας το 2% προς τα τέλη του έτους, καθώς θα εξασθενήσει σταδιακά ο αντίκτυπος των προηγούμενων αυξήσεων στις διεθνείς τιμές.