Άρθρο του κ. Γιάννη Χατζηθεοδοσίου, Προέδρου Ε.Ε.Α, Επίτιμου Διδάκτορα ΠΑ.ΠΕΙ. & Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών
«Η νέα εποχή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων: από το εμπόριο του χθες στην οικονομία του αύριο»
Ζούμε μια εποχή ριζικών αλλαγών. Το εμπόριο, όπως το γνωρίζαμε, δεν περιορίζεται πια σε φυσικούς χώρους και βιτρίνες. Η ψηφιακή πραγματικότητα μετασχηματίζει κάθε πτυχή της οικονομίας και φέρνει τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις μπροστά σε μια μεγάλη πρόκληση: να προσαρμοστούν ή να μείνουν πίσω. Το ηλεκτρονικό εμπόριο και η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι πλέον θεωρίες ή πολυτέλειες. Είναι τα δύο θεμέλια πάνω στα οποία χτίζεται η οικονομία του μέλλοντος.
Το ηλεκτρονικό εμπόριο προσφέρει σε κάθε μικρή επιχείρηση τη δυνατότητα να απευθυνθεί σε πελάτες σε κάθε γωνιά της χώρας, ακόμη και του κόσμου. Ένα κατάστημα στην επαρχία μπορεί πλέον να πουλά προϊόντα στην Αθήνα ή στο εξωτερικό, αξιοποιώντας διαδικτυακές πλατφόρμες και ψηφιακά εργαλεία. Η αγορά αυτή αναπτύσσεται με ραγδαίους ρυθμούς – διεθνώς ξεπερνά ήδη τα 5 τρισεκατομμύρια δολάρια. Πρόκειται για ένα ξεκάθαρο μήνυμα προειδοποίησης για όσους διστάζουν να εκσυγχρονιστούν. Σε αυτό το σημείο όμως θέλω να τονίσω και την ανάγκη να υπάρξουν ξεκάθαροι κανόνες στη λειτουργία του ηλεκτρονικού εμπορίου, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις η κατάσταση έχει ξεφύγει. Ένα τρανταχτό παράδειγμα είναι αυτό που συμβαίνει με τις κινέζικες πλατφόρμες Temu και Shein που έχουν κερδίσει σημαντικό μερίδιο αγοράς και στη χώρα μας, την ώρα όμως που συνεχίζονται οι ανισότητες στο φορολογικό και εμπορικό καθεστώς των εισαγόμενων προϊόντων, γεγονός που πλήττει ευθέως τα δημόσια έσοδα, το λιανεμπόριο και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Ένα άλλο μεγάλο θέμα είναι η τεχνητή νοημοσύνη. Η οποία αλλάζει ριζικά τον τρόπο που λειτουργούμε. Μας επιτρέπει να αυτοματοποιούμε διαδικασίες, να αναλύουμε δεδομένα πελατών, να προβλέπουμε πωλήσεις και τάσεις και να βελτιώνουμε την εξυπηρέτηση. Δεν χρειάζονται πλέον τεράστιες επενδύσεις. Υπάρχουν λύσεις προσιτές ακόμη και για πολύ μικρές επιχειρήσεις. Ένα chatbot, ένα λογισμικό αποθήκης ή ένα εργαλείο ανάλυσης δεδομένων μπορεί να κάνει τη διαφορά μεταξύ ανάπτυξης και στασιμότητας.
Βεβαίως, η μετάβαση δεν είναι εύκολη. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις καλούνται να αντιμετωπίσουν υψηλά κόστη τεχνολογίας, έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση και συχνά ανεπαρκείς υποδομές. Την ίδια στιγμή, το δημογραφικό πρόβλημα και η έλλειψη δεξιοτήτων επιδεινώνουν την κατάσταση. Η χώρα χρειάζεται επειγόντως ένα εθνικό σχέδιο: δημογραφική πολιτική, εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, ενίσχυση της τεχνικής και ψηφιακής κατάρτισης. Δεν μπορούμε να προχωρήσουμε σε ψηφιακό μετασχηματισμό χωρίς ανθρώπινο δυναμικό που να κατανοεί και να αξιοποιεί την τεχνολογία.
Ωστόσο, υπάρχουν παραδείγματα που αποδεικνύουν ότι η αλλαγή είναι εφικτή. Μικρές επιχειρήσεις σε όλη την Ελλάδα – οικογενειακές, παραδοσιακές – αξιοποιούν πλέον το ηλεκτρονικό εμπόριο και την τεχνητή νοημοσύνη για να αυξήσουν τις πωλήσεις τους, να μειώσουν το κόστος λειτουργίας και να αποκτήσουν πελάτες σε νέες αγορές. Αυτές οι ιστορίες είναι ζωντανή απόδειξη ότι η καινοτομία μπορεί να γίνει μοχλός εξωστρέφειας και βιωσιμότητας.
Ως επιχειρηματική κοινότητα, έχουμε χρέος να στηρίξουμε αυτή τη μετάβαση. Με επιμόρφωση, συνεργασίες, φορολογικά και χρηματοδοτικά κίνητρα, με σταθερό κανονιστικό πλαίσιο και υποδομές που θα επιτρέπουν στις ΜμΕ να λειτουργούν ισότιμα με τους μεγάλους παίκτες. Το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών έχει αποδείξει έμπρακτα ότι μπορεί να αποτελέσει πυλώνα στήριξης, εκπαίδευσης και καινοτομίας — έναν καταλύτη που ενώνει την επιχειρηματικότητα με την τεχνολογία.
Πιστεύω βαθιά ότι η Ελλάδα μπορεί να πρωτοπορήσει. Να δει την τεχνητή νοημοσύνη όχι ως απειλή, αλλά ως ευκαιρία. Να αξιοποιήσει το ηλεκτρονικό εμπόριο ως γέφυρα ανάπτυξης. Και κυρίως, να δώσει στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις τον ρόλο που τους αξίζει: αυτόν του πρωταγωνιστή στην οικονομία του μέλλοντος. Με σχέδιο, με συνεργασία και με πίστη στις δυνάμεις μας, μπορούμε να δημιουργήσουμε μια οικονομία πιο δίκαιη, πιο δυναμική και πιο ανθρώπινη.