Με ταχείς ρυθμούς συνεχίζονται τα έργα στη Γραμμή 4 του Μετρό της Αθήνας, με τις σήραγγες να κατασκευάζονται ήδη σε μεγάλο μήκος από τους δύο μετροπόντικες. Παράλληλα, κυβερνητικοί παράγοντες επισημαίνουν ότι, από τις σχεδιαζόμενες επεκτάσεις, προτεραιότητα δίνεται στη νότια κατεύθυνση, προς Γλυφάδα, ώστε το δίκτυο να συνδεθεί με τη μεγάλη αστική ανάπλαση στο Ελληνικό. Στον σχεδιασμό, μάλιστα, η επέκταση προς Γλυφάδα προβλέπεται να έχει δύο διακλαδώσεις, μία προς Άνω Γλυφάδα και μία προς το κέντρο της πόλης μέσω Ελληνικού, κάτι που θα σηματοδοτήσει για πρώτη φορά δύο κλάδους στην ίδια γραμμή Μετρό.
Οι μετροπόντικες «Νίκη» και «Αθηνά» και το χρονοδιάγραμμα
Ο μετροπόντικας «Νίκη» ξεκίνησε από το Φρέαρ ΤΒΜ Άλσος Βεΐκου και έχει ήδη ξεπεράσει τον σταθμό Ελικώνος, βρισκόμενος κοντά στον επόμενο σταθμό Κυψέλη, έχοντας κατασκευάσει περίπου 2.600 μέτρα έτοιμης σήραγγας. Μετά την Κυψέλη και τις απαραίτητες εργασίες συντήρησης, αναμένεται να συνεχίσει προς τον σταθμό Δικαστήρια και στη συνέχεια προς Αλεξάνδρας, Εξάρχεια, Ακαδημίας και Κολωνάκι. Με βάση το υφιστάμενο χρονοδιάγραμμα, η πορεία του προβλέπεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026, με έξοδο από το ειδικό φρέαρ στην περιοχή του σταθμού Ευαγγελισμός.
Ο δεύτερος μετροπόντικας, «Αθηνά», ξεκίνησε από το Φρέαρ ΤΒΜ Κατεχάκη και έχει ξεπεράσει τον σταθμό Καισαριανή, έχοντας κατασκευάσει περίπου 4.500 μέτρα έτοιμης σήραγγας, με κατεύθυνση τον νέο σταθμό Ευαγγελισμός. Η ολοκλήρωση της διαδρομής του εκτιμάται στις αρχές του 2026, επίσης με έξοδο από το ειδικό φρέαρ του Ευαγγελισμού. Για λόγους χρόνου, οι μετροπόντικες διέρχονται από τους μελλοντικούς σταθμούς χωρίς αυτοί να έχουν ακόμη διανοιχθεί, πρακτική που προβλέπεται να ακολουθηθεί και στα επόμενα τμήματα.
Σταθμοί, αρχαιολογικά και τεχνικά εμπόδια
Σε αρκετούς σταθμούς τα εργοτάξια βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη. Στους Άλσος Βεΐκου, Γαλάτσι, Ελικώνος, Κυψέλη, Δικαστήρια, Αλεξάνδρας, Ακαδημία, Κολωνάκι, Ζωγράφου, Καισαριανή και Ιλίσια τα έργα κατασκευής τρέχουν, ενώ πρόσφατα παραδόθηκαν στην ανάδοχο κοινοπραξία και κρίσιμα μέτωπα όπως οι σταθμοί Εξάρχεια και Ζωγράφου.
Την ίδια ώρα, υπάρχουν «ανοιχτά» ζητήματα που επηρεάζουν επιμέρους εργασίες. Στην Πανεπιστημιούπολη βρίσκεται σε εξέλιξη αρχαιολογική διασωστική έρευνα, καθώς εντοπίστηκε αρχαία οδός. Στον σταθμό Γουδή ολοκληρώθηκαν οι ανασκαφές, ωστόσο προέκυψε θέμα με κεντρικό αγωγό της ΕΥΔΑΠ και εξετάζεται η βέλτιστη τεχνική λύση. Στον Ευαγγελισμό συνεχίζεται η γνωστή προσφυγή που αφορά το πάρκο Ριζάρη, ενώ έχει προστεθεί και αντίθεση του Δήμου Αθηναίων.
Με βάση τη συμβατική υποχρέωση και εφόσον δεν προκύψουν απρόβλεπτες κατασκευαστικές δυσκολίες, η ολοκλήρωση των έργων του τμήματος Α’ «Άλσος Βεΐκου–Γουδή» τοποθετείται στα τέλη του 2029.
Επέκταση Γραμμής 2 προς Ίλιον
Η επέκταση που «τρέχει» αυτή τη στιγμή στην Αττική είναι η Γραμμή 2 προς Ίλιον, μήκους περίπου 4 χιλιομέτρων, με τρεις νέους σταθμούς, Παλατιανή, Ίλιον και Άγιος Νικόλαος. Στο ίδιο έργο εντάσσονται η επέκταση και ο εκσυγχρονισμός του αμαξοστασίου στον Ελαιώνα, καθώς και η αναβάθμιση/αντικατάσταση υφιστάμενων ηλεκτρομηχανολογικών συστημάτων στις Γραμμές 2 και 3. Έχει ολοκληρωθεί το πρώτο στάδιο του διαγωνισμού και αναμένεται το δεύτερο, με εκτιμώμενη έναρξη κατασκευής το 2027 και συμβατικό χρόνο παράδοσης πέντε ετών.
Στον σχεδιασμό προβλέπεται και σταθμός μετεπιβίβασης στην Παλατιανή, σε παρακείμενο χώρο, με υπόγειο πάρκινγκ τριών επιπέδων δυναμικότητας 150 Ι.Χ. και διαμόρφωση χώρου μετεπιβίβασης λεωφορείων στην επιφάνεια. Το τμήμα μέχρι την περιοχή του Αγίου Νικολάου εκτιμάται ότι θα εξυπηρετεί τουλάχιστον 67.000 επιβάτες ημερησίως, ενώ σε ακτίνα 500 μέτρων υπολογίζεται ότι θα εξυπηρετούνται περίπου 42.000 κάτοικοι και περίπου 5.000 θέσεις εργασίας.
Η «επόμενη μέρα» της Γραμμής 4 και οι προτεραιότητες
Η Νέα Γραμμή 4 δεν περιορίζεται στο τμήμα Α’, καθώς ο ευρύτερος σχεδιασμός την «απλώνει» σε σχήμα U, με συνολικό μήκος 38,2 χλμ και 35 σταθμούς, μέσω πέντε διακριτών τμημάτων. Κεντρικό επόμενο έργο που έχει προτεραιοποιηθεί είναι το τμήμα «Γουδή–Λυκόβρυση», που περνά από τον άξονα της λεωφόρου Κηφισίας, με στόχο να αντιμετωπιστεί το έντονο κυκλοφοριακό φορτίο και να ενισχυθεί η πρόσβαση των Βορείων Προαστίων σε μέσα σταθερής τροχιάς, εξυπηρετώντας παράλληλα μεγάλους πόλους όπως το ΟΑΚΑ και το εμπορικό κέντρο της περιοχής.
Στον νότιο τομέα, η επέκταση προς Γλυφάδα παραμένει στον εθνικό σχεδιασμό και εξετάζεται η τελική χάραξη, με δύο κλάδους, προς Άνω Γλυφάδα και προς το κέντρο της Γλυφάδας μέσω Ελληνικού. Πρόκειται για έργο που απαιτεί ωρίμανση μελετών και κατοχύρωση χρηματοδότησης, ωστόσο εμφανίζεται ως βασική προτεραιότητα μαζί με την επέκταση της Γραμμής 4 προς Μαρούσι και Εθνική Οδό μέσω Κηφισιάς.
Στο συνολικό «πακέτο» μελετών περιλαμβάνονται επίσης η σύνδεση του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος με το υφιστάμενο δίκτυο, καθώς και η διερεύνηση υπόγειας επέκτασης της Γραμμής 1 βόρεια από την Κηφισιά προς Νέα Ερυθραία και Εθνική Οδό. Οι επεκτάσεις αυτές βρίσκονται σε φάση ωρίμανσης και τελούν υπό την αίρεση της χρηματοδότησης.
Στόχος, με την προώθηση των βασικών επεκτάσεων, είναι το δίκτυο της Αθήνας να ξεπεράσει για πρώτη φορά το όριο των 100 σταθμών, αλλάζοντας ριζικά τον συγκοινωνιακό χάρτη της Αττικής την επόμενη δεκαετία.