Σαφές μήνυμα ότι η Ελλάδα επιδιώκει σταθερότητα χωρίς εκπτώσεις στις θέσεις της έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σε συνέντευξή του στο περιοδικό Foreign Policy, με αφορμή το ταξίδι του στην Άγκυρα και τη συνάντηση με τον Ταγίπ Ερντογάν. Ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι η βασική διαφορά με την Τουρκία, η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών, παραμένει άλυτη εδώ και δεκαετίες, υπογραμμίζοντας όμως ότι τα τελευταία χρόνια έχει γίνει συστηματική προσπάθεια αποκλιμάκωσης και οικοδόμησης μιας λειτουργικής σχέσης σε επιμέρους τομείς.
Όπως ανέφερε, θα μεταβεί στην τουρκική πρωτεύουσα διατυπώνοντας ξεκάθαρα τις ελληνικές θέσεις, επιδιώκοντας παράλληλα να χτίσει πάνω στην πρόοδο που έχει σημειωθεί τον τελευταίο χρόνο, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι δεν διαβλέπει σοβαρούς κινδύνους κλιμάκωσης. Τόνισε μάλιστα ότι, σε σύγκριση με την περίοδο πριν από τέσσερα ή πέντε χρόνια, η κατάσταση είναι σαφώς λιγότερο περίπλοκη, σημειώνοντας πως τόσο ο ίδιος όσο και ο Ταγίπ Ερντογάν αναγνωρίζουν ότι υπάρχουν ήδη αρκετά προβλήματα στην περιοχή και δεν χρειάζεται να προστεθούν νέα.
Έμφαση στην αποτροπή, αλλά και στους διαύλους επικοινωνίας
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στάθηκε ιδιαίτερα στην ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας της χώρας, επισημαίνοντας ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις είναι σήμερα πολύ ισχυρότερες σε σχέση με πριν από έξι χρόνια. Ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα είναι από τη φύση της αμυντική δύναμη, αλλά οφείλει να διαθέτει αξιόπιστη αποτροπή, κάτι που, όπως είπε, έχει επιτευχθεί. Στο ίδιο πλαίσιο, υπογράμμισε ότι οι ανοιχτοί δίαυλοι επικοινωνίας και οι μηχανισμοί αποκλιμάκωσης συμβάλλουν ώστε το ελληνοτουρκικό να μη μετατραπεί σε νέα πηγή αστάθειας, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι “χρειάζονται δύο για να χορέψουν”, αλλά και ότι οι δύο χώρες είναι καταδικασμένες από τη γεωγραφία να ζουν δίπλα-δίπλα.
Αναφορά έκανε και στο μέτρο της θεώρησης εισόδου επί τόπου για Τούρκους πολίτες στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, σημειώνοντας ότι δεκάδες χιλιάδες επισκέπτες από τη γειτονική χώρα έχουν ταξιδέψει στην Ελλάδα από τότε που εφαρμόστηκε. Παράλληλα, μίλησε για τη συνεργασία με την Τουρκία στο μεταναστευτικό, με στόχο την αντιμετώπιση των κυκλωμάτων διακινητών, υπενθυμίζοντας το πρόσφατο τραγικό περιστατικό στο Αιγαίο με απώλειες ανθρώπινων ζωών. Όπως είπε, η προκαταρκτική ενημέρωση κάνει λόγο για σύγκρουση σκάφους του Λιμενικού με μικρότερο σκάφος υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες, τονίζοντας ότι απαιτείται πλήρης και διαφανής έρευνα.
Ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι το Λιμενικό Σώμα δεν είναι “επιτροπή υποδοχής”, αλλά έχει αποστολή τόσο την προστασία των συνόρων όσο και τη διάσωση ανθρώπινων ζωών, επισημαίνοντας ότι χωρίς τη δράση του θα υπήρχαν πολύ περισσότερα θύματα σε τέτοιου είδους περιστατικά.
Σε ό,τι αφορά την άμυνα, υπενθύμισε ότι η Ελλάδα δαπανά εδώ και χρόνια πάνω από το 2% του ΑΕΠ της, ενώ σήμερα βρίσκεται πάνω από το 3%, λόγω των ιδιαίτερων γεωπολιτικών της προκλήσεων. Τόνισε ότι μετά την επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ, μεγάλο μέρος της Ευρώπης συνειδητοποίησε την ανάγκη να πάρει πιο σοβαρά τη στρατηγική της αυτονομία, μιλώντας για ένα “βίαιο ξύπνημα” που, όπως είπε, ήταν αναγκαίο. Επανέλαβε την ανάγκη η Ευρώπη να αναπτύξει τη δική της αμυντική αρχιτεκτονική, ανεξαρτήτως των εξελίξεων στο ΝΑΤΟ.
Αναφερόμενος στη διεθνή τάξη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι η Ελλάδα παραμένει σταθερός υποστηρικτής του διεθνούς δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας, ιδίως στο πλαίσιο των περιφερειακών της διαφορών. Την ίδια ώρα, όμως, ξεκαθάρισε ότι η χώρα δεν είναι αφελής και ότι σε ένα πιο “συναλλακτικό” διεθνές περιβάλλον οφείλει να ενισχύσει την οικονομική, αμυντική και ήπια ισχύ της, επαναπροσδιορίζοντας τη θέση της μετά τη δεκαετή κρίση.
Για τη διατλαντική σχέση, τόνισε ότι δεν είναι έτοιμος να κηρύξει το τέλος της μεταπολεμικής τάξης και ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να εμπλέκεται εποικοδομητικά με τις Ηνωμένες Πολιτείες, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική εταιρική σχέση των δύο χωρών στους τομείς της ασφάλειας και της άμυνας. Αναφέρθηκε και στο ενδεχόμενο εμπορικών εντάσεων, σημειώνοντας ότι η Ευρώπη έχει ξεκαθαρίσει τα όριά της, παραμένοντας ανοιχτή στον διάλογο αλλά χωρίς να επιδιώκει κλιμάκωση.
Στο μεταναστευτικό, επανέλαβε τη θέση για αυστηρότητα απέναντι στην παράτυπη μετανάστευση και ταυτόχρονα γενναιοδωρία στις νόμιμες οδούς, υπογραμμίζοντας ότι όσοι δεν δικαιούνται άσυλο θα πρέπει να επιστρέφονται, ενώ όσοι έρχονται νόμιμα για εργασία είναι ευπρόσδεκτοι. Σημείωσε, μάλιστα, ότι η ανεργία έχει πέσει κάτω από το 8% και ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει ελλείψεις εργατικού δυναμικού, κάτι που καθιστά αναγκαίες τις συμφωνίες κινητικότητας με τρίτες χώρες.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην ενέργεια, επισημαίνοντας ότι οι ανανεώσιμες πηγές καλύπτουν πλέον πάνω από το 50% της ηλεκτρικής παραγωγής της χώρας και ότι η Ελλάδα έχει μετατραπεί σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι το φυσικό αέριο θα παραμείνει αναγκαίο στο προβλέψιμο μέλλον, τονίζοντας τον ρόλο της χώρας ως κόμβου LNG για τα Βαλκάνια και την ευρύτερη περιοχή. Αναφέρθηκε επίσης στις έρευνες για υδρογονάνθρακες με τη συμμετοχή της Chevron και της Exxon, καθώς και στη σημασία των επενδύσεων στα δίκτυα και στη ΔΕΗ, ώστε να στηριχθεί η ενεργειακή μετάβαση και η μείωση των τιμών ρεύματος.
Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα μπορεί να συνδυάζει υψηλές αμυντικές δαπάνες, δημοσιονομική σταθερότητα και ανάπτυξη, σημειώνοντας πως αυτό το μοντέλο θα πρέπει να αποτελέσει παράδειγμα και για την Ευρώπη, ειδικά σε μια περίοδο που η συζήτηση για την ανταγωνιστικότητα και τη χρηματοδότηση της άμυνας επιστρέφει δυναμικά στο προσκήνιο.