Πλασματικά έτη: Ποιους συμφέρουν & πόσα κερδίζουν

Μυστικά για λιγότερα χρόνια δουλειάς

Τρόπους για να γλιτώσουν το 67^ο έτος συνταξιοδότησης και να εγκαταλείψουν νωρίτερα τον εργασιακό τους βίο αναζητούν με κάθε τρόπο, όσοι βρίσκονται πέριξ των 60 ετών.

Αντώνης Κατωπόδης

Το σενάριο να αυξηθούν τα όρια ηλικίας από το 2026 ή το 2027, έχει κατά πάσα πιθανότητα εγκαταλειφθεί, αλλά στη συγκεκριμένη κατηγορία ασφαλισμένων, έχει σημάνει κόκκινος συναγερμός.

Η εποχή των μνημονίων άλλωστε, οδήγησε πολλούς εργαζόμενους στην ανεργία με αποτέλεσμα να χαθεί πολύτιμος χρόνος ως προς την κατοχύρωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

Σε κάθε περίπτωση, ο φόβος για μια νέα αύξηση των ορίων ηλικίας έχει οδηγήσει σε ρεκόρ συνταξιοδοτήσεων που έφτασε το 2025, σε έναν αριθμό που αγγίζει το 2025. Το «κύμα» εξόδου να αναμένεται να συνεχιστεί και φέτος και ο μόνος τρόπος για να φύγει κανείς νωρίτερα, είναι η εξαγορά των λεγόμενων πλασματικών ετών ασφάλισης.

Οι λόγοι που σχεδόν ένας στους δύο ασφαλισμένους καταφεύγει στη λύση της εξαγοράς είναι:

• είτε για να μη δουλεύει ως τα… γεράματα των 67 ετών,
• είτε για να διαμορφώσει υψηλότερο εισόδημα.

Η νομοθεσία μάλιστα δίνει τη δυνατότητα να εξαγοραστούν έως και 7 χρόνια και κυρίως να εξασφαλίσει ένας εργαζόμενους ως 500 ευρώ τον μήνα περισσότερα στις αποδοχές του.

Μεγάλη προσοχή

Το διπλό αυτό κέρδος τόσο σε χρόνο, όσο και σε ποσό σύνταξης, δεν πρέπει να οδηγεί στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχουν «παγίδες», για όσους θέλουν να φύγουν νωρίτερα.

Ειδικοί της κοινωνικής ασφάλισης, υπογραμμίζουν σε όλους τους τόνους ότι η αναγνώριση χρόνου πρέπει να γίνει πριν από την αίτηση συνταξιοδότησης ή με την αίτηση συνταξιοδότησης.

Η αίτηση πρέπει να γίνεται όταν ο ενδιαφερόμενος:

•  είναι κοντά στα 40 έτη ασφάλισης για πλήρη σύνταξη,
• θεμελιώνει νωρίτερα με ανήλικο τέκνο ή 35ετία
• θέλει να βγει νωρίτερα στην σύνταξη έστω και με μειωμένη.

Η διαδικασία

Η διαδικασία για την αναγνώριση χρόνου προϋπηρεσίας γίνεται ηλεκτρονικά μέσω gov.gr ή με αίτηση στον ΕΦΚΑ.

Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να συμπληρώσουν την αίτηση αναγνώρισης πλασματικών ετών και στη συνέχεια να περιμένουν τη σχετική απόφαση του ΕΦΚΑ.

Στη συνέχεια μπορούν να πληρώσουν είτε εφάπαξ, είτε με 60 δόσεις, είτε μέσω παρακράτησης του 25% της σύνταξης και ο χρόνος αυτός προσμετράται στο συνταξιοδοτικό δικαίωμα.

Οι πιο συνηθισμένες περιπτώσεις αναγνώρισης είναι οι εξής:

• Στρατιωτική θητεία ασφαλισμένου
• Γονική άδεια
• Εκπαιδευτική άδεια
• Στρατιωτική θητεία υποψήφιου συνταξιούχου
• Στρατιωτική θητεία ασφαλισμένου -30% (ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ 2011 – 2014)
• Στρατιωτική θητεία υποψήφιου συνταξιούχου -30% (ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ 2011 – 2014)
• Χρόνος σπουδών
• Αναγνώριση τέκνων
• Κενός χρόνος.

Υπολογισμός

Ο υπολογισμός γίνεται με βάση το 20% των ασφαλιστέων αποδοχών του προηγούμενου έτους στις περιπτώσεις των μισθωτών.

Ως βάση λογίζεται η ασφαλιστική κλίμακα του έτους υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης ή της αίτησης εξαγοράς πλασματικών ετών του αυτοαπασχολούμενου/ελεύθερου επαγγελματία.

Για τους μισθωτούς και για τις αιτήσεις που υποβλήθηκαν από την 1η Απριλίου 2025, το ελάχιστο κόστος για την εξαγορά πλασματικού χρόνου διαμορφωνόταν στα 176 ευρώ τον μήνα. Η ίδια βάση υπολογισμού, δηλαδή εισφορά της τάξης του 20% επί του εκάστοτε κατώτατου μισθού, είναι και σε περιπτώσεις ανεργίας ή μερικής απασχόλησης.

Στο Δημόσιο, για τις αιτήσεις που υποβάλλονται από 1ης/1/2020 και μετά, η εξαγορά γίνεται με εισφορά 20% επί του βασικού μισθού του ασφαλισμένου, χωρίς να προβλέπεται ελάχιστο κόστος.

Για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες κάθε μήνας αναγνώρισης κοστίζει όσο και η μηνιαία εισφορά για τον κλάδο σύνταξης, με τα ποσά να έχουν αυξηθεί κατά 2,7% από την 1η Ιανουαρίου.

Ημερομηνία υποβολής

Ειδικοί της κοινωνικής ασφάλισης, τονίζουν ότι υπάρχουν κάποια μυστικά που πρέπει να γνωρίζουν οι εργαζόμενοι, προκειμένου να πετύχουν το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.

Το πρώτο μυστικό έχει σχέση με το γεγονός ότι το κόστος για την εξαγορά, μπορεί να «κλειδώσει» σε συγκεκριμένα επίπεδα με βάση την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.

Η αίτηση μπορεί να υποβληθεί τώρα και να ενεργοποιηθεί αργότερα, κοντά στη συνταξιοδότηση, με το κόστος να καθορίζεται τη στιγμή της αίτησης. Οι ασφαλισμένοι που θα αξιοποιήσουν αυτήν την επιλογή θα «παγώσουν» το κόστος εξαγοράς πλασματικού χρόνου με βάση τους μισθούς ή τον κατώτατο μισθό του 2025.

Επίσης:

-εάν η εξαγορά εξοφληθεί εφάπαξ, δίδεται έκπτωση 2% για κάθε πλήρες έτος εξαγοράς,

-την 1η Απριλίου  θα ανακοινωθεί νέα αύξηση στον κατώτατο μισθό, που σημαίνει ότι το ελάχιστο κόστος για τις νέες αιτήσεις που θα υποβληθούν τότε (από 1ης/4/2026) θα αυξηθεί εκ νέου.

Κέρδη

Σύμφωνα με ειδικούς της κοινωνικής ασφάλισης, η χρήση των πλασματικών ετών έχει κέρδη και συμφέρει τους ασφαλισμένους σε όλους τους φορείς ασφάλισης.

Επισημαίνουν μάλιστα ότι τα μεγαλύτερα κέρδη έχουν:

• Γονείς ανηλίκων ή τριτέκνους στο Δημόσιο που με τη χρήση αυτών κατοχυρώνουν αναδρομικά το 2010, το 2011 ή το 2012.
• Μητέρες ανηλίκων στο ΙΚΑ που συμπληρώνουν με την εξαγορά 5.500 ημέρες αναδρομικά το 2010 ή το 2011 για την κατοχύρωση του δικαιώματος.
• Μητέρες ανηλίκων σε ΔΕΚΟ – Τράπεζες που συμπληρώνουν αναδρομικά 25ετία το 2011 ή το 2012.
• Άνδρες και γυναίκες δημόσιους υπάλληλοι για τη συμπλήρωση 35ετίας ή 36ετίας ή 37ετίας.
• Ασφαλισμένους σε ΕΤΑΑ (Νομικών – ΤΣΜΕΔΕ – ΤΣΑΥ) ή ΟΑΕΕ (ΤΕΒΕ – ΤΑΕ – ΤΣΑ) για τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης
• Ασφαλισμένους όλων των Ταμείων και του ΟΓΑ που συμπληρώνουν 40ετία με την εξαγορά για τα 62.
• Ασφαλισμένους στα βαρέα για συμπλήρωση των λοιπών προϋποθέσεων.

Για όλες τις παραπάνω κατηγορίες η εξαγορά συμφέρει, εφόσον συμπληρώνονται όλες οι προϋποθέσεις ώστε ο ασφαλισμένος να μπορεί είτε να κατοχυρώσει δικαίωμα, είτε να συνταξιοδοτηθεί.

Νέοι ασφαλισμένοι

Ο ΕΦΚΑ για να δώσει απαντήσεις σε πολλά από τα ερωτήματα των ασφαλισμένων έχει προχωρήσει σε έναν οδηγό, με συγκεκριμένες ερωτήσεις και απαντήσεις.

Στην κατηγορία των όσων μπορούν να αναγνωρίσουν πλασματικά έτη υπάγονται και οι νέοι ασφαλισμένοι, όσοι δηλαδή μπήκαν για πρώτη φορά στην ασφάλιση από 1/1/1993 και εφεξής.

Η συγκεκριμένη κατηγορία μπορεί να έχει συνταξιοδοτικό δικαίωμα λόγω γήρατος με την συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας και την πραγματοποίηση 40 ετών ή 12.000 ημερών ασφάλισης.

Υποβολή αίτησης

Σύμφωνα με τον οδηγό του ΕΦΚΑ, αίτηση μπορεί να υποβληθεί,  πριν ή ακόμα και ταυτόχρονα με την αίτηση συνταξιοδότησής, σε καμία όμως περίπτωση μετά την ημερομηνία της αίτησης συνταξιοδότησης.

Η αίτηση θα υποβληθεί στην Τοπική Διεύθυνση e-ΕΦΚΑ του τόπου κατοικίας, ενώ για τους ελεύθερος επαγγελματίας (τ. ΟΑΕΕ) στον τόπο της επαγγελματικής τους έδρας.

Η καταβολή των εισφορών

Η αναγνώριση γίνεται με την καταβολή από τον ασφαλισμένο, του συνόλου των εισφορών κλάδου σύνταξης (εργοδότη και ασφαλισμένου) για κάθε μήνα αναγνωριζόμενου χρόνου ασφάλισης, στο ποσοστό που ισχύει κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης εξαγοράς (πχ ΙΚΑ – ΕΤΑΜ σε όλα τα έτη – 20%, ΤΑΠ-ΟΤΕ / ΟΤΕ για το 2017 = 25,99% , για το 2018=24%).

Σε περίπτωση ασφαλισμένου ελεύθερου επαγγελματία, αυτοαπασχολούμενου ή ενός από τα πρόσωπα που υπάγονται στην ασφάλιση του τ. ΟΓΑ.

1. Για αιτήσεις υποβληθείσες από 13/5/2016 έως 31/12/2016,

• για ενεργό ασφαλισμένο – χωρίς παράλληλη μισθωτή απασχόληση – κατά τον μήνα υποβολής της αίτησης, ως βάση υπολογισμού της μηνιαίας εισφοράς εξαγοράς λαμβάνεται το ΚΦΑ έτους 2015. Σχετικές οδηγίες έχουν δοθεί με αρ. 29 και 31/2017 εγκύκλιες.
• για μη ενεργό ασφαλισμένο, κατά τον μήνα υποβολής της αίτησης, (έχει διακόψει την επαγγελματική ή την αγροτική του δραστηριότητα με διακοπή ασφάλισης στον ΕΦΚΑ μετά την 1/1/2017), ως βάση υπολογισμού της μηνιαίας εισφοράς εξαγοράς λαμβάνεται το μηνιαίο εισόδημα επί του οποίου καταβλήθηκε ασφαλιστική εισφορά κατά τον τελευταίο μήνα ασφάλισης, (Σχετικές οδηγίες έχουν δοθεί με τις παραπάνω εγκύκλιες και με το αρ. πρωτ. Φ10043/35201/954/26/6/2018 έγγραφο της ΓΓΚΑ). Εάν η διακοπή της ασφάλισης είναι έως 31/12/2014, ως βάση υπολογισμού της μηνιαίας εισφοράς εξαγοράς λαμβάνεται η κατώτατη βάση όπως εκάστοτε ισχύει. Εάν η διακοπή της ασφάλισης είναι από 1/1/2015 έως 31/12/2016, ως βάση υπολογισμού της μηνιαίας εισφοράς εξαγοράς λαμβάνεται το ΚΦΑ έτους 2015.

2. Για αιτήσεις υποβληθείσες από 1/1/2017 έως 31/12/2019,

•  για ενεργό ασφαλισμένο – χωρίς παράλληλη μισθωτή απασχόληση – κατά τον μήνα υποβολής της αίτησης, ως βάση υπολογισμού της μηνιαίας εισφοράς εξαγοράς λαμβάνεται το μηνιαίο εισόδημα από την άσκηση επαγγελματικής ή αγροτικής δραστηριότητας, όπως ισχύει κάθε φορά, με το οποίο οριστικοποιούνται οι ασφαλιστικές εισφορές του μήνα αίτησης.
• για μη ενεργό ασφαλισμένο, κατά τον μήνα υποβολής της αίτησης, (έχει διακόψει την επαγγελματική ή την αγροτική του δραστηριότητα με διακοπή ασφάλισης στον ΕΦΚΑ μετά την 1/1/2017), ως βάση υπολογισμού της μηνιαίας εισφοράς εξαγοράς λαμβάνεται το μηνιαίο εισόδημα επί του οποίου καταβλήθηκε ασφαλιστική εισφορά κατά τον τελευταίο μήνα ασφάλισης, Εάν η διακοπή της ασφάλισης είναι έως 31/12/2014, ως βάση υπολογισμού της μηνιαίας εισφοράς εξαγοράς λαμβάνεται η κατώτατη βάση όπως εκάστοτε ισχύει. Εάν η διακοπή της ασφάλισης είναι από 1/1/2015 έως 31/12/2016, ως βάση υπολογισμού της μηνιαίας εισφοράς εξαγοράς λαμβάνεται το ΚΦΑ έτους 2015.

Από 1/1/2020, για κάθε αναγνωριζόμενο μήνα ασφάλισης καταβάλλεται η προβλεπόμενη από τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 39 και της παρ. 1 του άρθρου 40 ασφαλιστική εισφορά, την οποία έχει επιλέξει ο ασφαλισμένος κατά το έτος υποβολής της αίτησης αναγνώρισης.

Οι αποδοχές

Οι εισφορές υπολογίζονται με βάση τις αποδοχές του ασφαλισμένου κατά τον τελευταίο μήνα απασχόλησης που προηγείται του μήνα υποβολής της αίτησης εξαγοράς.

Στην περίπτωση που η απασχόληση δεν είναι πλήρης, τότε ανάγεται σε πλήρη απασχόληση και υπολογίζεται στις αποδοχές που αντιστοιχούν σε αυτή.

Η καταβολή του ποσού της εξαγοράς γίνεται:

α) Εφάπαξ, μέσα σε τρεις μήνες από την κοινοποίηση της απόφασης αναγνώρισης με έκπτωση 2% για κάθε έτος εξαγοράς. Εξαγορά χρόνου που υπολείπεται του ενός έτους δεν τυγχάνει έκπτωσης.

β) Σε ισόποσες μηνιαίες δόσεις, ανάλογα με τον αριθμό των μηνών που αναγνωρίζονται (Τόσες δόσεις όσοι οι μήνες που αναγνωρίζονται). Σε περίπτωση εκπρόθεσμης καταβολής δόσης, το ποσό αυτής επιβαρύνεται με τα προβλεπόμενα πρόσθετα τέλη.

γ) Σε περίπτωση θεμελίωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος ή προσαύξησης του ποσού της σύνταξης το ποσό εξαγοράς παρακρατείται κάθε μήνα από τη σύνταξη και μέχρι την εξόφληση, ποσό ίσο με το ¼ του ποσού της σύνταξης.

Η καταβολή της εξόφλησης

Για μη μισθωτούς ασφαλισμένους, η εξόφληση του ποσού εξαγοράς (εφάπαξ ή με δόσεις) πραγματοποιείται μέσω Διατραπεζικού Συστήματος με την χρήση Ειδικού Κωδικού Πληρωμής.

Ο Κωδικός Πληρωμής εμφανίζεται στον Ατομικό Λογαριασμό στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες ΕΦΚΑ αμέσως μόλις γνωστοποιηθεί στις αρμόδιες Υπηρεσίες ΕΦΚΑ η παραλαβή της απόφασης αναγνώρισης.

Για μισθωτούς ασφαλισμένους, η εξόφληση του ποσού εξαγοράς (εφάπαξ ή με δόσεις) πραγματοποιείται στην αρμόδια Υπηρεσία έκδοσης της απόφασης.

Από 1/1/2020 η μηνιαία εισφορά εξαγοράς για μη μισθωτό ασφαλισμένο, υπολογίζεται με βάση την ασφαλιστική κατηγορία που έχει επιλεγεί κατά το έτος υποβολής της αίτησης αναγνώρισης.

Για τους ελευθέρους επαγγελματίες αν το κόστος εξαγοράς είναι μεγαλύτερο των 20.000 ευρώ τότε θα πρέπει το υπόλοιπο να καταβληθεί με εφάπαξ καταβολή.

Επίσης αν υπάρχουν οφειλές που πρέπει να παρακρατηθούν από τη σύνταξη, τότε αθροίζεται και ο χρόνος για την εξόφληση των πλασματικών ετών.