Ραγδαίες είναι οι εξελίξεις στο μέτωπο της πολυαναμενόμενης συνάντησης των αντιπροσωπειών των ΗΠΑ και του Ιράν, καθώς η διαφωνία για την τοποθεσία και τη μορφή των συνομιλιών απειλεί να τινάξει στον αέρα τη διπλωματική προσπάθεια. Σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλείται το Axios, η Ουάσιγκτον ξεκαθάρισε την Τετάρτη στην Τεχεράνη ότι δεν αποδέχεται το αίτημα για αλλαγή του τόπου και του πλαισίου των συνομιλιών που έχουν προγραμματιστεί για την Παρασκευή στην Κωνσταντινούπολη.
Η αντιπαράθεση αυτή, όπως σημειώνει το Axios, ενδέχεται να μπλοκάρει τη διπλωματική οδό και να ωθήσει τον Ντόναλντ Τραμπ προς τη στρατιωτική επιλογή, την οποία έχει αφήσει ανοιχτή με επανειλημμένες δηλώσεις του το τελευταίο διάστημα. Υπενθυμίζεται ότι οι δύο πλευρές είχαν συμφωνήσει να συναντηθούν στην Κωνσταντινούπολη, παρουσία και άλλων χωρών της Μέσης Ανατολής ως παρατηρητών.
Ωστόσο, οι Ιρανοί ανακοίνωσαν την Τρίτη ότι επιθυμούν τη μεταφορά των συνομιλιών στο Ομάν και τη διεξαγωγή τους σε καθαρά διμερή μορφή, προκειμένου να διασφαλίσουν ότι η ατζέντα θα περιοριστεί αποκλειστικά στο πυρηνικό τους πρόγραμμα και δεν θα επεκταθεί σε άλλα ζητήματα, όπως το πυραυλικό οπλοστάσιο, που αποτελούν προτεραιότητα για τις ΗΠΑ και τις χώρες της περιοχής. Όπως αναφέρει το Axios, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι εξέτασαν το αίτημα, αλλά την Τετάρτη αποφάσισαν να το απορρίψουν.
«Τους είπαμε ότι είναι ή αυτό ή τίποτα, και είπαν “εντάξει, τότε τίποτα”», δήλωσε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι αν η Τεχεράνη επιστρέψει στην αρχική μορφή της συμφωνίας, οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να συναντηθούν είτε αυτή την εβδομάδα είτε την επόμενη. «Θέλουμε να καταλήξουμε σε μια πραγματική συμφωνία γρήγορα, αλλιώς θα εξετάσουμε άλλες επιλογές», σημείωσε, παραπέμποντας στις απειλές Τραμπ για στρατιωτική δράση.
Μετά τις εξελίξεις αυτές, Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι ο απεσταλμένος του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ, και ο σύμβουλος και γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, που επρόκειτο να συμμετάσχουν στη συνάντηση, αναμένεται να ταξιδέψουν την Πέμπτη στο Κατάρ για συνομιλίες με τον πρωθυπουργό με αντικείμενο το Ιράν. Στη συνέχεια, ωστόσο, σχεδιάζουν να επιστρέψουν στο Μαϊάμι αντί να μεταβούν για συνάντηση με τους Ιρανούς.
Ρούμπιο: Στο τραπέζι και οι πύραυλοι
Σαφές μήνυμα ότι οι συνομιλίες δεν μπορούν να περιοριστούν μόνο στο πυρηνικό πρόγραμμα έστειλε την Τετάρτη και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο. Όπως δήλωσε, μια ουσιαστική διαπραγμάτευση θα πρέπει να περιλαμβάνει και το πυραυλικό οπλοστάσιο της Τεχεράνης, την υποστήριξη που παρέχει σε ομάδες στη Μέση Ανατολή, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει τον ίδιο της τον πληθυσμό.
«Εάν οι Ιρανοί θέλουν να συναντηθούν, είμαστε έτοιμοι», είπε, διευκρινίζοντας όμως ότι για να υπάρξει πραγματικό αποτέλεσμα, οι συνομιλίες θα πρέπει να καλύψουν το βεληνεκές των βαλλιστικών πυραύλων, την περιφερειακή πολιτική του Ιράν και το πυρηνικό του πρόγραμμα, καθώς και ζητήματα εσωτερικής διακυβέρνησης.
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη έχει επανειλημμένα τονίσει ότι οποιεσδήποτε διαπραγματεύσεις πρέπει να περιοριστούν αποκλειστικά στο πυρηνικό της πρόγραμμα, απορρίπτοντας κάθε συζήτηση για τους πυραύλους ή για την υποστήριξη που παρέχει σε περιφερειακούς «εταίρους». Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος ξεκαθάρισε ότι το πυραυλικό πρόγραμμα «είναι εκτός συζήτησης».
Ο Ρούμπιο σημείωσε ακόμη ότι ο Γουίτκοφ ήταν έτοιμος να μεταβεί στην Τουρκία για τη συνάντηση, αλλά υπάρχουν «αντικρουόμενες αναφορές» σχετικά με το αν η Τεχεράνη έχει τελικά συμφωνήσει. «Αυτό βρίσκεται ακόμη υπό επεξεργασία», ανέφερε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων αλλαγών στο ήδη τεταμένο διπλωματικό σκηνικό.