-
Από 1η Απριλίου η αντιπυρική περίοδος
-
Νέες προθεσμίες και κλιμακωτά πρόστιμα: Ποιοι, πότε και πόσο πληρώνουν
Νωρίς ξεκινάει και φέτος η αντιπυρική περίοδος: από την 1η Απριλίου 2026. Ωστόσο, οι ιδιοκτήτες θα έχουν έως τις 15 Ιουνίου τόσο για τον καθαρισμό των οικοπέδων όσο και για την υποβολή των σχετικών δηλώσεων, με υποχρέωση συντήρησης σε όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου.
Αικατερίνη Στάμου
Η παράταση αυτή, σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, επιτρέπει τον καλύτερο επιχειρησιακό προγραμματισμό των ελεγκτικών μηχανισμών. Παρ’ όλα αυτά, οι ιδιοκτήτες καλούνται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί καθώς σε πρώτο πλάνο μπαίνουν φέτος οι έλεγχοι και τα «τσουχτερά» πρόστιμα για όσους δεν προχωρήσουν έγκαιρα στα προβλεπόμενα βήματα.
Την ίδια στιγμή, νέοι μηχανισμοί άμεσης παρέμβασης των αρμόδιων αρχών μπαίνουν σε εφαρμογή για την αποτελεσματικότερη πρόληψη κινδύνου πυρκαγιάς.
ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΑ ΟΙΚΟΠΕΔΑ: ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ ΤΟ 2026
Αλλάζει ο τρόπος που αντιμετωπίζεται ο καθαρισμός οικοπέδων το 2026, όπως προβλέπεται στο νέο σχέδιο νόμου του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με τίτλο «Ενεργή Μάχη».
Το νέο πλαίσιο εισάγει αναλογική κλιμάκωση των προστίμων, διαχωρίζοντας την τυπική παράβαση – δηλαδή τη μη υποβολή δήλωσης – από την ουσιαστική, που είναι ο μη καθαρισμός. Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα μείωσης του προστίμου όταν ο ιδιοκτήτης διορθώσει άμεσα την παράβαση.
Την ίδια στιγμή, θεσπίζεται ανώτατο όριο προστίμου 2.000 ευρώ (10πλάσιου του ελαχίστου των 200 ευρώ) για τη μη εκπλήρωση της υποχρέωσης του καθαρισμού, κάτι που συμβαδίζει με το γενικότερο εξορθολογιστικό πνεύμα της ρύθμισης.
Αν ο ιδιοκτήτης δεν προβεί σε καθαρισμό του οικοπέδου του καλείται το 2026 να πληρώσει 1,00 ευρώ/τ.μ. με πλαφόν τα 2000 ευρώ, ενώ αν δεν υποβάλει ούτε τη δήλωση στην πλατφόρμα «Ακαθάριστα Οικόπεδα» μπορεί να έρθει αντιμέτωπος και με πρόστιμο ύψους 500 ευρώ. Για την ψευδή δήλωση καθαρισμού η ποινή φέτος αυξάνεται, καθώς προβλέπεται φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών και χρηματική ποινή 5.000 ευρώ.
Η δήλωση γίνεται ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα «Ακαθάριστα Οικόπεδα» (akatharista.apps.gov.gr). Για όσους αδυνατούν να χρησιμοποιήσουν την ηλεκτρονική οδό, προβλέπεται πλέον η δυνατότητα υποβολής της δήλωσης στην οικεία Πυροσβεστική Υπηρεσία.
Η λειτουργία του «Εθνικού μτρώου τήρησης μέτρων προληπτικής πυροπροστασίας ιδιοκτησιών» («Ηλεκτρονικό Μητρώο») – πλατφόρμα «Ακαθάριστα Οικόπεδα» (akatharista.apps.gov.gr) αναβαθμίζεται, αποκτώντας νέο ρόλο που δεν περιορίζεται στην απλή καταγραφή των υποχρεώσεων, αλλά συνδέεται λειτουργικά με τις δηλώσεις των πολιτών, τους ελέγχους και τις παρεμβάσεις των αρμόδιων αρχών.
Οι 4 αλλαγές
1.Επιμήκυνση και ταύτιση της προθεσμίας καθαρισμού και της δήλωσής του
Τι ίσχυε: 1 Απριλίου – 30 Απριλίου με δυνατότητα παράτασης (30 ημέρες)
Τι θα ισχύει: 1 Απριλίου – 15 Ιουνίου με δυνατότητα παράτασης (76 ημέρες)
2. Θέσπιση ανωτάτου ορίου προστίμου μη εκπλήρωσης υποχρέωσης καθαρισμού
Τι ίσχυε: 0,50 ευρώ/τ.μ. με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ και χωρίς ανώτατο όριο
Τι θα ισχύει: 1,00 ευρώ/τ.μ. με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ και ανώτατο τα 2.000 ευρώ
Υπενθυμίζεται ότι σε αυτή την περίπτωση ο ιδιοκτήτης, εκτός από το διπλασιασμένο βασικό πρόστιμο ανά τ.μ., επιβαρύνεται και με τη δαπάνη του αυτεπάγγελτου καθαρισμού του οικοπέδου από τον οικείο δήμο.
3. Εκλογίκευση του προστίμου μη υποβολής δήλωσης καθαρισμού
Τι ίσχυε: 1.000 ευρώ σε κάθε περίπτωση
Τι θα ισχύει: 500 ευρώ αν δεν έχει πραγματοποιηθεί ο καθαρισμός και 100 ευρώ αν έχει πραγματοποιηθεί ο καθαρισμός
4.Εκλογίκευση των ποινικών συνεπειών υποβολής ψευδούς δήλωσης καθαρισμού
Τι ίσχυε: Ποινή φυλάκισης τουλάχιστον δυο (2) ετών και Χρηματική ποινή από 12.600 ευρώ έως 54.000 ευρώ.
Τι θα ισχύει: Ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι (6) μηνών και Χρηματική ποινή 5.000 ευρώ.
ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΥΠΟΧΡΕΟΙ
Ένα σημαντικό ποσοστό των οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων, εμπίπτει στην υποχρέωση καθαρισμού. Αυτό περιλαμβάνει ιδιοκτησίες που είναι είτε αδόμητες είτε έχουν ακάλυπτους χώρους που δεν συντηρούνται επαρκώς.
Η υποχρέωση καθαρισμού αφορά: Ιδιοκτήτες, νομείς, μισθωτές ή υπομισθωτές και επικαρπωτές των οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων που βρίσκονται:
• Εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων.
• Εντός ορίων οικισμών χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο.
• Εντός ακτίνας 100 μέτρων από τα παραπάνω εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία, σύμφωνα με τον δασικό χάρτη της περιοχής
• Εκτός σχεδίου με κτίσμα, εφόσον δεν υπάγονται σε δασική νομοθεσία.
Υπόχρεοι είναι τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, καθώς και οι φορείς του δημόσιου τομέα.
Σαφείς αρμοδιότητες Δήμων και Πυροσβεστικής
Βασική αλλαγή που φέρνει το νέο νομοσχέδιο είναι η πλήρης «καθετοποίηση» και ο ξεκάθαρος διαχωρισμός αρμοδιοτήτων. Οι Δήμοι αναλαμβάνουν την ενημέρωση των ιδιοκτητών και τους δειγματοληπτικούς ελέγχους, έχοντας το δικαίωμα να καθαρίζουν αυτεπάγγελτα τους χώρους αν εντοπίσουν παραβάσεις και να βεβαιώνουν παραβάσεις. Το πρόστιμο και η δαπάνη σε περίπτωση καθαρισμού και απομάκρυνσης των υλικών από τον δήμο λόγω μη συμμόρφωσης, καταλογίζονται εξ ολοκλήρου στον υπόχρεο και αποτελούν έσοδα του δήμου. Από την άλλη, η Πυροσβεστική θα επεμβαίνει μετά από καταγγελίες, επιβάλλοντας πρόστιμα και κυρώσεις σε όσους δεν συμμορφώνονται ή δεν υποβάλλουν δήλωση.
Για να αποφευχθούν οι καθυστερήσεις, θεσπίζονται μηχανισμοί fast-track παρέμβασης. Αν ένας ιδιοκτήτης δεν συνεργάζεται και υπάρχει κίνδυνος πυρκαγιάς, ο Δήμος θα παρεμβαίνει αμέσως μετά από έγγραφη βεβαίωση της Πυροσβεστικής. Τέλος, το σύστημα γίνεται πιο ευέλικτο, καθώς προβλέπονται παρατάσεις στις προθεσμίες ανάλογα με τις κλιματικές συνθήκες κάθε περιοχής.
Το νέο πλαίσιο στοχεύει στην επιχειρησιακή ετοιμότητα σε εθνικό επίπεδο, με επίκεντρο τη σαφήνεια ως προς το πεδίο εφαρμογής και τις κατηγορίες των υπόχρεων, στις οποίες εντάσσονται ρητά και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου.
Παρά τις βελτιώσεις, η ΠΟΜΙΔΑ επισημαίνει ότι παραμένουν προς επίλυση ζητήματα όπως η ρητή υποχρέωση των Δήμων για την αποκομιδή των υπολειμμάτων καθαρισμού και ο ακριβής προσδιορισμός της έννοιας του «καθαρισμού».