Την ανάγκη οι σχέσεις μεταξύ εταίρων και συμμάχων να διέπονται από φιλία και αμοιβαίο σεβασμό υπογράμμισε ο Αντόνιο Κόστα, στις δηλώσεις του μετά την ολοκλήρωση του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες, το οποίο ήταν αφιερωμένο στις διατλαντικές σχέσεις και τις εξελίξεις στην Αρκτική.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου έκανε λόγο για μια σχέση Ευρώπης–Ηνωμένων Πολιτειών που έχει οικοδομηθεί ιστορικά και παραμένει κρίσιμη, τονίζοντας ότι οι αποφάσεις της άτυπης συνάντησης επιβεβαίωσαν το κοινό συμφέρον των δύο πλευρών για την ασφάλεια της Αρκτικής, κυρίως μέσω του ΝΑΤΟ. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι μόνο το Βασίλειο της Δανίας και η Γροιλανδία μπορούν να λαμβάνουν αποφάσεις για ζητήματα που τις αφορούν άμεσα, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να κινείται σταθερά με βάση το διεθνές δίκαιο, την εδαφική ακεραιότητα και την εθνική κυριαρχία.
Δασμοί, Αρκτική και «μη κλιμάκωση» απέναντι στην Ουάσιγκτον
Ο Αντόνιο Κόστα χαρακτήρισε «θετική εξέλιξη» την ανακοίνωση ότι δεν θα επιβληθούν νέοι αμερικανικοί δασμοί στην Ευρώπη, επισημαίνοντας ότι μια τέτοια κίνηση θα ήταν ασύμβατη με τη συμφωνία εμπορίου ΕΕ–ΗΠΑ. Όπως ανέφερε, στόχος της Ένωσης παραμένει η αποτελεσματική σταθεροποίηση των διμερών εμπορικών σχέσεων, ενώ ξεκαθάρισε ότι η ΕΕ διαθέτει τη δύναμη και τα εργαλεία για να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της, τα κράτη-μέλη, τους πολίτες και τις επιχειρήσεις της, εφόσον αυτό καταστεί αναγκαίο.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται «σε σαφώς καλύτερη θέση απ’ ό,τι πριν από 24 ώρες», τονίζοντας πως υπήρξε αδιαμφισβήτητη αλληλεγγύη προς τη Γροιλανδία και τη Δανία, αλλά και στήριξη στα έξι κράτη-μέλη που απειλούνταν με δασμούς. Η ίδια σημείωσε ότι η εμπλοκή με τις Ηνωμένες Πολιτείες έγινε με αυστηρότητα αλλά χωρίς κλιμάκωση, υπογραμμίζοντας ότι η ΕΕ ήταν καλά προετοιμασμένη με εμπορικά αντίμετρα και θεσμικά εργαλεία.
Η πρόεδρος της Επιτροπής ανέφερε ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική βασίστηκε σε τέσσερις πυλώνες: αυστηρότητα, επαφή, ετοιμότητα και ενότητα. Παράλληλα, αποκάλυψε ότι στον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ένωσης έχει ήδη προταθεί ο διπλασιασμός της οικονομικής υποστήριξης προς τη Γροιλανδία, ενώ αναμένεται και ένα ουσιαστικό πακέτο επενδύσεων για την περιοχή.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ανάγκη ενίσχυσης των ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων στην Αρκτική, κάνοντας λόγο για εξοπλισμούς προσαρμοσμένους στις ιδιαίτερες συνθήκες της περιοχής, όπως ένα ευρωπαϊκό παγοθραυστικό, αλλά και για ενίσχυση των συμφωνιών ασφάλειας και άμυνας με εταίρους όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Νορβηγία και η Ισλανδία. Όπως τόνισε, η ασφάλεια της Αρκτικής αποτελεί κρίσιμο γεωπολιτικό ζήτημα, με το ΝΑΤΟ να παραμένει το βασικό πλαίσιο συζήτησης, χωρίς αυτό να μειώνει τη σημασία του ρόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στη συνέντευξη Τύπου, οι δύο πρόεδροι ρωτήθηκαν για την επιλογή της «μη κλιμάκωσης» απέναντι στις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αντόνιο Κόστα επανέλαβε ότι η Ευρώπη είναι ειλικρινής με φίλους και συμμάχους και θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τις αρχές της με φιλία και σεβασμό, ενώ η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σημείωσε ότι η ΕΕ κατάφερε να αντισταθεί παραμένοντας αποφασισμένη, ενωμένη και χωρίς να οδηγηθεί σε κλιμάκωση.
Κλείνοντας, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αναφέρθηκε στη φιλόδοξη ευρωπαϊκή ατζέντα για την άμυνα, την ανταγωνιστικότητα και τη στρατηγική αυτονομία, επισημαίνοντας ότι τα ζητήματα αυτά θα βρεθούν στο επίκεντρο της επόμενης Συνόδου Κορυφής, στις 12 Φεβρουαρίου, η οποία θα είναι αφιερωμένη στην ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς στο νέο γεωοικονομικό περιβάλλον.