Πενταετής, αντί δεκαετούς, γίνεται από 01.01.2026 η παραγραφή των αξιώσεων του ΕΦΚΑ για την είσπραξη οφειλών από ασφαλιστικές εισφορές, αλλά μόνο για απαιτήσεις που προέρχονται από ασφαλιστέα εργασία ή υπηρεσία που θα παρασχεθεί μετά την ημερομηνία αυτή. Για εισφορές που αφορούν εργασία έως και 31.12.2025, εξακολουθεί να ισχύει η δεκαετής παραγραφή.
Η αλλαγή προβλέπεται στο άρθρο 6 του ν. 4997/2022, το οποίο τίθεται σε εφαρμογή κατόπιν σχετικής απόφασης του Συμβούλιο της Επικρατείας, «κλειδώνοντας» ένα νέο, μικρότερο χρονικό παράθυρο εντός του οποίου ο ΕΦΚΑ οφείλει να κινεί τις διαδικασίες αναζήτησης των οφειλών.
Πότε ξεκινά και πότε ολοκληρώνεται η παραγραφή
Για οφειλές που αφορούν ασφαλιστέα εργασία ή υπηρεσία έως 31.12.2025, η παραγραφή παραμένει δεκαετής και «τρέχει» ανεξάρτητα από το πότε βεβαιώθηκε η απαίτηση. Η αφετηρία ορίζεται την πρώτη ημέρα του επόμενου έτους από εκείνο μέσα στο οποίο παρασχέθηκε η ασφαλιστέα εργασία ή υπηρεσία.
Στην πράξη:
-
για εισφορές του 2026, η παραγραφή ξεκινά την 01.01.2027 και ολοκληρώνεται την 31.12.2031 (πενταετία),
-
για εισφορές του 2025, η παραγραφή ξεκινά την 01.01.2026 και ολοκληρώνεται την 31.12.2035 (δεκαετία), εφόσον δεν διακοπεί.
Πότε διακόπτεται η παραγραφή
Ο νόμος δεν παρέχει «λευκή επιταγή» σε όσους αφήνουν τις οφειλές να χρονίζουν. Η παραγραφή διακόπτεται στις περιπτώσεις που προβλέπονται για τις χρηματικές απαιτήσεις του Δημοσίου, όπως:
-
ενέργειες αναγκαστικής είσπραξης και πράξεις εκτέλεσης,
-
δικαστικές και συλλογικές διαδικασίες (πτώχευση, κατάταξη σε πλειστηριασμό, εκκαθαρίσεις),
-
κοινοποίηση πράξης βεβαίωσης της οφειλής στον υπόχρεο.
Τι ισχύει για ασφαλιστική ενημερότητα
Ρητά προβλέπεται ότι απαίτηση που έχει υποπέσει σε παραγραφή δεν λαμβάνεται υπόψη για την έκδοση αποδεικτικού ασφαλιστικής ενημερότητας ή βεβαίωσης οφειλής που επέχει θέση ασφαλιστικής ενημερότητας.
Μεταβατικές διατάξεις και καταβληθέντα ποσά
Στο μεταβατικό σκέλος διευκρινίζεται ότι οφειλές για τις οποίες παρήλθε ο χρόνος παραγραφής χωρίς διακοπή θεωρούνται παραγεγραμμένες, ακόμη και αν:
-
έχει κοινοποιηθεί ατομική ειδοποίηση,
-
έχει γίνει καταβολή έναντι της βεβαιωθείσας οφειλής,
-
η οφειλή υπήχθη σε ρύθμιση μετά την παρέλευση του χρόνου παραγραφής.
Τα ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί για εξόφληση παραγεγραμμένων οφειλών δεν αναζητούνται.
Πρόβλεψη για μη μισθωτούς
Ειδική ρύθμιση αφορά τους μη μισθωτούς ασφαλισμένους: εφόσον υπάρχουν παραγεγραμμένες απαιτήσεις από εισφορές, μπορούν με αίτηση που υποβάλλεται ταυτόχρονα με την αίτηση συνταξιοδότησης να ζητήσουν τον συνυπολογισμό του συνόλου ή μέρους του ασφαλιστικού χρόνου που «καλύπτει» η παραγραφή. Στην περίπτωση αυτή, ο ασφαλισμένος καταβάλλει τις οφειλόμενες εισφορές και τις συναφείς επιβαρύνσεις για τον χρόνο που ζητά να εξαιρεθεί από την παραγραφή.