Αντώνης Κατωπόδης
Τι πληρώνουμε έως το τέλος της χρονιάς
Μάχη με τον χρόνο καλούνται να δώσουν χιλιάδες φορολογούμενοι, προκειμένου να τακτοποιήσουν τις εκκρεμότητες που έχουν με την εφορία έως το τέλος του χρόνου.
Η αντίστροφη μέτρηση έχει αρχίσει, γεγονός που καθιστά σαφές ότι όποιος δεν θέλει να βρεθεί αντιμέτωπος με πρόστιμα και προσαυξήσεις, θα πρέπει να είναι «ταμειακώς εντάξει» με το κράτος.
Οι πονοκέφαλοι έχουν σχέση με την πληρωμή της 10ης δόσης του ΕΝΦΙΑ, 6ης δόση του φόρου εισοδήματος, την εξόφληση των τελών κυκλοφορίας και την πληρωμή των δόσεων για τις ρυθμίσεις που είναι σε εξέλιξη.
Σύμφωνα με την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου πρέπει να έχουν υποβληθεί αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις για αναδρομικά εισοδήματα, κάλυψη τεκμηρίων, δηλώσεις αποβιωσάντων, αλλά και κατοίκους εξωτερικού.
ΕΝΦΙΑ, φόρος εισοδήματος
Το πρώτο που πρέπει να έχουν στο μυαλό τους οι φορολογούμενοι είναι ένα συνολικό πλάνο για το πώς θα εξοφλήσουν τους λογαριασμούς τους, οι οποίοι σε πολλές περιπτώσεις είναι «αλμυροί».
Ειδικότερα, έως το τέλος του έτους θα πρέπει να εξοφληθεί η 6η δόση του φόρου εισοδήματος, από τις 8 συνολικά δόσεις που προβλέπονται και είναι προγραμματισμένες για τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο.
Οι φορολογούμενοι έως το τέλος Δεκεμβρίου πρέπει να πληρώσουν και την 6η δόση του ΕΝΦΙΑ, έτσι ώστε να τους μένουν άλλες δύο, που είναι προγραμματισμένες για τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο.
Τέλη κυκλοφορίας
Τα «βάσανα», όμως δεν σταματούν εδώ καθώς έως τα τέλη Δεκεμβρίου θα πρέπει να καταβληθούν τα τέλη κυκλοφορίας 2026, όπου τα συνολικά έσοδα ανέρχονται σε τουλάχιστον 1,2 δισ. ευρώ.
Το ύψος των τελών κυκλοφορίας υπολογίζεται σύμφωνα με την πρώτη άδεια κυκλοφορίας του οχήματος, τον κυβισμό του κινητήρα και τις εκπομπές CO2.
Σε περίπτωση που δεν υπάρξουν πληρωμές, οι ιδιοκτήτες οχημάτων κινδυνεύουν με πρόστιμα, τα οποία από την 1η Ιανουαρίου 2026 θα κλιμακώνονται ως εξής:
-25% επί του τέλους αν αυτό καταβληθεί εντός του Ιανουαρίου
-50% επί του τέλους αν πληρωθεί τον Φεβρουάριο, και
-100% αν καταβληθεί από 1ης Μαρτίου.
Επίσης, η διαδικασία για την ψηφιακή κατάθεση πινακίδων οχημάτων θα πρέπει να γίνει μέσω της πλατφόρμας myCar της ΑΑΔΕ έως τις 31 Δεκεμβρίου.
Αναφορικά με την πληρωμή των τελών, η πιστωτική κάρτα δίνει τη δυνατότητα να εξοφληθεί μέχρι και σε 12 άτοκες δόσεις, προκειμένου να ελαφρυνθούν τα έξοδα του μήνα.
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η πληρωμή να γίνει μέσω ηλεκτρονικών δικτύων (web banking, mobile banking) και χρήση πιστωτικής κάρτας.
Για όσα αυτοκίνητα γίνει άρση ακινησίας μέσα στο χρόνο, δίνεται η δυνατότητα πληρωμής τελών κυκλοφορίας με το μήνα, προκειμένου να πληρώσουν μόνο για το διάστημα που θα κυκλοφορήσει το όχημα.
Για κάθε μήνα που θα κυκλοφορήσει το όχημα, θα καταβληθεί το 1/12 του ετήσιου ποσού.
Το δικαίωμα άρσης ακινησίας δίνεται μόνο μία φορά κάθε χρόνο και όταν λήξει το διάστημα για το οποίο έχουν καταβληθεί τα αναλογικά τέλη κυκλοφορίας, το όχημα πρέπει να τεθεί πάλι άμεσα σε ακινησία.
Αναδρομικά
Όσοι έλαβαν αναδρομικά ποσά για το 2024, είναι υποχρεωμένοι να προχωρήσουν σε υποβολή δήλωσης.
Οι περισσότεροι υπόχρεοι είναι μισθωτοί και συνταξιούχοι, οι οποίοι μέσα στο 2024 έλαβαν αναδρομικά ποσά από μισθούς, συντάξεις, επιδόματα ή έκτακτες αποδοχές.
Στην περίπτωση που τα ποσά αυτά αφορούν προηγούμενα έτη, πρέπει υποχρεωτικά να δηλωθούν με τροποποιητικές δηλώσεις για κάθε έτος στο οποίο αναφέρονται, έως τις 31 Δεκεμβρίου.
Ειδικότερα:
-Η υποβολή γίνεται μέσω της πλατφόρμας myAADE και με επιλογή του έτους αναφοράς. Για παράδειγμα, αναδρομικά που αφορούν το 2022 δηλώνονται με τροποποιητική στο έτος 2023. Μετά την υποβολή εκδίδεται νέο εκκαθαριστικό με τον επιπλέον φόρο, ο οποίος καταβάλλεται εφάπαξ έως τα τέλη Ιανουαρίου 2026 ή σε έως 24 δόσεις μέσω πάγιας ρύθμισης. Για τους συνταξιούχους υπάρχει η δυνατότητα εξόφλησης σε 2 έως 48 έντοκες δόσεις, έπειτα από αίτηση. Αξίζει δε να σημειωθεί πως στις δηλώσεις για αναδρομικά δεν επιβάλλονται πρόστιμα.
Τεκμήρια και γονικές παροχές
Φορολογούμενοι που το 2024 απέκτησαν περιουσιακά στοιχεία ή έχουν υψηλά τεκμήρια διαβίωσης μπορούν να τα καλύψουν επικαλούμενοι χρηματικές γονικές παροχές.
Για να αναγνωριστεί, όμως, η κάλυψη πρέπει μέχρι το τέλος του 2025 να έχουν υποβληθεί οι σχετικές δηλώσεις στην εφορία.
Η παράλειψη οδηγεί σε αυξημένη φορολογική επιβάρυνση, καθώς το τεκμαρτό εισόδημα θα φορολογηθεί κανονικά.
Μέχρι το τέλος του 2025 έχουν περιθώριο οι φορολογούμενοι να καλύψουν τεκμήρια διαβίωσης ή αγορές περιουσιακών στοιχείων που δεν δικαιολογούνται από τα εισοδήματά τους. Για να γλιτώσουν την πληρωμή έξτρα φόρου με τη φορολογική δήλωση που θα κάνουν την Άνοιξη του 2026 πρέπει να υποβάλουν τις δηλώσεις για χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές.
Οι δηλώσεις και τα τεκμήρια
Οι δηλώσεις γίνονται ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα myPROPERTY της ΑΑΔΕ έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, προκειμένου να αποφευχθεί η επιβολή έξτρα φόρου.
Μετά την υποβολή της δήλωσης, η ΑΑΔΕ θα διασταυρώσει κάθε συναλλαγή με τα στοιχεία που αποστέλλουν οι τράπεζες.
Αν δεν επιβεβαιωθεί η μεταφορά των χρημάτων ή δεν προσκομιστούν τα απαραίτητα δικαιολογητικά, χάνεται το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ και επιβάλλεται φόρος από το πρώτο ευρώ.
Τα μυστικά
Οι φορολογούμενοι θα πρέπει να γνωρίζουν ότι εάν η δωρεά γίνεται για την κάλυψη τεκμηρίων η δήλωση θα πρέπει να έχει υποβληθεί μέχρι το τέλος του έτους, δηλαδή την 31η Δεκεμβρίου.
Η γονική παροχή μετρητών μέχρι 800.000 ευρώ είναι αφορολόγητη εφόσον γίνει με μεταφορά του ποσού από τον τραπεζικό λογαριασμό του δωρητή σε τραπεζικό λογαριασμό του δωρεοδόχου.
Επίσης:
-Εάν ο γονέας καταθέσει χρήματα στον τραπεζικό λογαριασμό του παιδιού, τότε δεν ισχύει το αφορολόγητο όριο και η εφορία θα επιβάλει φόρο γονικής παροχής σε ολόκληρο το ποσό, από το πρώτο ευρώ. Εάν, για παράδειγμα, πατέρας καταθέσει σε τραπεζικό λογαριασμό της κόρης του χρηματικό ποσό 20.000 ευρώ σε μετρητά, τότε η κόρη θα πρέπει να καταβάλει φόρο γονικής παροχής 10% επί ολόκληρου του ποσού των 20.000 ευρώ, δηλαδή θα κληθεί να πληρώσει φόρο 2.000 ευρώ.
-Χρηματικές δωρεές σε αδέλφια, θείους και άλλους συγγενείς δεύτερης και τρίτης κατηγορίας φορολογούνται από το πρώτο ευρώ.
– Το ποσό της δωρεάς θα πρέπει να προκύπτει και να δικαιολογείται από τα εισοδήματα που έχει δηλώσει ο δωρητής. Η δωρεά χρηματικού ποσού μπορεί να αποτελέσει αφορμή ελέγχου του πόθεν έσχες του δωρητή.
-Σε χρηματικές γονικές παροχές με μεταφορά χρηματικών ποσών μέσω τραπεζικών λογαριασμών ή κατάθεση τραπεζικής επιταγής οι φορολογούμενοι απαλλάσσονται από την υποχρέωση να επισυνάπτουν με την ηλεκτρονική δήλωση τα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν την τραπεζική συναλλαγή. Η συναλλαγή ελέγχεται σε επόμενη φάση από την ΑΑΔΕ με βάση τα στοιχεία που αποστέλλουν οι τράπεζες, ενώ σε περίπτωση που η τράπεζα δεν επιβεβαιώσει τη συναλλαγή τότε ο φορολογούμενος καλείται να προσκομίσει τα δικαιολογητικά. Εάν δεν προσκομιστούν τα δικαιολογητικά η εφορία προχωρά στην επιβολή φόρου χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το αφορολόγητο ποσό.
– Σε περίπτωση μεταφοράς χρηματικού ποσού προς κοινό λογαριασμό του τέκνου/δωρεοδόχου με τρίτο πρόσωπο, η αποδεδειγμένη «χρήση» του χρηματικού ποσού της γονικής παροχής/δωρεάς από το τέκνο/δωρεοδόχο και όχι από το τρίτο πρόσωπο αποτελεί αντικείμενο ελέγχου. Στην περίπτωση που αποδεικνύεται η «χρήση» του χρηματικού ποσού από το τρίτο πρόσωπο, επιβάλλεται φόρος δωρεάς.
– Η ανάληψη χρηματικού ποσού από κοινό λογαριασμό από συνδικαιούχο αυτού, ο οποίος δεν έχει συνεισφέρει στον λογαριασμό και χρησιμοποιεί το χρηματικό ποσό για λογαριασμό του, θεωρείται δωρεά. Στην περίπτωση αυτή, η εφορία μπορεί να διενεργήσει έλεγχο, εάν διαπιστώσει ότι άτομο που συμμετέχει σε κοινό λογαριασμό κάνει ανάληψη ή μεταφορά ποσού σε άλλον λογαριασμό, ποσού το οποίο υπερβαίνει τη συνεισφορά του στον κοινό λογαριασμό. Στις περιπτώσεις αυτές και εφόσον το ποσό είναι μεγάλο, μπορεί να θεωρηθεί δωρεά ή γονική παροχή. Τότε θα πρέπει να υποβληθεί σχετική δήλωση στην πλατφόρμα myProperty της ΑΑΔΕ, ώστε να φορολογηθεί ή να απαλλαγεί.
Ηλεκτρονικές αποδείξεις
Οι φορολογούμενοι, είναι υποχρεωμένοι να καλύψουν δαπάνες ύψους 30% του ετήσιου εισοδήματός τους μέσω ηλεκτρονικών πληρωμών, προκειμένου να μην κληθούν να πληρώσουν υπέρογκους φόρους.
Το πρόστιμο αντιστοιχεί στο 22% του ποσού που υπολείπεται για την κάλυψη του ορίου και αναμένεται να επιβληθεί κατά τη φορολογική δήλωση του 2026.
Για να «μετρήσει» μια δαπάνη, πρέπει:
-να εξοφληθεί με ηλεκτρονικό τρόπο,
-να εκδοθεί απόδειξη λιανικής και
-να εμφανίζεται στον ηλεκτρονικό φάκελο της ΑΑΔΕ, όπου ο φορολογούμενος μπορεί να κάνει διορθώσεις εφόσον διαθέτει τα απαιτούμενα παραστατικά.
Το ανώτατο ποσό δαπανών που απαιτείται να καλυφθεί ηλεκτρονικά μέσα στο έτος ανέρχεται σε 20.000 ευρώ.
Όσοι πληρώνουν φόρους, ΕΝΦΙΑ, δόσεις δανείων και ενοίκια που συνολικά ξεπερνούν το 60% του εισοδήματός τους, υποχρεούνται να καλύψουν ηλεκτρονικά μόνο το 20% αντί του 30%.
Για φορολογούμενους με κατασχεμένους λογαριασμούς, το όριο περιορίζεται σε 5.000 ευρώ.
Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δείξουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες με εισόδημα χαμηλότερο από το τεκμαρτό.
Κι αυτό γιατί, η αξία των ηλεκτρονικών αποδείξεων πρέπει να ανέρχεται στο 30% του εισοδήματος που θα υπολογιστεί από την εφορία βάσει αντικειμενικών κριτηρίων.
Στις δαπάνες που λαμβάνονται υπόψη για την κάλυψη ποσοστού έως 30% του ετησίου πραγματικού εισοδήματος περιλαμβάνονται δαπάνες όπως για παράδειγμα:
-αγορά τροφίμων, ποτών, ρούχων, παπουτσιών, κλινοσκεπασμάτων, χαρτικών ειδών, τσιγάρων, ειδών υγιεινής και καθαριότητος,
-αγορά ηλεκτρικών, ηλεκτρονικών συσκευών, επίπλων και άλλων διαρκών ειδών οικιακής χρήσης,
-δαπάνες για παντός είδους υπηρεσίες επισκευών,
-έξοδα για πληρωμές λογαριασμών ΔΕΚΟ και κοινοχρήστων,
-έξοδα για δίδακτρα, ιατρικές επισκέψεις, ιατρικές εξετάσεις, νοσήλια και ασφάλιστρα.
Εξαιρούνται οι πληρωμές για ενοίκια, δάνεια, φόρους και τέλη υπέρ του δημοσίου, καθώς και οι δαπάνες για αγορές ακινήτων, αυτοκινήτων, δίκυκλων (πλην ποδηλάτων), σκαφών, αεροπλάνων, αεροσκαφών, αποταμιευτικών και επενδυτικών προϊόντων (μετοχών, ομολόγων κ.α.).
Οι φορολογούμενοι 70 ετών και άνω, όσοι κατοικούν μόνιμα σε χωριά με πληθυσμό έως 500 κατοίκους και σε νησιά έως 3.100 κατοίκους που δεν είναι τουριστικοί προορισμοί, αλλά και όσοι υπηρετούν τη στρατιωτική τους θητεία, απαλλάσσονται πλήρως από το μέτρο των e-αποδείξεων.
Δηλώσεις αποβιωσάντων
Μέχρι το τέλος της χρονιάς πρέπει να υποβληθούν οι δηλώσεις για τους φορολογούμενους που απεβίωσαν το 2024.
Οι δηλώσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά έως 31 Δεκεμβρίου και αφορούν τα εισοδήματα που αποκτήθηκαν από τον αποβιώσαντα μέχρι την ημερομηνία θανάτου.
Προϋπόθεση είναι να έχει ενημερωθεί εγκαίρως το φορολογικό μητρώο με τα στοιχεία του θανόντος και των κληρονόμων, έπειτα από την προσκόμιση δικαιολογητικών στην αρμόδια ΔΟΥ.