Σημαντικές αλλαγές φέρνει το νέο μοντέλο στρατιωτικής θητείας που ξεκινά με την κατάταξη της Α’ ΕΣΣΟ 2026, στο διάστημα 24 έως 27 Φεβρουαρίου. Όπως έχει επισημάνει ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, “η νέα θητεία αποτελεί έναν από τους κύριους πυλώνες της μεταρρύθμισης Ατζέντα 2030”, με στόχο την προσαρμογή στις σύγχρονες γεωπολιτικές και τεχνολογικές εξελίξεις και στη νέα μορφή των επιχειρήσεων. Πηγές του υπουργείου τονίζουν ότι η μετάβαση επιχειρείται από μια θητεία «αγγαρεία» σε μια θητεία με ουσία, που παρέχει ουσιαστική εκπαίδευση, ειδικότητες και δεξιότητες, διαμορφώνοντας ικανό εφεδρικό μαχητή και αποδίδοντας στην κοινωνία καταρτισμένους πολίτες.
Κεντρικός πυλώνας είναι η βασική εκπαίδευση διάρκειας δέκα εβδομάδων, η οποία πραγματοποιείται πλέον αποκλειστικά στον Στρατό Ξηράς. Το πρόγραμμα εμπλουτίζεται με νέα αντικείμενα, από τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών έως τις Α’ βοήθειες, ενώ αναβαθμίζονται τα υφιστάμενα με περισσότερες βολές, πορείες και ασκήσεις. Παράλληλα, εισάγεται συστηματική εκπαίδευση σε οριζόντιες δεξιότητες, όπως πυροπροστασία και περιβαλλοντική εκπαίδευση, και προβλέπεται πιστοποιούμενη κατάρτιση σε Κέντρα Δια Βίου Μάθησης των Ενόπλων Δυνάμεων, ώστε οι οπλίτες να αποκτούν επαγγελματικά εφόδια για τη ζωή μετά τη θητεία.
Πώς αλλάζει η κατάταξη, η εκπαίδευση και οι τοποθετήσεις
Οι ΕΣΣΟ μειώνονται από έξι σε τέσσερις (Φεβρουάριος, Μάιος, Αύγουστος, Νοέμβριος) και το σύνολο των στρατευσίμων κατατάσσεται στον Στρατό Ξηράς, με εσωτερικές μετατάξεις σε Πολεμική Αεροπορία και Πολεμικό Ναυτικό μόνο για όσους διαθέτουν εξειδικευμένα προσόντα. Οι νεοσύλλεκτοι κατανέμονται σε 13 Κέντρα Εκπαίδευσης. Η διάρκεια θητείας παραμένει στους 12 μήνες, με εξαίρεση όσους υπηρετούν σε Θράκη, νησιά Ανατολικού Αιγαίου, ΕΛΔΥΚ και Λόχο Ευζώνων της Προεδρικής Φρουράς, όπου η θητεία είναι εννέα μήνες, καθώς και όσους κατατάσσονται ως πρότακτοι ή πρωτόκλητοι.
Η εκπαίδευση δομείται σε τρία στάδια. Στο πρώτο, στα κέντρα κατάταξης, περιλαμβάνεται η αρχική εκπαίδευση έως την ορκωμοσία και στη συνέχεια η εκπαίδευση μαχητή, όπου αναπτύσσεται πλήρως η επιχειρησιακή ικανότητα. Στο δεύτερο στάδιο, διάρκειας τεσσάρων εβδομάδων, οι οπλίτες εκπαιδεύονται σε ειδικότητες είτε σε Μονάδες Εκπαίδευσης Ειδικοτήτων είτε σε Κέντρα Δια Βίου Μάθησης, με ομαδοποίηση των ειδικοτήτων σε 19 εκπαιδευτικά πεδία και κατάργηση όσων δεν ανταποκρίνονται στο σύγχρονο περιβάλλον. Για την Α’ ΕΣΣΟ προβλέπεται πιλοτικά πιστοποιούμενη κατάρτιση σε αντικείμενα όπως χειριστής μηχανημάτων, ναυαγοσώστης–αυτοδύτης, οπλουργός, χειριστής drone και πρόγραμμα κυβερνοασφάλειας στη Σχολή Προγραμματιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών. Στο τρίτο στάδιο, οι οπλίτες εντάσσονται επιχειρησιακά στις μονάδες όπου τοποθετούνται για το υπόλοιπο της θητείας τους.
Μετά την ολοκλήρωση βασικής και ειδικής εκπαίδευσης, οι οπλίτες τοποθετούνται κατά προτεραιότητα σε Επιχειρησιακές Μονάδες, ιδίως σε Θράκη και Ανατολικό Αιγαίο, όπου κατευθύνεται περίπου το 70% του προσωπικού. Προβλέπεται δυνατότητα τακτικής μετάθεσης μετά τη συμπλήρωση έξι μηνών από την κατάταξη, με μοριοδότηση που λαμβάνει υπόψη γνώσεις, δεξιότητες και τόπο προτίμησης ή εντοπιότητα.
Στο σκέλος των παροχών, η μηνιαία αποζημίωση αυξάνεται δραστικά: από τα 8,80 ευρώ σήμερα, οι οπλίτες θα λαμβάνουν 100 ευρώ όταν υπηρετούν στην παραμεθόριο και 50 ευρώ στην ενδοχώρα. Για τέκνα πολύτεκνων οικογενειών το ποσό φτάνει τα 150 ευρώ, ενώ αυξήσεις προβλέπονται και για οπλίτες γονείς, με 150 ευρώ για ένα τέκνο και 200 ευρώ για δύο, προσαυξανόμενα κατά 50 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί. Οι άγαμοι ορφανοί και από τους δύο γονείς θα λαμβάνουν 200 ευρώ. Παράλληλα, αναβαθμίζεται ποιοτικά και ποσοτικά το συσσίτιο, με νέο κανονισμό τροφοδοσίας και αύξηση της αξίας της μερίδας από 4,50 σε 6,40 ευρώ, προσαρμοσμένο στα σύγχρονα διατροφικά πρότυπα και με δυνατότητα εξατομικευμένων μερίδων.