Μνημείο κηρύχθηκε το σύνολο των φωτογραφιών της εκτέλεσης των 200 της Καισιαριανής από το Υπουργείο Πολιτισμού.
Μετά τη γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβούλιου Νεωτέρων Μνημείων, ολόκληρη η συλλογή φωτογραφιών Τ. de Craene / H. Heuer, κηρύχθηκε μνημείο λόγω της ιδιαίτερης ιστορικής αξίας της ως τεκμήριο διαμόρφωσης αντιλήψεων και στάσεων με εργαλείο την εικόνα, από την πλευρά των προπαγανδιστικών μηχανισμών των στρατευμάτων Κατοχής, στην Ελλάδα.
Από το «σφυρί» του eBay στην κρατική προστασία
Οι φωτογραφίες εμφανίστηκαν ξαφνικά στον e-bay, το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου. Φερόμενος ιδιοκτήτης είναι ο συλλέκτης Tim de Craene, που ειδικεύεται στα αναμνηστικά και εν γένει τεκμήρια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Μέσω της εταιρίας του, Crain’s Militaria, τις προσέφερε για πώληση.
Η ανακάλυψη τωΝ φωτογραφιών σόκαρε το πανελλήνιο και δημιούργησε έντονο ενδιαφέρον, από πολλές πλευρές, καθώς απεικονίζουν τα σπαραχτικά τελευταία λεπτά 200 φυλακισμένων πριν εκτελεστούν από τους Ναζί στην Καισαριανή.
Tim de Craene: «Σοκαρίστηκα από τους βανδαλισμούς στο Μνημείο»
Ο συλλέκτης, το πρωί της Δευτέρας 16.2, απέσυρε τις 12 φωτογραφίες από τον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών. Σε δήλωσή του στο Πρώτο Θέμα, ο Βέλγος πωλητής εξέφρασε τον αποτροπιασμό του για τους πρόσφατους βανδαλισμούς στο μνημείο της Καισαριανής, γεγονός που τον ώθησε να σταματήσει τη διαδικασία.
«Κατανοώ πλήρως ότι οι φωτογραφίες αυτές έχουν ευαίσθητο ιστορικό χαρακτήρα και σοκαρίστηκα βαθιά από τη ζημιά που προκλήθηκε χθες στο μνημείο της Καισαριανής. Γνωρίζω ότι τα συναισθήματα γύρω από το ζήτημα αυτό μπορεί να είναι έντονα και λυπάμαι που το θέμα εργαλειοποιείται και πολιτικά» δήλωσε.
Ωστόσο, παραμένει προς πώληση το σύνολο της συλλογής που είχε δημιουργήσει ο τότε Υπολοχαγός της Βέρμαχτ, Χέρμαν Χόιερ (Hermann Heuer). Ο Χόιερ, το 1943-1944 υπηρετούσε στο στρατόπεδο της Μαλακάσας, αλλά είχε λάβει εντολή να παρακολουθήσει ή και να συνδράμει – δεν είναι ξεκάθαρο – στην εκτέλεση των 200 Ελλήνων κρατουμένων που μεταφέρθηκαν από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, την Πρωτομαγιά του 1944. Η συλλογή των φωτογραφιών του, από περιοχές της κατεχόμενης Ευρώπης (Βέλγιο, Γαλλία, αλλά και Ελλάδα) όπου υπηρέτησε, βρέθηκε στα χέρια του συλλέκτη Tim de Craene.
Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη εξήγησε ότι: «Ο μηχανισμός προπαγάνδας που έστησε ο Γιόζεφ Γκέμπελς αξιοποίησε την αιχμή της τεχνολογίας ενημέρωσης της εποχής του -τον κινηματογράφο και την φωτογραφία- για να δημιουργήσει σκηνοθετημένα τεκμήρια “επιτυχίας” και διάδοσης της, ως εργαλείο επιρροής.»
«Οι φωτογραφίες της συλλογής δίνουν «πρόσωπο» στις ιστορικές μαρτυρίες για το ήθος και τον πατριωτισμό τους, λίγες στιγμές πριν από την εκτέλεσή τους και για αυτό είναι ανεκτίμητες. Αλλά και οι υπόλοιπες φωτογραφίες είναι πολύ σημαντικές, καθώς επιτρέπουν να πλαισιώσουμε το δράμα της κατεχόμενης Ελλάδας και με το βλέμμα του κατακτητή» δήλωσε η Υπουργός.
Η αρμόδια Διεύθυνση Νεώτερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς επικοινώνησε άμεσα με τον συλλέκτη και εμπειρογνώμονες μεταβαίνουν την Παρασκευή στην έδρα του, στο Έβεργκεμ του Βελγίου, ώστε να διαπιστώσουν εκ του σύνεγγυς τη συλλογή και να συνομιλήσουν μαζί του. Με την σημερινή κήρυξη της συλλογής ως μνημείο, το Υπουργείο Πολιτισμού αποκτά το έρεισμα για να την διεκδικήσει και να την αποκτήσει εκ μέρους του ελληνικού κράτους.