Σημαντικές αλλαγές στο πλαίσιο της νόμιμης μετανάστευσης εισάγει το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, με στόχο την αντιμετώπιση χρόνιων δυσλειτουργιών στην έκδοση και ανανέωση αδειών διαμονής, τη μείωση της γραφειοκρατίας και την κάλυψη αναγκών της ελληνικής οικονομίας σε εργατικό δυναμικό. Το σχέδιο νόμου αναμένεται να εισαχθεί το επόμενο διάστημα στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλή των Ελλήνων, σε μια συγκυρία όπου το μεταναστευτικό επανέρχεται δυναμικά στην πολιτική ατζέντα, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Όπως επισημαίνει ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, «με το νέο νομοσχέδιο για τη νόμιμη μετανάστευση βάζουμε τέλος σε χρόνιες καθυστερήσεις και γραφειοκρατικά αδιέξοδα που ταλαιπωρούσαν εργαζόμενους και επιχειρήσεις», υπογραμμίζοντας τη σαφή διάκριση που επιχειρεί η κυβέρνηση ανάμεσα στη νόμιμη και την παράνομη μετανάστευση.
Το πρόβλημα των εκκρεμών αδειών
Στην Ελλάδα διαμένουν σήμερα περίπου 793.000 νόμιμοι μετανάστες, ωστόσο σχεδόν 293.000 αιτήσεις για άδειες διαμονής παραμένουν σε εκκρεμότητα. Οι καθυστερήσεις έχουν οδηγήσει σε φαινόμενα όπου οι άδειες εκδίδονται αφού έχουν ήδη λήξει, δημιουργώντας ανασφάλεια για τους δικαιούχους και δυσχέρειες στην εργασία και την κοινωνική τους ένταξη.
Με τις νέες ρυθμίσεις, εκτιμάται ότι θα ξεμπλοκάρουν άμεσα περίπου 90.000 εκκρεμείς άδειες, ενώ σε ορίζοντα διετίας αναμένεται να τακτοποιηθούν άλλες τόσες.
Αυτόματες ανανεώσεις και άδειες δύο ετών
Κεντρικός άξονας του νομοσχεδίου είναι η διευκόλυνση των μεταναστών που βρίσκονται ήδη νόμιμα στη χώρα. Προβλέπεται η αυτόματη ανανέωση συγκεκριμένων κατηγοριών αδειών διαμονής, κυρίως όταν ο εργαζόμενος συνεχίζει να απασχολείται στον ίδιο εργοδότη, ώστε να αποφεύγεται η επαναλαμβανόμενη υποβολή φακέλων χωρίς ουσιαστικό λόγο.
Παράλληλα, θεσπίζεται ότι κάθε νέα άδεια θα έχει ελάχιστη διάρκεια δύο ετών, ώστε οι καθυστερήσεις της διοίκησης να μην οδηγούν σε τυπική απώλεια της νομιμότητας του μετανάστη.
Δεύτερη ευκαιρία και ειδικές προβλέψεις
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για μετανάστες που διαμένουν νόμιμα στη χώρα επί πέντε χρόνια ή περισσότερο και των οποίων η αίτηση είχε απορριφθεί στο παρελθόν για καθαρά τυπικούς λόγους. Σε αυτούς δίνεται η δυνατότητα επανυποβολής αίτησης, εφόσον αποκατασταθούν οι παραλείψεις.
Παράλληλα, για μετανάστες άνω των 65 ετών, κυρίως πρώτης γενιάς, που έχουν ζήσει και εργαστεί νόμιμα στην Ελλάδα για τουλάχιστον 20 χρόνια, προβλέπεται δυνατότητα παραμονής χωρίς υποχρέωση εργασίας, υπό την προϋπόθεση ιδιωτικής ασφάλισης υγείας και σύνταξης.
Αποσυμφόρηση υπηρεσιών και ταχύτερες μετακλήσεις
Το υπουργείο ενισχύει τις αποκεντρωμένες διοικήσεις που εξετάζουν τις αιτήσεις και εισάγει τη δυνατότητα μεταφοράς φακέλων μεταξύ περιφερειών, ώστε να αποσυμφορηθούν υπηρεσίες με μεγάλο φόρτο εργασίας.
Σημαντικές αλλαγές εισάγονται και στη διαδικασία μετάκλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες. Οι διαδικασίες απλοποιούνται, ενώ εταιρίες προσωρινής απασχόλησης θα μπορούν να προχωρούν σε μετακλήσεις για λογαριασμό επιχειρήσεων με άμεσες ανάγκες. Για μεγάλα έργα προβλέπεται άμεση μετάκληση έως και 500 εργαζομένων, ενώ απλουστεύονται και οι διαδικασίες στα προξενεία.
Αλλαγή εργοδότη και διακρατικές συμφωνίες
Καινοτομία αποτελεί η δυνατότητα αλλαγής εργοδότη για όσους εισέρχονται μέσω μετάκλησης, χωρίς απώλεια του καθεστώτος νόμιμης διαμονής, ενισχύοντας την κινητικότητα στην αγορά εργασίας και περιορίζοντας φαινόμενα εξάρτησης.
Ταυτόχρονα, ενισχύονται οι διακρατικές συμφωνίες με τρίτες χώρες, όπως οι Φιλιππίνες, Αρμενία και Αίγυπτος, ιδίως σε τομείς όπως η αγροτική παραγωγή, με ρητή προϋπόθεση τη συνεργασία για την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης.
«Αυστηροί στην παράνομη, λειτουργικοί στη νόμιμη μετανάστευση»
«Απελευθερώνουμε και επιταχύνουμε τις διαδικασίες έκδοσης και ανανέωσης αδειών διαμονής και εργασίας, με πιο απλές διαδικασίες. Η Ελλάδα παραμένει απολύτως αυστηρή απέναντι στην παράνομη μετανάστευση, όμως αναδιαμορφώνει τη νόμιμη οδό για όσους θέλουν να εργαστούν, καλύπτοντας τα κενά σε τομείς όπως η αγροτική παραγωγή, οι κατασκευές και ο τουρισμός», τονίζει ο κ. Πλεύρης.