Η αποκάλυψη ότι 1 στα 6 παιδιά στην Ελλάδα αυτοτραυματίζεται ανέδειξε με δραματικό τρόπο ένα σοβαρό, αλλά μέχρι σήμερα υποτιμημένο πρόβλημα ψυχικής υγείας. Σήμερα, Δευτέρα 1 Δεκεμβρίου, η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη παρουσιάζει μια ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική με στόχο την πρόληψη, την έγκαιρη παρέμβαση και τη δωρεάν, εξειδικευμένη στήριξη εφήβων και νέων.
Η παρουσίαση πραγματοποιείται στο Αμφιθέατρο της Εθνικής Πινακοθήκης, όπου η υπουργός αναμένεται να περιγράψει τις δράσεις ενός νέου μοντέλου πολιτικής που φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο αντιμετώπισης του φαινομένου.
Οι δύο βασικοί άξονες της νέας στρατηγικής
Η συνολική παρέμβαση του Υπουργείου Υγείας, η οποία υλοποιείται σε συνεργασία με τη UNICEF, το ΕΚΠΑ και το Αιγινήτειο Νοσοκομείο, στηρίζεται σε δύο πυλώνες:
1. Πρόγραμμα Πρόληψης και Αντιμετώπισης του Αυτοτραυματισμού
Ένα στοχευμένο πρόγραμμα με έμφαση στην πρώιμη αναγνώριση, την υποστήριξη και την ανοικτή συζήτηση γύρω από μια συμπεριφορά που συχνά παραμένει κρυμμένη.
2. Πρώτο Πρότυπο Κοινοτικό Κέντρο Ψυχικής Υγείας Νέων
Πρόκειται για την πρώτη εξειδικευμένη δομή στη χώρα για παιδιά και εφήβους που αυτοτραυματίζονται, καθώς και για τις οικογένειές τους — οι οποίες συχνά δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν τα σημάδια ή να ζητήσουν βοήθεια.
Παροχές του νέου κέντρου
Το κέντρο, το οποίο συγχρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης, θα λειτουργεί σε τέσσερα επίπεδα:
-
Θεραπευτική υποστήριξη: ατομικές και ομαδικές ψυχοθεραπείες, οικογενειακή συμβουλευτική, θεραπεία μέσω τέχνης
-
Ψηφιακές υπηρεσίες: παροχή υποστήριξης μέσω τηλεδιάσκεψης σε παιδιά εκτός Αττικής
-
Εκπαίδευση επαγγελματιών: e-learning για παιδίατρους, ψυχολόγους, εκπαιδευτικούς και νοσηλευτές
-
Ενημέρωση – πρόληψη: δράσεις ευαισθητοποίησης για σχολεία και οικογένειες
«Δεν μπορούμε να μείνουμε αμέτοχοι»
Η κ. Αγαπηδάκη επανέλαβε την ανάγκη άμεσης δράσης:
«Ένα στα έξι παιδιά στη χώρα μας βιώνει μια τόσο επώδυνη κατάσταση. Ο αυτοτραυματισμός δεν είναι επιλογή, αλλά κραυγή βοήθειας. Δεν μπορούμε να μένουμε αμέτοχοι.»
Η σοβαρότητα του φαινομένου
Διεθνείς και εγχώριες μελέτες δείχνουν ότι:
-
14–22% των εφήβων παγκοσμίως έχει αυτοτραυματιστεί τουλάχιστον μία φορά
-
14% των εφήβων στην Ελλάδα δηλώνουν ότι αυτοτραυματίστηκαν τους τελευταίους 6 μήνες
Μέχρι σήμερα, στη χώρα μας δεν υπήρχε καμία εξειδικευμένη δομή για την αντιμετώπιση του φαινομένου.
Τι είναι ο αυτοτραυματισμός;
Ο αυτοτραυματισμός (NSSI) δεν είναι απόπειρα αυτοκτονίας, αλλά:
-
τρόπος εκτόνωσης έντονου ψυχικού πόνου
-
αντίδραση σε ντροπή, θυμό, απόγνωση ή συναισθηματικό μούδιασμα
-
σύμπτωμα άλλων ψυχικών δυσκολιών (κατάθλιψη, άγχος, διαταραχές πρόσληψης τροφής, οριακή διαταραχή προσωπικότητας)
Η αντιμετώπισή του προϋποθέτει:
-
ειδική ψυχοθεραπεία (όπως DBT – Διαλεκτική Συμπεριφορική Θεραπεία)
-
δομημένα προγράμματα ψυχικής στήριξης
-
συμμετοχή της οικογένειας
Από την αφωνία στην αναγνώριση
Η σημερινή εξαγγελία δεν αποτελεί απλώς ένα νέο πρόγραμμα, αλλά μια προσπάθεια να σπάσει η σιωπή γύρω από ένα θέμα που αφορά χιλιάδες οικογένειες.