Της Αικατερίνης Στάμου
Οι πρώτες κάμερες λειτουργούν δοκιμαστικά, ενώ η Περιφέρεια και το Υπουργείο ετοιμάζουν νέα δίκτυα ελέγχου παραβάσεων
Δύο παγκόσμιες ημέρες συμπίπτουν την Κυριακή 16 Νοεμβρίου ως αγγελιαφόροι σημαντικών μηνυμάτων. Πρόκειται για την Ημέρα Ανεκτικότητας και την Ημέρα Μνήμης Θυμάτων Τροχαίων Δυστυχημάτων. Η ανεκτικότητα σημαίνει σεβασμός απέναντι στους άλλους: στις επιλογές, στη διαφορετικότητά τους, στην ύπαρξή τους. Η οδική ασφάλεια και η μνήμη των θυμάτων τροχαίων θυμίζουν την ανάγκη να σεβόμαστε τη ζωή των άλλων στον δρόμο.
Η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στα τροχαία ατυχήματα, γεγονός που εντείνει τη πίεση για αποτελεσματικά μέτρα πρόληψης, όπως ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας, οι αυστηρότεροι έλεγχοι και η σταδιακή ενεργοποίηση των νέων καμερών. Τα πρόστιμα, όπως προβλέπονται στον νέο Κ.Ο.Κ. είναι «τσουχτερά», οι αστυνομικοί έλεγχοι εκτεταμένοι και τα τροχαία έχουν μειωθεί εντυπωσιακά. Ωστόσο, όσον αφορά στην εποπτεία από κάμερες, δεν υπάρχουν ακόμα ιδιαίτερες εξελίξεις.
Οι πολυδιαφημισμένες 388 κάμερες ερυθρού σηματοδότη είχε σχεδιαστεί να έχουν εγκατασταθεί μέχρι τα τέλη του 2025 ή την αρχή του 2026, ωστόσο το πλάνο βρίσκεται μακριά από την πραγματικότητα και σημειώνονται μεγάλες καθυστερήσεις στην τοποθέτησή τους. «Οι κάμερες της Περιφέρειας Αττικής ήταν να τοποθετηθούν τώρα, αλλά αντιλαμβάνομαι υπάρχουν κάποια προβλήματα που δεν γνωρίζω ακριβώς» ανέφερε ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη.
Σε ερώτηση για τυχόν καθυστερήσεις εκ μέρους της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, ο κ. Χρυσοχοΐδης επεσήμανε ότι υπάρχει η ευρωπαϊκή νομοθεσία που ορίζει τα προβλεπόμενα, ενώ σημείωσε ότι «οι ρυθμοί πολλών αρχών και πολλών υπηρεσιών είναι πάρα πολύ αργοί και ορισμένες φορές αντιδρώ κι εγώ επειδή υπάρχει μια χαλαρότητα συνολικότερη στα πράγματα, η οποία είναι εξοργιστική. Έχει σημασία να δούμε πώς μπορεί το Δημόσιο να λειτουργεί πιο γρήγορα και πιο αποτελεσματικά».
Να σημειωθεί, ότι οι 388 κάμερες που πρόκειται να τοποθετηθούν κεντρικές λεωφόρους από την Περιφέρεια Αττικής, είναι κάμερες ελέγχου παραβίασης φωτεινού σηματοδότη, και δεν εντοπίζουν άλλες παραβάσεις. Η σύμβαση για την προμήθεια, εγκατάσταση και λειτουργία τους υπογράφηκε στις 11 Νοεμβρίου 2024, αλλά ακόμα δεν έχει αρχίσει η τοποθέτηση. Σχετικά δημοσιεύματα που κάνουν λόγο για 41 κάμερες τεχνητής νοημοσύνης που ελέγχουν διάφορες παραβιάσεις του ΚΟΚ και κόβουν κλήσεις έχουν χαρακτηριστεί από τον οργανισμό επαλήθευσης γεγονότων, MedDMO, ως ψευδή.
Η σύγχυση μάλλον προκλήθηκε λόγω της ανανέωσης του υφιστάμενου δικτύου 250 καμερών, που όμως αφορούν αποκλειστικά στον έλεγχο της κυκλοφορίας, της Περιφέρειας Αττικής, το οποίο δίνει εικόνα στο Κέντρο Διαχείρισης Κυκλοφορίας και στον Θάλαμο Επιχειρήσεων Παρακολούθησης Ελέγχου Κυκλοφορίας της Τροχαίας. Το δίκτυο αυτό πρόσφατα εκσυγχρονίστηκε και οι αναλογικές κάμερες αντικαταστάθηκαν με ψηφιακές.
Το ερώτημα που μένει είναι αν υπάρχουν καθόλου κάμερες στους δρόμους που βεβαιώνουν παραβάσεις και οδηγούν σε κυρώσεις. Το Υπουργείο Μεταφορών και Υποδομών, έπειτα από επικοινωνία, μας επιβεβαίωσε ότι πράγματι, πλέον υπάρχουν κάμερες στους δρόμους της Αττικής, με τους παραβάτες να λαμβάνουν το πρόστιμο απευθείας στο κινητό τους, μέσω της θυρίδας του gov. Tο δίκτυο, που βρίσκεται ακόμα σε πιλοτική λειτουργία, σταδιακά επεκτείνεται, ενώ αυτό το διάστημα «τρέχουν» ταυτόχρονα διαφορετικοί διαγωνισμοί τόσο από την Περιφέρεια, όσο και από το Υπουργείο για την ενίσχυσή του.
Κάμερες σε Δήμους των Βορείων Προαστίων
Μέχρι το τέλος του έτους αναμένεται να έχει αρχίσει η εγκατάσταση των 388 καμερών από την Περιφέρεια Αττικής. Υπεύθυνος φορέας για την προμήθεια, εγκατάσταση και συντήρηση των συσκευών εντοπισμού παραβάσεων ερυθρού σηματοδότη είναι η Περιφέρεια, ενώ η χρηματοδότηση του έργου προέρχεται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης. Παράλληλα, στο νέο νομοσχέδιο προβλέπεται ότι οι Δήμοι και Περιφέρειες θα μπορούν να εγκαταστήσουν δικές τους κάμερες και να έχουν έσοδα από τον εντοπισμό παραβάσεων.
Τα σημεία όπου θα τοποθετηθούν οι πρώτες κάμερες στα Βόρεια Προάστια:
- Λ. Κηφισίας – Πεντέλης – Μητροπόλεως (Κηφισιά) – 6
- Λ. Κηφισίας – Καρέλλα – Ερυθρού Σταυρού – 6
- Λ. Μεσογείων – Ηρώων Πολυτεχνείου – 4
- Λ. Μεσογείων – Αγ. Ανδρέου – Δήμητρας – 4
- Λ. Μαραθώνος – Χρ. Σμύρνης – 2
- Λ. Μαραθώνος – Αγ. Χριστοφόρου – Αδαμοπούλου – 4 κάμερες Λ. Σπάτων – Θεοτοκόπουλου – 3
600 κάμερες στα λεωφορεία
Κάμερες που θα καταγράφουν σε πραγματικό χρόνο οχήματα που κινούνται παράνομα στις λεωφορειολωρίδες, καθώς και άλλες τροχαίες παραβάσεις πρόκειται να εγκατασταθούν σε 600 λεωφορεία, με τον διαγωνισμό για προμήθεια και εγκατάσταση του νέου συστήματος να έχει ήδη προκηρυχθεί.
Να σημειωθεί, ότι σύμφωνα με τον νέο ΚΟΚ, η παράνομη κίνηση οχημάτων σε λεωφορειολωρίδα επισύρει χρηματικό πρόστιμο 150 ευρώ, ενώ σε περίπτωση στάσης ή στάθμευσης το χρηματικό πρόστιμο ανέρχεται στα 350 ευρώ, ενώ αφαιρούνται η άδεια οδήγησης για 70 ημέρες και τα στοιχεία κυκλοφορίας του οχήματος για 30 ημέρες.
Πάνω από 1000 έξυπνα ψηφιακά «μάτια» στους δρόμους
Αλλάζει ο τρόπος πρόληψης τροχαίων και ελέγχου παραβάσεων με τις κλήσεις να έρχονται αυτόματα στο κινητό τηλέφωνο των πολιτών. Οι πρώτες κάμερες λειτουργούν ήδη πιλοτικά, όπως αναφέρουν πηγές, στη Λεωφόρο Ποσειδώνος, ενώ το δίκτυο σταδιακά επεκτείνεται ταυτόχρονα με την εκπαίδευση του αλγόριθμου.
Οι νέες συσκευές, με αισθητήρες εικόνας και λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης, καταγράφουν αυτόματα: Παραβίαση κόκκινου σηματοδότη, υπέρβαση ορίου ταχύτητας, χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση, μη χρήση ζώνης ασφαλείας και μη χρήση κράνους σε δίκυκλα.
Το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης υπό τον τίτλο «Ψηφιακή ενίσχυση της οδικής ασφάλειας και λοιπές διατάξεις» προβλέπει μεταξύ άλλων τη δημιουργία ενιαίου εθνικού πληροφοριακού συστήματος για την επιτάχυνση της διαδικασίας εντοπισμού των παραβάσεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) μέσω των καμερών που θα τοποθετηθούν στο οδικό δίκτυο. Ωστόσο και εκεί οι διαδικασίες είναι αργοκίνητες και υπάρχουν πολλά νομικά ζητήματα που πρέπει να λυθούν. Ο σχετικός διαγωνισμός αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2026.
Η επιτήρηση μέσω καμερών αναμένεται να δώσει και «ανάσα» στο κέντρο, επιφέροντας μείωση της κυκλοφορίας, αφού μέχρι στιγμής, ο Δακτύλιος δεν αστυνομεύεται αποτελεσματικά. Όπως δείχνουν μετρήσεις συγκοινωνιολόγων το 30-35% των οχημάτων που κινούνται καθημερινά στο κέντρο πιθανόν να μην φέρουν σωστές πινακίδες.