Η αγορά κατοικίας αποτελεί ένα από τα πιο κρίσιμα και επίκαιρα ζητήματα για τη νέα γενιά, καθώς το ύψος των ενοικίων, η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατοικιών και η γενικότερη πρόσβαση στη στέγη συνθέτουν μια δύσκολη εξίσωση για φοιτητές και νέους εργαζόμενους. Σε ένα περιβάλλον διαρκών αλλαγών και έντονων πιέσεων, οι νέοι καλούνται να σχεδιάσουν το μέλλον τους σε μια αγορά με αυξημένες προκλήσεις και αβεβαιότητες.
Αυτά τα ζητήματα βρέθηκαν στο επίκεντρο ενός «speed debate» με τη συμμετοχή 43 φοιτητριών και φοιτητών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης από τα Τμήματα Οικονομικών και Πολιτικής Επιστήμης. Οι φοιτητές δεν περιορίστηκαν στον ρόλο του ακροατή, αλλά πήραν ενεργά τον λόγο, τοποθετήθηκαν, αντέκρουσαν θέσεις και κατέθεσαν τις απόψεις τους για τα βασικά προβλήματα της αγοράς ακινήτων, σε μια διαδικασία γρήγορη και δομημένη, όπου κάθε τοποθέτηση έπρεπε να είναι σύντομη, ουσιαστική και τεκμηριωμένη.
Την πρωτοβουλία της εκδήλωσης είχε ο επενδυτής και αναλυτής της αγοράς ακινήτων Ηλίας Παπαγεωργιάδης, ο οποίος παρουσίασε τις θέσεις που κλήθηκαν να αντικρούσουν οι φοιτητές και διαλέχθηκε μαζί τους σε πραγματικό χρόνο. Ανοίγοντας τη συζήτηση, υπογράμμισε τη σημασία της συμμετοχής των νέων ανθρώπων στον δημόσιο διάλογο για τη στέγη και την αγορά ακινήτων, επισημαίνοντας ότι ο διάλογος αυτός δεν πρέπει να περιορίζεται στα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά να επεκτείνεται και στην περιφέρεια, όπως η Θράκη.
Η φωνή των φοιτητών και οι κοινωνικές διαστάσεις του στεγαστικού
Στη διάρκεια της συζήτησης αναδείχθηκαν οι αντιφάσεις και οι δυσκολίες μιας αγοράς που πιέζεται από πολλές πλευρές, με τους φοιτητές να δείχνουν ότι παρακολουθούν τις εξελίξεις και δεν υιοθετούν εύκολες ή μονοδιάστατες λύσεις. Στην έναρξη του debate, ο πρύτανης του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Φώτης Μάρης αναφέρθηκε στη σημασία της εξωστρέφειας και της ενεργού συμμετοχής των φοιτητών στον δημόσιο διάλογο, ενώ ο επίκουρος καθηγητής Οικονομικών Επιστημών Κωνσταντίνος Ρηγόπουλος τόνισε τη στενή σύνδεση της αγοράς ακινήτων με πολλούς κλάδους της οικονομίας. Από την πλευρά του, ο επίκουρος καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης Γιώργος Σιάκας στάθηκε στον ρόλο του Πανεπιστημίου ως κοινωνικού φορέα που οφείλει να συνομιλεί με την πραγματικότητα.
Οι προσωπικές εμπειρίες των φοιτητών έδωσαν ιδιαίτερο βάθος στη συζήτηση. Ο Γιώργος Φάκας μίλησε για τη συνεχή αύξηση των ενοικίων που δεν ανταποκρίνεται στα εισοδήματα των νέων και των φοιτητών, ενώ η Μαρία Γαβριηλίδου επισήμανε ότι οι τιμές των ενοικίων υπερβαίνουν κατά πολύ το εισόδημα του μέσου Έλληνα. Η Κυριακή Αθανασιάδου αναφέρθηκε στη δυσαναλογία ποιότητας και τιμής, τονίζοντας ότι πολλά ακίνητα είναι παλιά και απαιτούν άμεσες παρεμβάσεις, μεταφέροντας πρόσθετο κόστος στους ενοικιαστές, ενώ η Δέσποινα Ζιάκα σημείωσε ότι η άνοδος των τιμών στις νέες κατοικίες συμπαρασύρει τόσο τις τιμές αγοράς όσο και τα μισθώματα.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στις κοινωνικές συνέπειες του στεγαστικού προβλήματος. Ο Γιώργος Σαγκούρης υπογράμμισε ότι τα υψηλά ενοίκια, σε συνδυασμό με τον πληθωρισμό και τους στάσιμους μισθούς, δυσκολεύουν τον οικογενειακό προγραμματισμό των νέων ζευγαριών, μετατρέποντας ακόμη και την απόφαση για τη δημιουργία οικογένειας σε πηγή ανασφάλειας. Παράλληλα, εκφράστηκε και η αίσθηση ότι, αν και οι φωνές των νέων ακούγονται, δεν έχουν πάντα το ίδιο βάρος στον δημόσιο διάλογο, με φοιτητές να επισημαίνουν ότι συχνά υπερισχύει η οπτική των ιδιοκτητών ή των επιχειρηματιών.
Ωστόσο, το συνολικό μήνυμα από τη διαδικασία ήταν θετικό. Πολλοί συμμετέχοντες χαρακτήρισαν την εμπειρία ενδυναμωτική, σημειώνοντας ότι τέτοιες πρωτοβουλίες βοηθούν ώστε οι ανησυχίες των νέων να ακούγονται πιο συχνά και πιο καθαρά. Κοινός τόπος όλων ήταν η ανάγκη για έναν πιο ουσιαστικό και ισότιμο διάλογο, όπου οι νέοι δεν θα είναι απλοί θεατές, αλλά ενεργοί συνομιλητές με επιχειρήματα και προτάσεις.