Σημαντικά ευρήματα έφερε στο φως η συστηματική υποβρύχια έρευνα της Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων στο ιστορικό ναυάγιο του Μέντωρ, έξω από τον Αβλέμονα Κυθήρων, σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείο Πολιτισμού.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε το 2025 υπό τη διεύθυνση του αρχαιολόγου Δημήτριος Κουρκουμέλης-Ροδοστάμου και επικεντρώθηκε σε περιοχές δυτικά και βόρεια του σωζόμενου σκαριού.
Ευρήματα από τον εξοπλισμό και την καθημερινότητα του πληρώματος
Κατά την ανασκαφή εντοπίστηκαν αντικείμενα από τον εξαρτισμό του πλοίου, θραύσματα σκευών καθημερινής χρήσης, καθώς και τμήματα από την επιχάλκωση του πετσώματος, που προστάτευε τα ύφαλα του σκάφους.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε τμήμα επιχάλκωσης στο σημείο σύνδεσης χαλκού και μολύβδου, στοιχείο που φωτίζει τις τεχνικές ναυπήγησης της εποχής. Παράλληλα, εντοπίστηκε πήλινη πλάκα που πιθανόν σχετίζεται με τη μόνωση της εστίας του πλοίου.
Η πρώτη ανασκαφική τομή δεν έφερε στο φως κατάλοιπα του σκαριού, επιβεβαιώνοντας την εκτίμηση ότι το πλοίο αποσυντέθηκε γρήγορα μετά τη βύθισή του το 1802, όταν προσέκρουσε στα βράχια.
Σημαντικό μαρμάρινο θραύσμα από το φορτίο του Έλγιν
Ξεχωρίζει η ανεύρεση μαρμάρινου θραύσματος με διακοσμητική σταγόνα, το οποίο αποδίδεται στο πολύτιμο φορτίο αρχαιοτήτων που μετέφερε το πλοίο, ιδιοκτησίας του Λόρδος Έλγιν.
Το εύρημα, που πιθανόν προέρχεται από αρχιτεκτονικό διάκοσμο μνημείου της Ακρόπολη Αθηνών, αποτελεί την πρώτη τέτοια ανακάλυψη από το συγκεκριμένο φορτίο, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου είχε ανελκυστεί ήδη από το 1802.
Η περαιτέρω μελέτη και συντήρηση του ευρήματος αναμένεται να δώσει περισσότερα στοιχεία για την προέλευσή του και τη σύνδεσή του με τα γλυπτά του Παρθενώνα.
Ιστορικό ναυάγιο με ιδιαίτερη σημασία
Το μπρίκι «Μέντωρ» βυθίστηκε τον Σεπτέμβριο του 1802 μεταφέροντας αρχαιότητες που είχαν αφαιρεθεί από μνημεία της Ακρόπολης. Η πρώτη επιχείρηση ανέλκυσης από σφουγγαράδες προκάλεσε σοβαρές ζημιές στο σκαρί, επιταχύνοντας την καταστροφή του.
Η φετινή έρευνα επιβεβαιώνει τη σημασία του ναυαγίου ως πηγής πληροφοριών για την ιστορία των αρχαιοτήτων και των μεταφορών τους, αλλά και για τις πρακτικές ναυπήγησης της εποχής.