Το 2026 διαμορφώνεται ήδη ως μια χρονιά έντονων πιέσεων για το διαθέσιμο εισόδημα νοικοκυριών και επιχειρήσεων, καθώς διαδοχικές ανατιμήσεις σε βασικές υπηρεσίες και αγαθά συμπίπτουν με αυξήσεις μισθών και φορολογικές ελαφρύνσεις που εξελίσσονται με σαφώς βραδύτερο ρυθμό. Το τελικό ισοζύγιο παραμένει αρνητικό για την αγοραστική δύναμη, με την ακρίβεια να προηγείται και να περιορίζει την πραγματική αποτελεσματικότητα των μέτρων στήριξης.
Νερό: αυξήσεις έως 20% στα νοικοκυριά και 32,5% στις επιχειρήσεις
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα νέα τιμολόγια νερού της ΕΥΔΑΠ, που τίθενται σε ισχύ από τις αρχές του 2026. Για ορισμένες κατηγορίες κατανάλωσης, οι αυξήσεις υπερβαίνουν το 20% στα νοικοκυριά και φτάνουν έως το 32,5% στις επιχειρήσεις.
Ιδιαίτερα επιβαρυμένα εμφανίζονται τα νοικοκυριά χαμηλής και μεσαίας κατανάλωσης, όπου το πάγιο αποτελεί σημαντικό μέρος του λογαριασμού. Ο διπλασιασμός του παγίου ύδρευσης, σε συνδυασμό με την εισαγωγή νέου παγίου αποχέτευσης, οδηγεί σε αισθητές αυξήσεις: σε τριμηνιαίους λογαριασμούς 50–60 ευρώ, η επιβάρυνση αντιστοιχεί σε 12%–15%, ενώ σε ακόμη χαμηλότερες καταναλώσεις μπορεί να αγγίξει ή και να ξεπεράσει το 20%.
Ρεύμα: συγκρατημένες αυξήσεις, αλλά ανοδική τάση
Το νέο έτος ξεκινά με ανοδικές ενδείξεις και στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Αν και οι αυξήσεις στα τιμολόγια ρεύματος εκτιμάται ότι θα είναι συγκρατημένες τους πρώτους μήνες του 2026, η πορεία της χονδρικής αγοράς εμφανίζει σαφή σημάδια ανόδου, περιορίζοντας τα περιθώρια απορρόφησης των πιέσεων από τους παρόχους.
Οι εταιρείες ενέργειας αναμένεται να κινηθούν με προσεκτική πολιτική τιμών, ώστε να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητά τους και να περιορίσουν τις αντιδράσεις των καταναλωτών. Ωστόσο, η γενική τάση παραμένει ανοδική, ειδικά ενόψει της σταδιακής εισαγωγής νέων τιμολογιακών εργαλείων στην αγορά.
Ιδιωτική ασφάλιση υγείας: αυξήσεις άνω του 10%
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και οι εξελίξεις στην ιδιωτική ασφάλιση υγείας. Από το 2026 αναμένονται αυξήσεις ασφαλίστρων που σε πολλές περιπτώσεις θα ξεπεράσουν το 10%, μετά την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία ανοίγει τον δρόμο για μονομερείς αναπροσαρμογές από τις ασφαλιστικές εταιρείες.
Παρά τις αυστηρές προϋποθέσεις διαφάνειας και ενημέρωσης, οι κάτοχοι πολυετών και ισόβιων συμβολαίων έρχονται αντιμέτωποι με σημαντικές επιβαρύνσεις, σε μια περίοδο συνεχούς αύξησης του κόστους υγείας. Η απουσία ενεργοποιημένου επίσημου δείκτη αναφοράς της ΕΛΣΤΑΤ εντείνει την αβεβαιότητα και αφήνει μεγαλύτερα περιθώρια κινήσεων στις εταιρείες.
Μισθοί: αυξήσεις που δεν καλύπτουν το κόστος ζωής
Στο μέτωπο των εισοδημάτων, η βασική παρέμβαση αφορά τον κατώτατο μισθό, ο οποίος αναμένεται να αυξηθεί εκ νέου από την άνοιξη του 2026, φτάνοντας τα 915–920 ευρώ μεικτά, με μηνιαία αύξηση 35 έως 50 ευρώ. Η αύξηση αυτή επηρεάζει άμεσα εκατοντάδες χιλιάδες εργαζομένους και λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για ευρύτερες μισθολογικές προσαρμογές.
Ο μέσος μισθός της οικονομίας εκτιμάται ότι θα αυξηθεί περίπου κατά 3,7%, ξεπερνώντας τα 1.440 ευρώ μεικτά. Ωστόσο, η ονομαστική αυτή άνοδος δεν μεταφράζεται αυτόματα σε ισόποση ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης, καθώς «απορροφάται» σε μεγάλο βαθμό από τα αυξημένα πάγια έξοδα.
Στον δημόσιο τομέα, οι αυξήσεις συνδέονται με την αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού και προβλέπεται να αποτυπωθούν στα βασικά μισθολογικά κλιμάκια από τον Απρίλιο του 2026, με αναδρομική καταβολή. Παράλληλα, συνεχίζονται στοχευμένες μισθολογικές ενισχύσεις σε ειδικές κατηγορίες εργαζομένων.
Φόροι: ελαφρύνσεις με περιορισμένο αντίκτυπο
Το 2026 σηματοδοτεί την εφαρμογή της νέας φορολογικής κλίμακας, με μείωση των συντελεστών φόρου εισοδήματος κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες σε κάθε κλιμάκιο έως τις 40.000 ευρώ. Το μέτρο οδηγεί σε χαμηλότερη παρακράτηση φόρου και αύξηση των καθαρών αποδοχών για περίπου 4 εκατομμύρια φορολογουμένους.
Παράλληλα, παρεμβάσεις στον ΕΝΦΙΑ, στα τεκμήρια διαβίωσης και στις παρακρατήσεις φόρου μειώνουν τη φορολογική επιβάρυνση, κυρίως για νοικοκυριά της περιφέρειας. Ωστόσο, οι ελαφρύνσεις αυτές δεν αρκούν για να αντισταθμίσουν πλήρως το αυξημένο κόστος βασικών αγαθών και υπηρεσιών.
Το συμπέρασμα για το 2026
Παρά τις ονομαστικές βελτιώσεις σε μισθούς και φόρους, το 2026 βρίσκει την αγοραστική δύναμη των πολιτών υπό διαρκή πίεση. Οι αυξήσεις σε νερό, ρεύμα και ασφάλιση υγείας διογκώνουν τα πάγια έξοδα και επιβεβαιώνουν ότι η ακρίβεια εξακολουθεί να προηγείται των εισοδηματικών αυξήσεων, καθιστώντας το οικονομικό περιβάλλον ιδιαίτερα απαιτητικό για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.