Έρχεται «βροχή» ευκαιριών από servicers: Χιλιάδες ακίνητα βγαίνουν νωρίτερα στην αγορά

Οι εταιρείες διαχείρισης χρέους (servicers) προωθούν με γοργούς ρυθμούς αλλαγές που θα φέρουν στην αγορά χιλιάδες ακίνητα πολύ πιο σύντομα απ’ ό,τι περιμέναμε.

Με στόχο να μειωθεί έως και 25% ο χρόνος έως την πώληση και να αυξηθούν οι ρυθμίσεις οφειλών στο 90% ως το 2026, ανοίγει ο δρόμος για φθηνότερες κατοικίες, πιθανώς και «ευκαιρίες» για όσους ψάχνουν σπίτι.

Πέντε κρίσιμα θέματα προς επίλυση

Φουλ τις μηχανές έχει ανάψει η Επιτροπή εργασίας που συγκροτήθηκε υπό την εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδας με στόχο να τρέξει πέντε κρίσιμα ζητήματα.

Την επιτροπή απαρτίζουν οι κ.κ. Ιωάννης Γερμανός και Σωκράτης Μεριανός από την πλευρά του Υπουργείου Δικαιοσύνης, οι κ.κ. Ιωάννης Τσικριπής και Ελένη Φωτεινού από την πλευρά της Τράπεζας της Ελλάδος, οι κ.κ. Αλεξάνδρα Φατσέα (Intrum) και Θόδωρος Αθανασόπουλος (Cepal) από την πλευρά των servicers και η κα Θεώνη Αλαμπάση γραμματέας ιδιωτικού χρέους από την πλευρά του Υπουργείου Οικονομικών.

Η Επιτροπή θα συνεδριάσει εκ νέου στις 15 Δεκεμβρίου και τα θέματα που επεξεργάζεται δείχνουν σημαντική πρόοδο.

Οι servicers κατέχουν περίπου 20.000 ακίνητα εκ των οποίων τα 10.000 είναι οικιστικά. Λόγω μιας σειράς δυσμενειών όπως χρόνοι που απαιτούν η πολεοδομία το Κτηματολόγιο αλλά κυρίως η εξέλιξη της δικαστικής διαδικασίας κάθε ακίνητο χρειάζεται περίπου 2 χρόνια για να ωριμάσει και να καταλήξει στην αγορά. Πρώτο ορόσημο από τους servicers είναι οι 18 μήνες και δεύτερο οι 12 μήνες αναφέρουν πηγές που γνωρίζουν τη διαδικασία.

Σημαντική πρόοδος έχει επιτευχθεί σε ότι αφορά το Κτηματολόγιο – οι χρόνοι έχουν μειωθεί και στο 25%– ενώ από το 2026 η σταδιακή ένταξη των πολεοδομιών στο Κτηματολόγιο θα βοηθήσει έτι περαιτέρω την επίσπευση.

Η Επιτροπή εξετάζει τις δυνατότητες σύντμησης του χρόνου της δικαστικής διαδικασίας όπως επίσης και μία σειρά από θέματα που μπορούν να βοηθήσουν στις ανακτήσεις:

• Mελετάται η εφαρμογή της διαδικασίας εκποίησης των ακινήτων των οφειλετών του Νόμου Κατσέλη (3869). Το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει πως όταν κάποιος έχει εντάξει στις ευνοϊκές ρυθμίσεις του Νόμου ακίνητο, θα πρέπει να προχωρήσει η εκποίηση άλλων ακινήτων που τυχόν έχει στην κατοχή του.

Το θέμα αυτό έχει παγώσει και εκποιήσεις δεν διενεργούνται.

•  Θέματα σχολάζουσων κληρονομιών είναι επί τάπητος. Η βελτίωση του θεσμικού πλαισίου έχει βοηθήσει προς αυτήν την κατεύθύνση.
• Αίτημα οι servicers να αποκτήσουν στοιχεία επικοινωνίας 2.500.000 σχέσεων κάνοντας χρήση των στοχείων που διαθέτουν οι αρχές βρίσκεται υπό σχετική επεξεργασία.
• Το θέμα ωστόσο που καίει τους servicers είναι το αποτέλεσμα της γνωστής πιλοτικής δίκης για τον υπολογισμό των τόκων του Νόμου Κατσέλη. Μια απόφαση υπέρ του δανειολήπτη θα σήμαινε για τις εταιρίες διαχείρισης χρέους ζημιά 1 δισ. ευρώ.

Η πορεία των ρυθμίσεων

Οι εταιρίες διαχείρισης χρέους κινούνται κυρίως προς τον τομέα των ρυθμίσεων.

Ο λόγος που αυτό συμβαίνει είναι κυρίως διότι έχει καταγραφεί πως ο δρόμος των ρυθμίσεων αποδίδει ενώ των εκποιήσεων καταγράφει σημαντικές καθυστερήσεις.

Η σχέση τους με τους δανειολήπτες είναι ρυθμίσεις στο 80% των οφειλών και εκποιήσεις στο 20%. Στόχος το 2026 είναι οι ρυθμίσεις να φθάσουν στο 90% των οφειλών.

Παρά λοιπόν τα όποια προβλήματα, οι servicers εμφανίζουν κινητικότητα στις ρυθμίσεις. Υπολογίζεται ότι με βάση τα τελευταία δημοσιευμένα στοιχεία σε καθεστώς ρύθμισης δάνεια ύψους περίπου 8 δισ. ευρώ, με καθυστέρηση μικρότερη των 90 ημερών. Αυτό αντιστοιχεί σε 117,7 χιλιάδες οφειλέτες, εκ των οποίων 76 χιλιάδες έχουν στεγαστικά δάνεια, 40 χιλιάδες καταναλωτικά και οι υπόλοιποι επιχειρηματικά.

Η εμπειρία δείχνει ότι οι στόχοι σε επίπεδο μεγάλων επιχειρήσεων και συναινετικών ρυθμίσεων έχουν σε γενικές γραμμές επιτευχθεί.

Εκεί που υπάρχει πρόβλημα είναι στις ρευστοποιήσεις των καλυμμάτων, όπου οι ανακτήσεις υπολείπονται των προσδοκιών. Οι καθυστερήσεις στη δικαιοσύνη, η πολυπλοκότητα των διαδικασιών και η κοινωνική αντίδραση καθιστούν το κομμάτι αυτό από τη φύση του το πιο δύσκολο.