Χιλιάδες υγιείς νέες γυναίκες που δεν εγκυμονούν, αλλά και γυναίκες που βρίσκονται στην εμμηνόπαυση, ενδέχεται να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο αιφνίδιου καρδιακού επεισοδίου, σύμφωνα με νέα επιστημονικά δεδομένα.
Η πάθηση, γνωστή ως Αυτόματος Διαχωρισμός Στεφανιαίας Αρτηρίας (SCAD), είναι μια ιδιάζουσα περίπτωση καθώς πλήττει κυρίως άτομα χωρίς προφανείς παράγοντες κινδύνου για καρδιοπάθεια. Μέχρι πρόσφατα, οι ειδικοί πίστευαν ότι οι γυναίκες κινδυνεύουν περισσότερο από αυτή τη σοβαρή κατάσταση λόγω έντονης άσκησης, εγκυμοσύνης ή τοκετού.
Ωστόσο, ειδικοί από το Πανεπιστημιακό Κλινικό Κέντρο Niš στη Σερβία προειδοποιούν πλέον ότι και οι υγιείς νέες γυναίκες, καθώς και εκείνες στην εμμηνόπαυση, βρίσκονται στο «στόχαστρο».
Αιφνίδιοι θάνατοι στην Ελλάδα
Ο αιφνίδιος καρδιακός θάνατος (ΑΚΘ) σε νέους ανθρώπους (20-40 ετών) αποτελεί ένα σοβαρό ιατρικό και κοινωνικό ζήτημα στην Ελλάδα. Αν και οι καρδιοπάθειες συνδέονται συχνότερα με μεγαλύτερες ηλικίες, καταγράφονται αρκετά περιστατικά σε νέους, συχνά χωρίς προηγούμενο ιστορικό.
Σύμφωνα με πρόσφατες αναφορές, περίπου 1 στους 100.000 νέους ανθρώπους πεθαίνει κάθε χρόνο ξαφνικά από καρδιά. Άλλες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για 3-4 νέους έως 20 ετών που πεθαίνουν ξαφνικά κάθε μήνα μόνο στην Αττική
Ο επεμβατικός καρδιολόγος, υπεύθυνος εκπαίδευσης ΚΑΡΠΑ της EKE Γιώργος Λάτσιος , αποκάλυψε πως κάθε χρόνο πεθαίνουν στην χώρα μας χίλια άτομα από ανακοπή, ενώ θα μπορούσαν να είχαν σωθεί με τη βοήθεια της ΚΑΡΠΑ και της απινίδωσης.
«Mε την καρδιακή ανακοπή στα 4 λεπτά χωρίς KAΡΠΑ αρχίζουν οι μόνιμες εγκεφαλικές βλάβες και στα δέκα λεπτά ο εγκεφαλικός θάνατος, αν δεν είναι δίπλα κάποιος να ξέρει να κάνει Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση.
Και μάλιστα αν αρχίσει η ΚΑΡΠΑ στα πρώτα ένα με δυο λεπτά αυξάνεται η επιβίωση πάνω από 60%. Αυτό το νούμερο ισχύει και για την έγκαιρη απινίδωση. Ως εκ τούτου, είναι κρίσιμο να γνωρίζουν όλοι οι ενήλικες ΚΑΡΠΑ και για αυτό άλλωστε σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες όπως Δανία, Σουηδία, Αγγλία, Γαλλία, οι πολίτες δεν παίρνουν δίπλωμα οδήγησης, αν δεν έχουν πιστοποίηση από τέτοιου είδους σεμινάρια».
Πώς προκαλείται ο αυτόματος διαχωρισμός (SCAD) στις γυναίκες
Η κατάσταση αυτή συμβαίνει όταν ένα ή περισσότερα από τα εσωτερικά στρώματα μιας στεφανιαίας αρτηρίας (που τροφοδοτούν την καρδιά με αίμα) αποκολλώνται από το εξωτερικό στρώμα. Το αίμα εισχωρεί σε αυτό το κενό, δημιουργείται θρόμβος και η ροή προς την καρδιά περιορίζεται. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε έμφραγμα ή ακόμη και σε καρδιακή ανακοπή.
Τα ευρήματα της έρευνας
Η καθηγήτρια Καρδιολογίας Svetlana Apostolović, παρουσιάζοντας τα ευρήματα στο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Διαδερμικών Καρδιαγγειακών Παρεμβάσεων, τόνισε:
«Το SCAD αναγνωρίζεται όλο και συχνότερα ως αιτία οξέος στεφανιαίου συνδρόμου, παραμένει όμως ελλιπώς κατανοητό, με ελάχιστες κλινικές μελέτες για τον καθορισμό της καταλληλότερης θεραπείας. Διαπιστώσαμε ότι είναι συχνότερο σε νέες γυναίκες που δεν κυοφορούν και σε γυναίκες σε εμμηνόπαυση».
Η μελέτη ανέλυσε δεδομένα 123 ασθενών από το σερβικό μητρώο SCAD (2021-2024). Τα αποτελέσματα έδειξαν:
-
Το 85% των διαγνωσμένων ήταν γυναίκες, με μέση ηλικία τα 48 έτη.
-
Μόνο το 7% αφορούσε εγκύους ή λεχωΐδες, ενώ πάνω από το 1/3 ήταν γυναίκες στην εμμηνόπαυση.
-
Αν και οι περισσότερες δεν κάπνιζαν ούτε είχαν διαβήτη, το 50% είχε υψηλή αρτηριακή πίεση και το 46% υψηλή χοληστερόλη.
Ψυχολογικό στρες και σωματική καταπόνηση
Οι ερευνητές υπογράμμισαν ότι η πάθηση είναι «αυτόματη», δηλαδή δύσκολο να προβλεφθεί. Ως συχνότεροι πυροδοτητές (triggers) αναγνωρίστηκαν το έντονο ψυχικό ή συναισθηματικό στρες (40%) και η σωματική καταπόνηση.
Θεραπεία και Πρόληψη
Η αντιμετώπιση ποικίλλει:
-
Πάνω από τους μισούς ασθενείς έλαβαν φαρμακευτική αγωγή για την πρόληψη θρόμβων.
-
Το 40% υποβλήθηκε σε επέμβαση διάνοιξης της αρτηρίας (τοποθέτηση stent).
-
Η συστηματική παρακολούθηση της πίεσης, η καρδιακή αποκατάσταση και η ψυχολογική υποστήριξη μετά το επεισόδιο κρίνονται απαραίτητες για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών.
Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοείτε
Τα συμπτώματα του SCAD μοιάζουν με εκείνα του κλασικού εμφράγματος:
-
Πόνος ή σφίξιμο στο στήθος.
-
Πόνος που αντανακλά στα χέρια, τον αυχένα, τη γνάθο ή την πλάτη.
-
Ζάλη, δύσπνοια, έντονη κόπωση και ναυτία.
Η καθυστέρηση των ασθενοφόρων και οι μεγάλες λίστες αναμονής για εξετάσεις και νοσηλεία είναι επίσης παράγοντες που ενδέχεται να δυσχεραίνουν την κατάσταση.