Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ανακοίνωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέληξε σε συμφωνία για τη δημιουργία του European Defence Industry Programme (EDIP), ενός νέου ταμείου ύψους 1,5 δισεκατομμυρίου ευρώ που θα χρηματοδοτεί κοινά σχέδια και επενδύσεις στην αμυντική βιομηχανία κατά την περίοδο 2025-2027.
Η πρωτοβουλία στοχεύει στη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από εξοπλισμούς εκτός ΕΕ και στην ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής. Μέχρι σήμερα, πάνω από το 60% των αγορών όπλων και πυρομαχικών προέρχονται από εταιρείες των ΗΠΑ – ποσοστό που οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να περιορίσουν στο 45%.
Πολιτικός συμβιβασμός μετά από μακρές διαπραγματεύσεις
Η συμφωνία επετεύχθη ύστερα από δύσκολες διαπραγματεύσεις, καθώς ορισμένα κράτη μέλη ζητούσαν μεγαλύτερη ευελιξία για αγορές από βιομηχανίες εκτός ΕΕ. Ο τελικός συμβιβασμός προβλέπει ότι το κόστος εξοπλισμών που κατασκευάζονται εκτός Ευρώπης ή σε χώρες εταίρους, όπως η Νορβηγία, δεν θα ξεπερνά το 35% του συνολικού προϋπολογισμού των επενδύσεων.
Ο Γάλλος ευρωβουλευτής Ξαβιέ Μπελαμί χαρακτήρισε τη συμφωνία “μείζον βήμα για την ασφάλεια της ηπείρου”, ενώ ο συνεισηγητής Ραφαέλ Γκλιξμάν τόνισε πως “η Ευρώπη πρέπει επιτέλους να είναι ικανή να υπερασπιστεί τον εαυτό της, και το EDIP δημιουργήθηκε ακριβώς γι’ αυτό”.
Ενίσχυση και για την Ουκρανία
Μέρος των κονδυλίων –περίπου 300 εκατομμύρια ευρώ– θα κατευθυνθεί στην Ουκρανία, προκειμένου να στηρίξει την αμυντική της ικανότητα. Παράλληλα, χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και ο Καναδάς θα συνεισφέρουν χρηματοδοτικά στο πρόγραμμα, αυξάνοντας το συνολικό διαθέσιμο κεφάλαιο.
Το EDIP θέτει για πρώτη φορά ένα ενιαίο νομικό πλαίσιο που θα επιτρέπει κοινές επενδύσεις και προμήθειες στον τομέα της άμυνας, κάτι που έως τώρα αποτελούσε αποκλειστική ευθύνη των κρατών μελών.
Προς έναν «οδικό χάρτη» άμυνας έως το 2030
Παράλληλα με την έγκριση του EDIP, η ΕΕ παρουσίασε τις βασικές γραμμές ενός οδικού χάρτη για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας έως το 2030, στο πλαίσιο της προσπάθειας για αυξημένη στρατηγική αυτονομία και αντιμετώπιση της ρωσικής απειλής.